De Kolenkachel
Link naar dit artikel Op vrijdag 21 januari 2005 geschreven door Jeugd en Sentiment
In de zestiger jaren hebben we nog geen gaskachel of centrale verwarming, maar een kolenkachel. Regelmatig komt de kolenboer langs om met behulp van een kruiwagen een aantal kilo’s kolen naar het kolenhok te brengen. De kolen worden met de kolenkit van het kolenhok naar de huiskamer gebracht en als de kolenkit weer leeg is, wordt ie met een schepbeweging in het kolenhok bijgevuld. Later wordt de steen -en houtskool geleverd in met bruin papier verpakte bundels. Het is grappig om te zien hoe de kooltjes met de kolenkit voorzichtig in de kolenkachel worden verspreid.
Wat is het toch altijd gezellig om voor de kolenkachel te liggen en te zien hoe de kooltjes opgloeien en de heerlijke warmte te voelen die daarvan afkomt! Ook stoken we briquetten omdat de kolen op een gegeven moment duurder worden, maar die gloeien niet zo mooi op als de echte kolen. Een aantal jaren later wordt de kolenkachel vervangen door de gaskachel, die ook een gezellige warmte verspreidt. Als echter rond de zeventiger jaren de centrale verwarming zijn intrede doet, denken we nog vaak met weemoed aan die gezellige warmte die met de komst van de c.v. voorgoed verwijnt.
Feed
Trefwoord(en): centrale verwarming, gaskachel, houtskool, kolen, kolenkit, steenkool
51 reacties op “De Kolenkachel”
Laat een reactie achter
Nee, toen was ik er nog niet
kwij hadden wel een kolenhok in de schuur van een flat uit 1963, maar we kregen toen we in de flat kwamen een gaskachel en later een cv. Die winter met alleen dat gaskacheltje was wel afzien, moet 1971-72 zijn geweest.
Gelukkig niet zeg….stel je voor ! Sjouwen met kolen, dat is slecht voor je rug
nee, dat deed mijn vader altijd.
Oh, wat was het knus voor die kolenkachel, waar enkele ruitjes kapot van waren. Vroeg op, om met zijn 5en op een bank voor de kachel te zitten, voor het naar school gaan. Deurtje openen en de kolen verdelen, sintels (?) eruit halen, en de asla leeg gooien. De warmte van de kachel was heerlijk, maar we hebben allemaal wel eens de kont verbrand. CV geeft geen sfeer! 
In de '50 en '60-er jaren heb ik heel wat kolen moeten scheppen. Het kolenhok was eerst in de schuur en later buiten de schuur geplaatst. Je moest dan weer of geen weer, de kit vol scheppen. Dat moest in eerste instantie met de kolenschep gebeuren. Dat duurde dan erg lang als het regende of sneeuwde. Dus schepte je ook wel eens met de kit zelf, wat natuurlijk weer niet mocht want dan sleet de bovenkant van de kit weg en moest er na verloop van tijd een nieuwe kolenkit gekocht worden…. Kortom, klein leed…
Jeetje, wat een jeugdsentiment
Ik herinner me die gezellige donkere avond voor de kachel nog wel 
Enorm sfeervol en gezellig! Jammer dat het tegenwoordig allemaal centrale verwarming is 
ik heb zo'n kit hier nog staan , alleen oranje geverfd.
Wij moesten altijd kolen bestellen; het was dan koud dus wij (als kinderen) hadden daar geen zin in. Mijn moeder zei dan altijd: "poortje van de Reep uit (buren) en je bent er". Ik heb die "kreet" doorgegeven aan mijn kinderen en die geven dit weer door hun kinderen als ze geen zin hebben om "ver" te lopen om een boodschapje te doen. Zouden zo de gezegdes tot standkomen?
en likker je fikken verbranden aan zo'n kachel, even voelen of ie nog warm is, jaja.
en je wollen wantjes op te drogen leggen als je sneeuwballen had gegooid
en in de schuur was alles zwart van het kolengruis, goed voor je longen
wij hadden een schuifdeur tussen de voor en achterkamer en in elke kamer stond zo'n kolenkachel
Waren de glaasjes niet van miccaod mica? Wij woondde in Amsterdam op 3 hoog en de kolonman(mijn moeder noemde de beroepsgroep zo) bracht de zakjes naar zolder waar wij een soort van opslag hadden voor kolen. Ik woon in een modern huis met vloerverwarming, maar in de hoek staat een kacheltje dat brand op hout en dat doen hij bijna elke dag in de winter. Heerlijk!!!!
René van Gellekom
Ja hoor, dit hoort helemaal bij mijn jeugdsentiment! Wij hadden een grijs kolenhok achter in de tuin bij de schuur met twee luikjes onderin. Naast de kolenkachel hing de pook om in de asla te porren. En mica-ruitjes hadden wij ook. Gezellig hoor. En 's winters hingen de ijspegels aan de goten van de schuurtjes en 's avonds voor het slapen gaan kregen we een lepel levertraan. Gadver! Ach ja, nou sla ik helemaal op hol, "toen was geluk nog heel gewoon…"
In de jaren zeventig hadden wij een gaskachel maar nog wel een kolenhok in de tuin (waarschijnlijk 1.50m hoog). Als ik daar (van '67) op ging staan kon ik over alle tuinen kijken. In het kolenhok zaten heel veel spinnen (én webben), pissebedden en (verroeste) tuinspullen. Leuke herinnering.
Ja ik kan me het nog herrineren als de dag van gisteren,door de kou naar de schuur en de kolenkit vullen
Hij is er trouwens nog de kolenkit
En dan moeders de was voor de kachel hangen op een rekje ,we waren met 12 personen ,dus het moest weer gauw droog zijn!
Wij hadden er twee: in de woonkamer zo'n ronde glimmende zwarte (die me op de een of andere manier altijd aan een VW-kever deed denken) en in de keuken een fornuis. Die bovenplaat poetste mijn moeder dan met 'kachelpoets' uit zo'n klein tubetje.
Buiten stond het kolenhok, verdeeld in twee compartimenten: links voor kleine gruis-kooltjes, en rechts voor de grotere 'eierkolen'.
Boven op het kolenhok zaten twee metalen schuiven waardoor het hok gevuld kon worden…mijn broer heeft mijn vriendinnetje en mij daar 's zomers eens in opgesloten!
Ik kan mezelf nog heel goed herrineren, die grote zwarte ronde kolenkachel.
Hij stond precies in het midden van ons woongebeuren, in de hoek achterkamer, en wel zover uit de hoek, dat je op je knieén er makkelijk achterlangs kon.
Dat deden we dan ook,met een zachte doek onder onze knieén-
na 8 of 10 rondjes was dan de vloer achter die kachel ook weer gewreven.
In de keuken stond een fornuis, een middelmatige vierpitter.
Ons kolenhok was achter het huis, en wij maar sjouwen met die handel, vooral zwinters natuurlijk. Leuk hoor.
In de kelder was een deel afgeschermd waar de kolen lagen. Dat was dicht onder een kelderraampje, waar ze doorheen gestort werden. Dat laatste heb ik nooit gezien, daar was ik te klein voor, maar hoorde ik van een 'grote' zus. Ik weet ook nog iets van briketten ofzo om ook in de kachel te gooien. Da's allemaal echt van toen ik klein was. De twee kolenkachels in de huiskamer werden al gauw door gaskachels vervangen. En sjouwen en scheppen deden de 'grote jongens' (mijn broers) vooral.
Gezelliger als nu de cv in ieder geval! Ja de kolenboer kwam ze brengen, zo'n grote bonk van een man, met zwarte handen en zwart gezicht van die kolen.Mijn vader vulde altijd de kolenkit en kwam dan ook zwart binnen.
Ach het was zo gezellig die kolenkachel, daarom ben ik nu zo gek met de houtkachel die we hebben, denk ik.
Enne…….de kolenkit staat er naast hoor.
Wat was dat gezellig met de kolenkachel. Mijn moeder legde in de winter 's ochtends mijn kleren voor de kachel zodat deze lekker warm waren om aan te trekken. Tussen de middag als ik uit school kwam lekker in de haardstoel voor de warme kachel zitten!
Met mijn moeder ging ik vaak kolen bestellen bij de kolenboer. Daarna kwam de kolenboer met een "klotje" op zijn hoofd en stortte de bestelde kolen in het kolenhok in de bijkeuken. Ik hoefde en mocht niet de kolen sjouwen.
In de gang bij mij staat de kolenkit, nu staan er de paraplu's in!
De kolenkit als paraplustandaard, heel herkenbaar denk ik. Bij ons werd ie gebruikt om die oppook-stangen voor de openhaard in te zetten. Een kolenschuur hadden we ook, al gebruikten we toen al jaren geen kolen meer. Blijkbaar is die schuur altijd zo blijven heten. We stalden er later onze fietsen.
Toen ik werd geboren waren er gaskachels, maar m'n oma heeft een kolenkit die ze als paraplubak gebruikt. Ik heb trouwens ook een kolenkit van koper die ik ook als paraplubak gebruik.
…Toen geloofde je nog echt dat Piet door de schoorsteen kwam…Mijn grootmoeder had een kolenkachel, wat ik machtig interessant vond. Wij hadden in ons flatje thuis een oliekachel. Ik ging wel eens heel stoer bij mijn oma kolen in de kit scheppen en dacht dat ik dat best kon tillen, kruimeltje van 8 jaar. Het was wel veel gezelliger, met die ruitjes waarachter het zo mooi rood gloeide. Je kon ook zo lekker op de kachelplaat spugen (gètsie), dat siste zo mooi. ….inderdaad, Paul60, "toen was geluk….etc.etc." De kolenkitten vond je in de late jaren '60 overgeschilderd terug als "vazen"voor droogbloemboeketten en zo.
Mijn ouders hebben lange tijd de kolenkit gebruikt als paraplubak
Dat moet ik nog….mijn ouders hebben nog een (kolen) kachel….en we hebben er ook een kolenkit bij, achet in de tuin staat een oude groenbak die helemaal vol zit met kolen
laat ik niet nog een allesbrander in de kamer hebben staan en die tubetjes kachelzwart heb ik ook nog al moest ik wel zoeken waar die nog verkrijgbaar zijn. een jaar of tien geleden had ik hem zelf nog zwaar ik gebruik met zo'n spatscherm ervoor helaas heeft die huis geen schoorsteen. jammer!!!!!
enne de voorvaderen van mijn kids waren dus rasechte enschedese kolenboeren.
Nope. Zo oud ben ik nou ook weer niet. Wij hadden lekker centrale verwarming.
Ik kan me wel herinneren dat mijn oma een kachel in huis had staan waar altijd een ketel op stond en waar ik steevast mijn vingers aan verbrandde. Maar of dat nou een kolenkachel was? Ik hoefde in ieder geval geen kolen te sjouwen!!!
In de schuur hadden wij de kolenkit, groot gat boven klein gaatje /luik beneden en inderdaad van alles er op leggen om te drogen." He verdorie, vlam wordt te klein", en dan maar porren in die kolen tot het weer wat aanwakkert, toen was een schuur nog een schuur en niet van die hokken van tegenwoordig waar niet eens twee fietsen in passen. daarna kwam de gaskachel was net zo romantisch onder de schoorsteen vader deed strijkwas altijd er boven op heerlijke memories.
Tja het gas wordt zo duur dat wij weer gaan terug switchen naar kolen met op tie naar houd, de zogenaamde alles branders. Want dan is warmte pas warmte!
De kolenkachel en de kolenboer kan ik me nog goed herinneren.
Zakken kolen het portiek op die dan op het balkon in het schuurtje werden opgestapeld.
Ook het aanmaken van de kachel met kranten en spiritus en het voor de kachel liggen kijken naar de vlammen. En ja, handen branden tegen de ruitjes. Later kregen we gaskachels, centrale verwarming hebben we vroeger nooit gehad.
Mijn onderbuurman van over de 90 had nog een kolenkachel, en dat was begin jaren '80 in een heel oud huisje in de Jordaan. Op een gegeven moment hoorde ik 'een vent op zolder' en schrok me het apezuur. Was het de buurman die een zakje kolen ging halen. Eens in de zoveel tijd werden de zakken kolen aangevoerd en met de takel naar zolder gehesen. Toen ik dat eenmaal wist ben ik de zakken kolen voor buurman klaar gaan zetten, maar ondertussen was ik wel doodsbang dat er een keer brand zou ontstaan in dat krakkemikkige huisje.
Mijn oma had een kolenkit naast de kachel staan, maar dat was toen al een gaskachel.
Op school stond er in het noodlokaal een grote zwarte oliekachel. Erg warm werd dat en een veel fijner soort warmte dan van de cv in het hoofdgebouw.
Met weemoed denk ik aan die gezellige tijd. Als je bij ons vroeger de Lutmastraat in Amsterdam in kwam lopen, dan rook je uit al die schoorstenen de kachels branden. Als je weer eens heerlijk geschaats had op de Josef Israelkade of gewoon lekker buitengespeeld. Dan kwam je met rode wangen van de kou thuis en dan stond ons kacheltje rood gloeiend op ons te wachten. Onze hond vond de kachel ook erg prettig hij lag er dan ook altijd voor en wij lagen dan met onze hoofden op de buik van onze hond Max voor de kachel. Wat een geborgenheid, wat een sfeer, aan die sfeer denk ik nog heel vaak. "s Ochtends vroeg als wij, mijn tweeling broer en ik wakker werden. stond mijn vader al weer het kacheltje op te schudden en wij konden dat allemaal vanuit ons bed gadeslaan. Mijn vader ging vervolgens een lekker kopje thee voor ons zetten met een lekker beschuitje erbij. Begrijpt u nu waar ik aan denk als ik het woord "kolenkachel" lees, dan krijg ik een warm gevoel van binnen. Groetjes Annelies t.M-Smeenk
Nee. Net voor mijn tijd. Wij hadden er 1, maar dat was de paraplustandaard. Later issie nog gedegradeerd tot prullebak in de huiskamer, waar je geen kauwgom of hlafopgesabbelde snoepjes in mocht gooien! Alleen propjes en dergelijke. Pas heeeel veeel later begreep ik dat t oorspronkelijk een ander ding was dan een paraplu- of vuilnisbak.
Ben met een -ook erg gezellige- gaskachel opgegroeid.
Ja, kan me een kolenkachel in mijn prille jeugd nog herinneren. Dat we kolen ophaalden uit de schuur, en dat de kachel 's ochtends werd bijgevuld. Het was een convector, dus brandde veelal door, ook 's nachts. Later kwam de gaskachel, en nog later de CV.
Maar ik kan me de 'warme' herinneringen nog goed voor de geest halen… En nu helemaal, sinds ik een jaar voor de schoorsteen een kolenkachel heb geplaatst, die ik regelmatig laat branden met de ouderwetse nootjes 4 kolen..
De kolenkist door vader gemaakt stond buiten tegen de muur. Van daaruit werden met de kolenkit de kolen gehaald, die in de herfst door de kolenboer waren gebracht.
De kolenkit stond naast de kolenhaard in de woonkamer. 's Maandagsavonds was het droogrek voor deze haard geplaatst om de was die die dag gewassen was te laten drogen natuurlijk. De geur ruik ik nu nog.
Toen ik kind was,woonde ik met mijn ouders en mijn broertje in een zogenaamd "klein gedeelte". Dat was de bovenverdieping van een rijtjeshuis. Dus wat nu de slaapkamers en de badkamer zijn,was toen ons hele huis. De grootste slaapkamer was de woonkamer,de middelgrote kamer was de slaapkamer van mijn ouders en mijn broertje en de kleinste kamer(met balkonnetje) was van mij. Wat tegenwoordig de badkamer is,was toen de keuken.Daar werd gekookt,gewassen in een wasketel op een driepoots gaspit en daar had mijn vader in de avonduren zijn doka.Als wij de zaterdagse wasbeurt kregen, was dat met een teiltje voor de kachel.Deze kachel werd eerst op turf gestookt die dus door de kolenboer werd gebracht en later kregen we eierkolen. Die kolen werden in een schuurtje gebracht die achter de schuur van de benedenburen stond. Ik kan me nog goed herhinneren dat ik soms met de kolenkit rond het woningblok moest lopen om kolen uit het schuurtje te halen.Soms deed ik dat zelfs in het donker.Ik kon dan geweldig hard fluiten om te laten horen dat ik echt niet bang was. Spannend.Later werd de kolenbak op het balkonnetje van mijn slaapkamer gemaakt.Dat scheelde dus een heel eind lopen.Toen we beneden nieuwe buren kregen mocht mijn moeder meestal met haar zware wasmand bij de buren door het huis om bij de waslijn te komen.Anders moest ze rondlopen en dat was best zwaar,want een centrifuge had ze toen nog niet. Tjonge,wat een jeugdherhinneringen komen er naar boven alleen door een kolenkachel.Die van ons was vierkant en zwart en met een verchroomde ring om de gepoetste kachelplaat met ringen waarin nijna altijd een zakketeltje hing.Op dde kachel stond altijd een pruttelpot met koffie,want daar was mijn moeder dol op.Ik stop nu maar,want er komt geen eind meer aan.
Er wordt toch een belangrijke verwarmingsfase overgeslagen.
De meeste huisgezinnen gingen na de kolenkachel over op een oliehaard, die gevoed werd vanuit ronde tankjes met olie. Weer wat later plaatste men tegen de buitenzijde van het huis of op het balkon een plaate olietank, waar een wijzertje op zat zodat je kon zien hoeveel "huisbrandolie"er nog in zat.
De kolenkachel in mijn ouders's huis in Amsterdam kan ik mij nog goed herinneren. De heerlijke warmte van dat ding in een verder ijskoude woning kan ik nog op mijn huid voelen. Zaterdags moesten mijn zusjes en ik van jong naar oud voor die kachel in de 'tobbe' om dan schoon de zondag aan te vangen. Een douche was er nog niet. Die kachel had op een of andere manier een centrale functie. Van kolenhalen weet ik nog een leuke anekdote van wat me ooit in Sinterklaastijd overkwam. Ik was ong. 6 of 7 jaar en wilde dolgraag eens sjouwen met de kolenkit. Wij woonden op de 1ste etage en de kolen lagen in dit grachtenpand op zolder dus 3 etages hoger. Op zolder was nauwelijks licht en ik naar boven met die lege kolenkit. Vaag zag ik op zolder de opgetaste berg 'losse' kolen. Ze glansden grijs in het weinige licht en nog voel ik mijn hart in mijn keel bonzen. Ik haalde uit met de lege kit naar de berg kolen om hem vol te scheppen en ik hoorde plotseling iets kraken op die verder stille zolder en ik was er van overtuigd dat dit Zwarte Piet móest zijn. Ik hield mijn adem in en hoorde het nog eens. Ik werd me daar zó bang dat ik van de weeromstuit een harde wind liet met zeer kwalijke gevolgen. Had ik me daar waarempel in mijn broek gepoept! De kolenkit heb ik achtergelaten en ik ben in paniek naar beneden gerend om daar te vertellen dat Zwarte Piet zijn intrek had genomen op ónze zolder. Mijn moeder echter rook hoe laat het was en heeft me toen eerst helpen verschonen om daarna met mij aan de hand de achtergebleven kolenkit te gaan ophalen op zolder. Samen hebben we de zolder nog verkend op de aanwezigheid van Zwarte Piet maar die was er natuurlijk niet! Kort daarna is bij mij de Sinterklaas mythe helemaal doorgeprikt. We hebben om dit incident nog erg vaak gelachen. Pas toen we naar Osdorp verhuisden kregen we, ook pas na enkele jaren, een gaskachel.
Wat heerlijk om al die verhalen over kolenkachels, -kitten et cetera te lezen. Ook het houten inklapbare 3-delige wasrekje, dat voor de kachel werd gezet, hoort daar nog bij.
Moeiteloos komen de sfeer en de herinneringen van/aan de vijftiger/zestiger jaren weer boven drijven. Wat was dat een gelukzalige, rustige, overzichtelijke en vooral ook (in alle opzichten) warme tijd, waaraan ik vaak en vol weemoed terug denk. Hoewel ik inmiddels al weer 35 jaar geleden mijn geboortestad Breda, waar ik ook nog 20 jaar ben getogen, heb verlaten, ligt mijn hart nog steeds in Breda. En dat wordt met het verstrijken der jaren alleen maar sterker. Uiteraard heeft dat alles te maken met eerdergenoemde zorgeloze (althans zo heb ik dat als kind ervaren) jeugd in de vijftiger jaren. Uiteraard waren er zorgen, veelal van financiële aard, maar dat speelde zich buiten mijn kinderwereld af. Wat waren wij gelukkig, ondanks de armoede en het "ontberen" van de luxe, die we tegenwoordig als heel normaal en standaard achten.
Het is 'n cliché, en ook maar al te waar: "Toen was geluk heel gewoon".
Die rottige kolenkachel op onze bovenetage in Zwolle (mijn ouders zijn daar "begonnen") had bijna voor een massamoord gezorgd! De schoorsteen was al jaren niet geveegd (ook toen had je al huisjesmelkers) en nadat ik (fungerend als detector) een paar keer was flauwgevallen in de box, kwam de benedenbuurman op't idee om de kachel eens voor't trekgat weg te halen. En toen kwam een veel te nauw trekgat tevoorschijn: Hebben wij met ons drietjes toch een tijd het risico gelopen op een heuse koolmonoxidevergiftiging. Tegenwoordig hoor je daar af en toe nog van.
Ach ja… die goeie ouwe kolenkachel.
Ik zie hem nog voor me in m'n geboortehuis, het huis waar ik wolwassen ben geworden. Die snorrende, gitzwarte kolenkachel in de hoek van de kamer. Gekoesterd werd hij… Behaaglijk warm, gezellig warm, een facinerend schouwspel hoe de kolen gloeiden… Dorus (de kat) die er voor ging liggen, altijd in de weg lag en daardoor talloze malen op z'n staart werd getrapt (Hij leek dan te snauwen: he joh, kijk uit! Dit is mijn plekje!) De kolenkit ernaast, die door mijn vader, voordat hij naar zijn werk ging, werd volgeschept met de kolenschep. De kolenboer die het kolenhok in de schuur volstorte met ik-weet-niet hoeveel mud glimmende, zwarte kolen: daar konden we weer een tijd mee vooruit. Met het dillema hoe die te betalen: daar hield ik me niet mee bezig, ik was nog maar klein… Mijn moeder, die zittend in de schuur op de vloer, aanmaakhoutjes hakte, want de kachel ging 's nachts nog wel eens uit. De asla legen… (die as was trouwens een zeer probaat middel tegen de door ons en de buurkinderen veroorzaakte gladheid door midden op de stoep een glijbaan in de sneeuw te maken!). Later kwamen de kolen niet meer los maar in bruine, papieren zakjes. Nog later hield de kolenboer in het dorp het voor gezien: de moderne tijd bracht het aardgas. En daarmee voor ons een gashaard (een afgrijselijk lelijk ding!) en ook een geiser: warm stromend water!
Wat leek het in die tijd afzien: de winters leken veel kouder en eindeloos lang, de avonden gezellig want een televisie hadden we toen nog niet… Vader leest de krant, moeder stopt sokken … Maar die tijd is voorgoed voorbij: Dorus is al lang niet meer, mijn ouders zijn er niet meer, mijn knusse geboortehuis ingeruild voor een anonieme flat met foeilelijke platte radiatoren, die als je thuiskwam al warm waren. Wat een ongekende luxe… Inmiddels heb ik die luxe weer ingeruild voor een knus huis met een haard: daar kan je je tenminste bij warmen! En toch he, ondanks al die luxe van nu denk ik wel eens: mens, wat waren we toen gelukkig…
ik heb ook heel goede herinneringen aan die kolenkachel, het aanmaken was altijd een feest en ruzie met mn oudere broer wie dat mocht doentja hij was sterker dus ik moest dan maar kolen halen[!!!!!] beneden in de kelder haden we cokes en antraciet liggen. da cokes waren voor mn grootmoeder die boven woonde, dus ik aanloopje met die kid en vol scheppen en dan maar weer naar boven slepen.
het was altijd een hele gebeurtenis als er weer kolen gebracht werden.
in jute zakken naar beneden gebracht alwaar ze leeggestort werden in het hok.
en inderdaad zaterdag wasdag, voor de kachel in de zinken teil.
denk er nog met genoegen aan terug was allemaal veel gezelliger toen
De kolenboer kwam van tyd de kolen brengen.Zyn gezicht was altyd een beetje zwart.Die ronde zwarte ovaaltjes of soms athraciet,hebben veel warmte en behaaglykheid gebracht.Je moest er meestal wel voor naar buiten,door de gure koude wind,of sneeuwstorm.Daarna was het oh zo lekker vooral als je doorgestoken koude handen had,die dan weer begonnen te tinkelen.
Ik heb nog een foto uit 1964, toen was ik nog geen 1 jaar oud en ik zit in de box in een kartonnen doos vlakbij de kolenkachel en uiteraard kon ik er niet bij, zou levensgevaarlijk zijn met die kleine handjes, goh wat was ik een schatje toen zeg om te zien (nu nog hoor!!!)
Ja, de kolenkachel herinner ik me heel goed, al was ik toen nog piep. Het was een mooi gezicht al die brandende stukjes kool. Bij de achterdeur van ons huis stond een kolenhok, dat blauw geverfd was. Soms klommen mijn broers en ik daarin, om er zo zwart als zwarte Pieten uit te komen.
Wel toepasselijk eigenlijk, dat laatste, aangezien het vandaag pakjesavond is.
Ik kan me die warmte en gezelligheid voor die kolenkachel nog heel goed herinneren, die zwarte halfronden haard met die ruitjes en de schoorsteen. Wow, wat een tijd! Wij hadden een groot kolenhok met 2 ingangen en daar ging heel veel in. Ik herinner me mijn oma zingend met ons( mijn tweelingbroer en ik) op schoot. We zaten op een stoel voor de kolenkachel en ze zong prachtige liedjes. Als ik aan de kolenkachel denk, denk ik meteen aan: heerlijke warmte, gloeiende kooltjes en dat geluid van de vlammetjes en… aan de geur van zuurkool en een drogende was boven de kachel. En deze herinnering komt nog prettiger naar boven door te luisteren naar radio 2 waar dit moment de week van de jaren zestig te beluisteren is.
Wij hebben ook vrij lang een kolenkachel gehad. Eerst een ronde kachel, die in de oorlog verlaagd was om met minder brandstof toe te kunnen. Ook heeft m’n vader de binnenzijde bekleed met hittebestendige stenen en dito cement. Hetzelfde materiaal als voor de Hoogovens dus onverwoestbaar. Deze verstookte eierkolen. Die werden opgeslagen in het kolenkok op het balkon. Elke ochtend was het aansteken van de kachel een heel ritueel. Eerst de sintels en as van de vorige dag er uit halen, krantenpapier en aanmaakhoutjes er in en aansteken, als dat goed brande, gingen er wat kolen op en als die goed gloeiden, werd de kachel volgestort. Met een schuifje kon je de toevoerlucht temperen, zodat het vuur minder fel werd. Als je niet oppaste werd de kachelpijp roodgloeiend. Later kwam er een tweede kachel bij, een mooie Jaarsma haard met mica ruitjes. Deze brande op anthraciet, viertjes meen ik. Deze kolen stuifden wat minder en kwamen in bruine papieren zakken. Door de moderne constructie was het aanmaken wat simpeler en kon de haard helemaal volgestort worden om de hele dag rustig door te kunnen branden. Van deze luxe haard hebben we maar een paar jaar kunnen genieten want toen kwam de zegening van het aardgas. De luxe kolenhaard hebben we kunnen inruilen voor een gashaard. Wel moesten de vloeren open om gasleidingen te trekken, dat was een heel spektakel. We hadden een kamer en-suite met een schuifdeur als separatie. Toen de kinderen uit huis waren werden beide kamers als woonkamer gebruikt. M’n moeder wisselde zo nu en dan de functie van deze kamers, dan verhuisde de gashaard mee. We hadden dus 1 gashaard en twee aansluitpunten. De oude rond kolenkachel bleef als ornament behouden en staat nu bij m’n jongste zus als hip attribuut in haar design inrichting.
Terugdenkend was de warmte van een kolenkachel een heerlijke, weldadige warmte, nergens anders mee te vergelijken.
@wr1944:
Door je verhaal moet ik denken aan de tijd dat thuis de kolenkachel werd vervangen door de centrale verwarming. Dat was een heel gedoe waarbij twee monteurs van de EMVI ( zo heette dat bedrijf volgens mij ) overal pijpleidingen aanlegden in ons huis. Gerard en Theo heetten ze. Ik kreeg wel eens toestemming van mijn vader om een dagje met ze door te brengen en dus vrij van de lagere school. Zo kwam ik nog in menige kruipruimte onder de vloeren. Gerard zie ik nog wel eens. Niets veranderd. Maar ik ben niet meer geworden wie ik toen was.
Ook wij hebben uiteraard een kolenkachel gehad, ook tijdens onze verhuizingen. Van Vlissingen kan ik het me heel goed herinneren, al was ik toen nog maar 8. Mijn zus van 6 ging er swinters altijd met gekruiste benen voorzitten, in haar pyjamaatje, en dan kroop ze er zowat ín.Ze was een warmtediertje. Wij hadden ook een kachel met micadeurtjes en koperen knopjes aan het deurtje. De kolenkit stond er naast.Toen ik twee jaar geleden op de tentoonstelling KNUS was zag ik zo exact een kachel die wij gehad hebben. Ik heb er uiteraard gelijk een foto van gemaakt.De kolen lagen bij ons in de schuur. We hadden een grote schuur en een hele berg zwarte kolen. Eerst ook van die kleine zwartjes, dat was net kristal maar we hebben ook eierkolen gehad. Daar lagen dan bij ons jute zakken over.
We hadden ook een zolder, waar vroeger appeltjes gedroogd werden en dat rook me toch lekker. Maar, we hadden het nu over de kolen. Ook ik kan me nog een soort zwarte Piet herinneren en mijn Opa haalde ook altijd de kolen, zo op zijn nek. Stoere bink. Mijn moeder haalde altijd de kolen in de kit, uit de schuur. Vroeger, in Den Haag, hadden we ook een kolenkachel en dan werden de kolen in de kelder gedumpt. Dan moesten mijn zus of ik wel eens naar beneden met de kit om kolen te scheppen, eerst 4 verdiepingen naar beneden ( je had nog geen lift) en dan met een halfvolle kolenkit, zoveel als je kon dragen) weer al die trappen op. Het valt mij nu op dat ik als kind van 13 een veel betere conditie had dan nu als vrouw van 60. Ten eerste hebben wij nu veel minder trappen ( ik gebruik weinig de lift) maar het lijkt wel of ik nu veel vlugger uitgeput ben. Het is niet eens zo hoog als in Den Haag. Gek is dat.) Ook wij hebben later nog olie gestookt met een tank buiten.En over die kolenkachel, ik weet nog als de dag van gisteren de wasdagen die er thuis waren, met het houten wasrekje voor de kachel, met 4 latjes en daar hing moeder dan het wasgoed over, want toen waren er geen wasknijpers. En de poes lag er dan onder zodat je dat beest op zijn staart trapte en dan viel je zelf bijna en drukte je op de houten latjes van het wasrekje. Wham, weer een latje naar de bliksem. Rot kat. ( dat was maar even want je hield dan ook wel van katten ) De tegenwoordige wasrekken van plastic vind ik ook niet alles, die buigen ook zo door en je krijgt ze ook zo moeilijk opgevouwen.
Ik heb een retro levensstijl, met andere woorden; ik draag jaren 30-40 kleding, mijn huis is vooroorlogs ingericht, ik luister naar muziek van toen en ga naar feestjes met jaren 30-40 thema.
Mijn huis is helaas nog niet helemaal compleet, ik heb nog geen mooie kolenkachel.
Jawel, ik ga er een kopen en dus weer echt stoken.
Centrale verwarming heb ik altijd al een hekel aan gehad, nooit echt de zin ervan begrepen.
Ik ben (in de jaren 70-80) opgegroeid met een kolenkachel/allesbrander.
Heerlijk!
Nu heb ik een gaskachel maar wil een zwarte kolenkachel, u kent het model wel, die mooie van boven rond zijnde, jukebox model.
Alleen moeilijk er een te vinden en hier te krijgen zonder auto en twee hoog… ze zijn zo zwaar!
ik heb genoten van al die verhalen.in de tobbe voor de kachel.de was die te drogen hing.det vlees op de kachel dat stond te pruttelen.de pruttelkoffie.ga maar door nu heb ik ook een kolenkachel waar ik op kook. de wasketel staat erop kortom alles doe ik op de kachel en het is elke dag genieten hoor
Het was in mijn kinderjaren een dure aagelegenheid voor mijn ouders om 2 haarden brandend te houden tijdens de winter,in de huiskamer luisterden wij naar de “jeugd vliegt uit”, ‘t klokje van zeven uur en “Koek en Ei” met gesloten schuifdeuren, tijdens de feest-verjaardagen gingen die open dan werd ook in de zitkamer de kachel gestookt.
Het kolenscheppen , vond ik niet leuk, ik was meestal de klos, in bittere kou de met afsfalt bedekte deksel van de kit op tillen, en dacht, kinderlijk, vaak aan mijnwerkers die het vast niet koud hadden ondanks dat zij dag en nacht “de put” in moesten.
Wat leuk zou ik het vinden om nog is een keer op een zondagmiddag, bij een snorrende kachel en warme soep, de sportberichten te mogen horen met de stem van Aad van Emmenes of Bob Spaak.
Ach ….toen was geluk heel gewoon
Ik heb heel wat kolenkitten en houtmanden moeten vullen. Gelukkig hadden we een handkar waar ik alles op kon zetten om de twee manden en twee kolenkitten vanuit de schuur naar het huis te brengen. Naast de keukenkachel stond een zwarte bak voor hout. Op de voorkant stonden, dacht ik, rode bloemetjes. In de keukenkachel werd hout of kolen gestookt. In de kamer alleen kolen.De laatste was zwart en had een ronde vorm van boven. De keukenkachel was ook zwart maar had een groot oppervlak van boven. Daar stond altijd wel een ketel water op.