Langzaamwasser met wringer
Link naar dit artikel Op maandag 14 februari 2005 geschreven door Jeugd en Sentiment
Begin jaren zestig hadden we nog geen volautomatische wasmachine, maar een zogenaamde ‘langzaamwasser‘.
In het midden van de metalen bak zat een kruisvormige pion die heen en weer draaide en de was en het water in beweging hield. Eerst werd alles gewassen en daarna door de wringer gehaald. Als kind zijnde mochten we ook wel eens draaien aan de wringer, wat soms ontzettend stroef ging.
Daarna werd er schoon water in de kuip gegoten en werd vervolgens alles gespoeld om daarna nogmaals door de wringer gehaald te worden.
Een aantal jaren later deed de losse centrifuge zijn intrede, wat een ware uitkomst betekende voor de soms toch wel zware was.
45 reacties op “Langzaamwasser met wringer”
Laat een reactie achter
op...
: Ik hoop ooit deze...
's een keer met mijn duim tussen gezeten, niet zo rete-retro!!!
mijn moeder deed alles op de hand, maar ik zat op maandag vaak bij de buurvrouw en die had er zo een, een was voor 2 personen deed ze 4 uur over
bovenop was een stelknop en daar stond 'Glasgow' op. Was dat de merknaam of de stad waar het ding gemaakt was ?
Herinner me ook een ketel voor de kookwas. Mijn moeder was een klein vrouwtje en verwonder me dat er nooit ongelukken zijn gebeurd.
Maandag was wel wasdag ……
Dinsdag strijkdag.
Ja hoor laat maar weer terug komen die tijd heerlijk die lucht van wasmiddel en vuile was die uit dat ding kwam , erg huislijk
Oja! Mijn moeder had ook zo'n bakbeest. Die wringer vond ik altijd reuze interessant. De geur komt me ook onmiddelijk weer voor de geest. Ik heb datzelfde ook nog wel eens als ik langs een wasserij loop.En inderdaad die vaste planning: maandag, wasdag.
Nee, dat is echt voor mijn tijd (1965). Wij hebben altijd een "echte" wasmachine gehad. Misschien wel één van de eerste, want als ik de verhalen van mijn schoonmoeder moet geloven heeft zij zo'n ding tot begin jaren 70 gehad.
Hmm, ik ben nog maar 25, maar veel dingen kan/begin ik me te herinneren. Komt dat doordat alles herhaald wordt, of begin ik nu ook al oud te worden???
Dit ding ken ik alleen van plaatjes. Toen ik werd geboren (1968) kochten mijn ouders hun eerste volautomatische wasmachine, een bovenlader. Die zat links, aan de rechterkant een aparte centrifuge. Hij was van het merk Zanker. Het ding heeft het zo'n 28 jaar (!!!) uitgehouden, en dat met een gezin met 9 kinderen. De eerlijkheid gebiedt mij te vermelden, dat er al een aantal broers en zussen het huis uit waren toen ik geboren werd, maar al met al moest mijn moeder toch nog jarenlang voor zeker 7 personen de was doen. Een hele luxe was de wasdroger, die we in het begin van de jaren 70 kregen. Dan had ik 's avonds voor het naar bed gaan zo'n heerlijk warme pyjama om aan te trekken. Deze wasdroger staat nog altijd bij mijn ouders; alleen de tijdsklok die je in kunt stellen doet het niet meer. Mijn vader gebruikt daarvoor nu een eierwekker die aangeeft dat de was droog moet zijn. Die droger is dus al 30 jaar oud!
Zeker ken ik dit soort wasmachines (geboren 1957). Mijn moeder had een nog oudere machine, dat was er een met een houten kuip met een electromotor er onder. En later een electrische dompelaar om het water te verwarmen. Jaren later kwam daar een langzaam wasser van Miele voor in de plaats waar de verwarming inzat en een slang om het water na de wasbeurt af te tappen, en natuurlijk ook met een wringer erop. Je had zelfs electrisch aangedreven wringers maar die waren best gevaarlijk en zijn ook akelige dingen mee gebeurt. Die bleven doordraaien als er wat tussen kwam b.v. handen of haren.
Ik heb nog een overbuurvrouw die alles nog met de hand wast dus zonder wasmachine (ruim 85 jaar en altijd zo gedaan en moet niks hebben van die moderne dingen). Mijn moeder heeft een volautomaat van Miele 28 jaar gehad en is nu dus aan haar vierde wasmachine bezig. De wasdroger is nu 27 jaar en wordt nog wekelijks gebruikt!
Hebben jullie dat nou ook, het idee dat wasmachines en dergelijke apparatuur vroeger veel degelijker waren? Mijn ouders hadden een bovenlader en die ging echt jaren mee. Vandaag de dag mag je blij zijn als zoiets als een wasmachine een levensduur van 10 jaar haalt!
Tot medio jaren zeventig hadden wij in de bijkeuken ook nog zo'n wringer. Ging inderdaad zeer stroef. Dat wringen zie ik nu veel jongere vrouwen niet meer doen
Hahahah, ja zo'n ding hadden wij ook in onze bijkeuken. En inderdaad mijn broertjes en zusjes mochten allemaal van moeders even draaien, want stroef ging inderdaad. Maar leuk om te zien. Was dat ding al helemaal vergeten!
M'n moeder wast nog steeds met een langzaamwasser en doet alles daarna in de centrifuge. Zij vindt dat 't prettigst. En nee ze is geen bejaarde ze is nog maar 48 lentes, maar ze heeft ooit een wasautomaat gehad en daar had ze pech mee, waarschijnlijk een maandagmorgengeval, maar ze wil nu niets meer weten van de wasautomaten. Zij doet 't liever op de ouderwetse manier. Ik prefereer toch de wasautomaten.
is ook nog van voor mijn tijd herinner mij wel een lavet met zo'n
centrifuge ernaast ingebouwd op ons flat ik werd er namelijk altijd in gebadderd en was bang dat ik meegeslurpd werd in de stroming als het stopje eruit ging.
toen ik een jaar of tien was 1978 dus werd het ding eruit geslagen door de woningbouw en kregen we een echte douche.
mijn moeder deed alles op de hand, maar ik zat op maandag vaak bij de buurvrouw en die had er zo een, een was voor 2 personen deed ze 4 uur over
mijn oma had zo'n ding staan… was ik al weer helemaal vergeten.
O ja! Maandag was wasdag. Mijn moeder kookte de was 's morgens vroeg, in een ketel, en dan ging het wasgoed in zo'n machine. Dan werd het goed er stuk voor stuk weer uitgevist. Daarna werd de was twee keer gespoeld en in het spoelwater zat een "zakje blauw". Tot slot werd alle was door de wringer gehaald (want een centrifuge bestond niet) en te drogen gehangen aan de waslijn, 's winters boven op zolder, 's zomers buiten. Al met al was moeder met de was per week zo'n vier uur zoet, de hele maandagmorgen. En in hetzelfde sop werd de bonte was gewassen en als laatste kledingstuk het ketelpak van mijn vader. In het vuile sop dus eigenlijk! De witte was werd in het heetste water gewassen.
Wat een gedoe hè? Tegenwoordig gooi ik de was lekker in de machine en dan ga ik pianospelen…
Jaaaaa, toen ik klein was, had m'n moeder er ook zo 1, ik was zeer verbaasd toen ik het plaatje zag, ik weet nog dat wij kinderen dan altijd moesten helpen met draaien, dan stonden we met z'n tweeen aan die wringer te draaien, gut wat was dat zwaar. En als het beddengoed gewassen moest worden, pfffff dat was draaien.
heb zelf een paar jaar geleden zo'n ding nog op de kamping gebruikt. En hij deed het perfect.
Ik weet dat mijn Oma er nog een had, en op maandag had ze nergens tijd voor, want dan MOEST ze wassen.
Mijn moeder ging naar de wasserette, en had al snel zelf een AEG, met losse centrifuge.
Ja, heel herkenbaar, mijn moeder was de hele maandag bezig met de was. De avond ervoor ging de witte was in een teil op het gas.
Mijn herinneringen gaan nog verder terug (1948). Mijn moeder had toen nog geen wasmachine, die werd elke maandagochtend bezorgd en naar drie hoog gebracht.
Moet ineens denken aan het openluchtzwembad vroeger, had je je met veel gedoe onder en handdoek uit je zwempak gewrongen, mocht je het daarna mangelen in de wringer. Bleef leuk
Ik neuriede altijd mee met het montone geluid van die draai-schoep in de wasmachine
Ik zie de was aan de waslijn, met stokken eronder om de lijnen hoog te houden, weer voor me!!
Mijn moeder had ook zo'n ding, dat herinner ik me nog heel goed. De kookwas ging op het fornuis in een groten stalen bak. Ze had er wel een 'nieuwerwetse' centrifuge bij, die bijna 40(!) jaar gedraaid heeft.
Dat kreng stond ook nog in de schuur en werd altijd op maandag(!) naar buitengesleept. Stond je in de kou de was door de wringer te draaien.
)
Als jonge knul was dat natuurlijk een afgang maar ja wat wilde je, moeders wil was wet.
Nou bij ons werd ie niet naar buiten gesleept maar werd de deur open gezet. Moeders begon daar al om 5 uur,s,ochtends mee,wat wil je ook met 5 koters. Tegenwoordig zouden ze naar de kindertelefoon grijpen.
Ik had er een toen ik op mezelf ging wonen, begin jaren '80. De wringer hebben we er vanaf gehaald omdat ik een centrifuge kreeg, maar met de machine heb ik nog heel lang gewassen. Zelf vullen met warm water en dan aan de knop draaien, dan deed hij het een paar minuten. Het legen ging met een slang en met teiltjes tegelijk, want ik had geen afvoer. Ik kan me niet herinneren dat mijn was daar nou veel minder schoon in werd dan in mijn flitsende volautomaat die ik nu heb staan. Toch jammer van die wringer.
Zo'n ding heet een wasmachine, wat wij tegenwoordig gebruiken is een wasautomaat -omdat die alles automatisch doet-. Ze zijn nog heel lang gefarbriceerd in Nederland en worden dat misschien nog steeds. Dit voor export naar 'minder ontwikkelde landen' waar ze gretig aftrek vinden. Als je er even over nadenkt snap je meteen waarom. Je hebt geen stromend water en vaste afvoer nodig, kan verwarmen als en hoe je wilt. Verder zijn die dingen bijna niet stuk te krijgen. De koppeling tussen motor en de heen-en-weer draaiende pion is bv gewoon een stukje plastic slang. Kan je je motor niet stukdraaien en is zo'n beetje overal ter wereld makkelijk te vervangen. In een interview met een fabrikant eind jaren tachtig kan ik me herinneren dat hij in Nederland alleen nog af en toe aan een boer leverde die het ding zelf bij de fabrieksloods kwam ophalen. Zeker voor de uitzet van z'n dochter of zo. Ik kan me niet voorstellen dat je zo'n ding ooit stuk krijgt.
De firma Velo uit Barendrecht moet dat zijn. Deze fabriek produceert nog steeds allerlei langzaamwassers. En ja, ze gaan ook stuk.
Niels
(witgoedreparateur)
Mijn grootmoeder had geloof ik ook zo'n ding, maar ik kan mij niet herinneren die ooit in actie te hebben gezien. Hij stond nl. in het schuurtje achter in de tuin, naast het kolenhok. Mijn broer en ik hebben hem voornamelijk gebruikt voor destructieve experimenten.
In ons vakantiehuis staat geloof ik een oude Hoover, met schoepen aan een van de wanden. Die moet eerst op gang worden geholpen en maalt vervolgens als een bezetene in het rond. Dat mijn wasgoed er nog heel uit is gekomen blijft mij nog altijd verbazen. Evenzo heeft hij niet meer dan vier (!) minuten nodig. En dan maar met die klere-wringer aan de gang. Wat een armoe. En wat ben ik blij een was-droog-combinatie te bezitten.
Ik ken ze erg goed, het fijne er aan vond de geur van het wasmiddel en de groene zeep het hele huis rook zo lekker.
Mijn moeder had vroeger ook zo'n ding. Aan de afvoerslang zat een rubberen bolletje om te voorkomen dat het water er spontaan uitliep. Vond ik niet zo interessant, tot die keer dat ik er met de nekharen bijgesleept werd, en me verteld werd dat ik NOOIT aan dat balletje mocht komen. Vond het opeens een héél interessant iets…
Wat een ge-arremoei was het vroeger toch !!
dat wasautomaten minder lang meegaan tegenwoordig is de grootste onzin vroegerwerdt er maar een keer in de week gewassen nu meerdere keren per dag dus reken maar eens uit hoeveel beter dat de wasmachines nu zijn
jullie hebben het over zo'n wringer. Mijn moeder had vroeger ook zo'n ding. Jammergenoeg is die weg. ik zou best graag zo'n wringer willen hebben. Wie heeft er nog eentje (die het doet) in de schuur of op zolder liggen die ik mag hebben???
ik herinner me de wasmachine van mijn moeder, dit moet begin 60er jaren geweest zijn. Het ding zelf was ouder. Het was een ronde, houten ton, geconstrueerd als een vat, met van die plankjes ! bovenop zat ook zo'n wringer.
Er zat wel een motor onder, in de eigenlijke kuip draaide zo'n ding heen en weer, die roerde in het wasgoed. Er moest warm water in gedaan worden en zeep. ik herinner me nog de voorraad groene pakken persil… zou mooi geweest zijn als ik er nog een foto van had. later kregen we een echte philips bovenlader, met een glazen deksel om de ingewanden te bereiken. Een gevaarlijk ding als ie centrifugeerde en je deed dat deksel open ! Het waren maar 300 toeren maar kon je handen behoorlijk beschadigen. Tegenwoordig draait het hier 1800 toeren en tijdens het gewone wassen hoor je helemaal niks meer van geluid. De beruchte klok is al lang vervangen door een microcontroller, die ontzettend veel meer nuances in het wasgebeuren inbrengt.
Wat je in enkele tientallen jaren aan vooruitgang meemaakt……
En dan haalde je moeder met een houten ‘reuze knijper’ de was eruit.
Bij ons gingen wel het linnen en beddengoed naar de wasserij. Deze kwam het halen en brengen; mijn moeder heeft nog een tafellaken met het nummertje erin genaaid!
Jah bij ons ook zo’n wasser en dan nog de centrifuge ernaast - die wringer stond er bij ons niet op en dan werd het mooi buiten gehangen en …. begon het te regenen … pffffffffffff
Jeugdherinneringen…mijn moeder had vroeger zo’n wasmachine met schoepen in een rond vat waar ik als ukkie ‘roengroeng’ tegen zei, vanwege het geluid dat dat ding maakte.
Later kreeg mijn moeder een Zanker bovenlader en inderdaad, wat ging dat ding lang mee…ze heeft er zeker twintig jaar mee kunnen wassen.
Heel vroeg in de morgen de was opzetten en aan de kook brengen.Een block sunlight zeep raspen en met het wasgoed in het machine doen. Mam helpen met de wringer. Later kreeg ze een electrische wringer, waar ongelukken mee gebeurden.Soms kwam een wollen das tussen de rollers en werden de Mams tegen de wringer getrokken.
Blauwsel water maken van zakjes blauw roeren in de teil. Als het weer niet meewerkte, dan het hekje rond de kachel. Ik mocht alles over de latjes draperen en na enige tijd omdraaien. De kamer stikheet want het goed moest drogen.De ramen waren totaal beslagen en die heerlijke was geur. We waren lucky als alles droog was in de avond. Volgende dag alles bevochtigen, oprollen en strijken.
Mijn Oma kookte haar eigen stijfsel. Alle overhemden werden gesteven en schorten met roesjes voor de meiden. Wasdag was een zware arbeids dag voor mijn Moeder.Ook nog s,avonds eten koken met vlees, aardappelen en groente. Dan ook nog, woensdag schoenen en koper poetsen. Ik druk nu op knoppen en alles gaat vanzelf. Oma kon U maar eens om een hoekje kijken
Mijn god, ik ben blij dat ik dat niet meegemaakt heb en ook mijn moeder niet (1943)
anders was ik nu niet aan het jeugdsentimenten
Tot halverwege de jaren 60 ging de was bij thuis geheel op de hand. In twee grote gegalvaniseerde emmers werd de was gekookt op een twee-pits gasstel. Dan kwam de wringerbok met wringer in de keuken te staan met een grote lap kanvas eronder. Het wasgoed werd in een grote gegalvaniseerde teil gespoeld, door de wringer gehaald en even opgeslagen. Dan volgde een tweede spoelbeurt en de wringer er na. Dan het wasgoed aan de lijnen op ons balkon. Bij koud of nat weer op een drie-voudig droogrek rond de kachel.
Toen onze economie het toeliet, kwam er een wasmachine het werk verlichten. Het was een AEG met links een kuip met een langzaamwasser en rechts een centrifuge. Water toevoer ging via een slang op de kraan en de afvoer via een slang met een bocht, die in de gootsten hing. M’n moeder was niet zo thuis in technische zaken dus in het begin kon ze de “verbetering” niet echt zien. Met emmers was de machine makkelijker te vullen dan het gewurm om de slang goed aan de kraan te krijgen. Het water kon ook verwarmd worden. Dan moest wel het deksel eraf om de warmte te laten ontsnappen. Toen dat per ongeluk een keer vergeten was, smolt de beveiging van de centrifuge. Ik heb er een vervangende constructie voor gemaakt, die tot het einde van de machine perfect werkte. Met een hendel kon je een rubberen bal bedienen, die de ene bak of de andere bak aansloot op de afvoerpomp. Dit was het enige zwakke punt van de machine, ik heb dit zo’n 5 keer moeten vervangen.
Ja ik herinner het me nog goed. ’s Zondagsavonds ging het wasgoed de trommel in en werd het water tot kookpunt gebracht. Dan stond het dus de hele nacht te weken. Op maandagochtend draaide de machine. Het vuile goed werd op het wasbord geschrobd. Daarna schoon water erin spoelen, wringen en nog een keer schoon water. Dan kwam het zakje blauwsel er aan te pas. Laten staan in het blauwsel en dan weer spoelen en wringen. Drogen of op het balkon of voor de kolenkachel. Later had mijn moeder ook een aparte centrifuge, die gebruikte ze ook nog, als het binnen gedroogd moest worden, toen ze al een volautomatische machine had. Met de langzaam wasser heeft ze tot begin jaren zeventig gewassen, in 1972 verhuisden we naar een eensgezinswoning.
Het ging natuurlijk ook nog wel eens mis, als, tijdens het leeglopen van de machine, de slang uit de gootsteen schoot. Of als het rubberen balletje niet goed terug gedaan was op de slang.
Het was een heel werk, maar toch heb ik er absoluut geen slechte herinneringen aan.
Mijn ouders hadden een Hoover. Daarbij draaide in het midden van de bak iets in het rond. Toen mijn zus en ik werden geboren (tweeling) kochten ze een AEG met een losse centrifuge. 41 jaar heeft dat ding het gedaan!! Niet normaal meer. Hij zag er dan ook niet meer uit, maar hij heeft het al die tijd gedaan, voor een gezin van 6! Weet nog goed dat het spoelwater netjes in de douchebak ernaast stroomde, behalve als die verstopt zat met haren van het douchen…dan zat je bv lekker beneden thee te drinken totdat je het water door het plafond zag komen…Dan vlogen we naar boven, naar de badkamer die dan weer eens helemaal blank stond…Oei! Dat werd weer dweilen.
En dat centrifugeren…wanneer je de boel er niet gelijkmatig versprijd in had gestopt dan ging hij de hele badkamer door! Met een van ons er bovenop om hem toch nog eningszins in bedwang te houden! Poeh, wat een ge-emmer!
Toch heb ik een hang naar dit soort ouderwets gedoe. En daarom heb ik in onze tuin een lange waslijn met een lange paal om eronder te zetten zodat de lijn lekker hoog hangt. Alleen maar voor het ouderwetse gevoel. Heerlijk!
geweldig deze reacties. Ben niet de enige met een hang naar het verleden. Wie heeft er nog gratis een langzaamwasser in de aanbieding in de buurt van utrecht? Zou er graag weer eens een hebben.
jaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa……!!!!!
ik herinner me dat ding ook nog…
en ja…op maandag werd er dus gewassen….ik als klein knaapje mocht dan helpen…(1958)…reuze interessant dus….eerst stond er een grote ketel met de was op t fornuis..en met de grote houten wasknijper werd t in de langzaamwasser over gegooid….en dan maar draaien met de wringer……
stel je voor….ik loop wel eens te zeuren over de was die gedaan moet worden (voor 2 man….)…wasmachine en droger…mijn moeder deed de was voor 9!! personen…
@COR: Ja Cor, ik heb die tijd zelf niet meegemaakt maar mensen klaagden volgens mij niet toen, het moest gewoon gebeuren he met zoveel kinderen destijds!!! Moeders waren gewoon thuis en maandag wasdag, heb ik vaak over gehoord en ’s middags gingen de buurvrouwen bij elkaar op de koffie….of was dat nou andersom?
Tsja, en tegenwoordig is het hollen en vliegen, minder kids en werkende ouders, twee auto’s voor de deur…..toch had dat van vroeger wel iets he???