De Witte Floxus
Link naar dit artikel Op zondag 9 oktober 2005 geschreven door Jo Pinxt
Er zijn bloemen die je zintuigen terug voeren naar, geuren, emoties en herinneringen vanuit je jeugd. De boeren floxus uit onze tuin is die bloem voor mij. Als 13 jarig joch leg ik het tuinboeket, de steeltjes verpakt in zilverpapier, donderdagavond 7 juli 1960 naast je hoofd in de kist in de rouwkapel van het ziekenhuis “De Goddelijke Voorzienigheid” te Sittard.
Jij bent net 50 jaar geworden. Nadien heb ik bij het horen van die naam Goddelijke Voorzienigheid, mij vaak afgevraagd: Wat was hier Goddelijk aan, en wat voorzien met tien kinderen en de jongste vier jaar?Jouw zwarte-grijze haren fonkelen in het licht van het zilverpapier en je ziet er uit als een lieve Fee.Het is dinsdagavond 4 juli dat ik samen met mijn oudste broer,zijn verloofde en mijn vader met de fiets op ziekenbezoek bij je ga.
Mijn jongere broer en ik logeren tijdens jou ziekenhuis opname bij je vriendin tante ‘Sunny Home’ in ons gehucht Spaans-Neerbeek nabij Geleen. ‘Sunny Home’ stond op de voorgevel in smeedijzer van het huis, en dus heette tante ook zo.
Aangekomen in het ziekenhuis ben ik blij, emotioneel en opgelucht. Ik vlei mij huilend tegen je aan. Je streelt me over mijn donkere haren en zegt dat mijn broertje en ik lief en tevreden moeten zijn bij tante Sunny. Ik verzeker je dat we dit zijn. Immers alles is mooier en luxer dan bij ons thuis, dus waarom zouden we niet tevreden zijn.
Die nacht, zeg je tegen ons buurmeisje, die als verpleegster in het ziekenhuis werkt. Als ik niet meer thuis kom, wil ik die bloemen op mijn graf hebben, wijzend op de bloemen op je nachtkastje. Of dat gebeurd is? Ik weet zeker van niet. Immers alle bloemen op graf heb ik op de dag van jouw begrafenis in handen gehad.
Woensdagochtend 5 juli.
Mijn broer en ik zijn om 7.30 uur met de fiets op de terugweg vanuit de vroegmis die ik als misdienaar had moeten dienen op weg naar tante Sunny voor het ontbijt.
Voor ons ouderlijk huis aangekomen,stappen mijn vader en oudere broers en zussen (6) van hun fiets. Verbaast vraag ik mijn vader waar ze vandaan komen?
Een hartverscheurende schreeuw van mijn vader, ” We hebben geen Moeke meer”, zet mijn hele wereld op zijn kop. Ik laat mijn fiets vallen, en huilend loop ik mee naar binnen. Ik ben vol ongeloof.
Tante Sunny vangt ons nadien op en zegt dat Moeke gelukkig in de hemel is. Ik geloof haar in eerste instantie niet, maar toch iemand die in een zonnig huis woont kan toch ook niet helemaal ongelijk hebben.
Tijdens het ochtend speelkwartier op school luiden de dodenklokken. Die zijn voor ons Moeke. Ik voel me trots met zoveel aandacht van de meesters, juffen en klasgenoten tussen mijn tranen door. Maar geloven dat zij dood is, vergeet het maar.
Woensdagavond 5 juli
Mijn vader en oudere broers en zussen gaan naar de rouwkapel om jou te bezoeken. Wij jongeren mogen niet mee. Zij zeggen dat de trombose waaraan je bent dood gegaan, jou gezicht paars heeft gekleurd, en dat zou een nare herinnering voor ons blijven.
Ik word kwaad en opstandig en pik dit niet.
Hoe dan ook, ik weet zeker dat ik morgen mee ga.
Donderdagavond, 6 juli
Opnieuw gaan zodadelijk de ouderen jou weer bezoeken. Ik maak een drama, en zeg tegen mijn vader dat ik niet geloof dat Moeke dood is als ik haar niet mag zien.
Uiteindelijk mag ik gezeten in mijn korte broek met de bos floxus stevig in mijn handen achterop de fiets van mijn vader mee.
Je ligt verhoogd in een kist van berkenhout. Ik kan net over de rand kijken. Je slaapt, en je zwarte- witte haren zijn mooi gekampt en steken af tegen het geel-witte zijde hoofdkussen. Jou gezicht is lief, niet streng, en niet paars.Je hebt dezelfde kleur als het kussen en een roze kleed aan. Over je borsten liggen twee witte Anjers gekruist. Met deze bloemen heb ik nadien nooit meer iets gehad.
Tussen je handen de wit gevlochten rozenkrans die je ooit gekocht had op Bedevaart in Banneux te België. Ik herinner mij nog de cote-dor chocolade gevuld met hazelnoten die we kregen als je daar van terug kwam.
Als pap jou omhelst en kust, en zegt Mieke dit is de laatste keer en ik mijn vader voor het eerst in mijn leven zie huilen, besef ik dat het waar is. Moeke jij bent dood.
Allen huilen we in koor, maar het lucht op.
Vrijdagochtend 7 juli
Het is gezellig druk in ons huis. Ooms, tantes, neven, nichten en familieleden die ik niet ken, maar allemaal zeggen dat we gauw maar eens langs moeten komen. Ik begrijp er niets van, want ik weet niet eens waar de meeste wonen.
Om 10.30 uur sta jij voor ons huis. Niemand die jou naar binnen brengt. Jij woont hier toch. Huilend kijk ik door het openraampje in de voordeur naar je kist.
In volgorde lopen we nadien achter de lijkwagen naar de kerk.
Vandaag hoef ik als misdienaar de begrafenismis niet zelf te dienen. Nee, vandaag mag ik zelf het lijdend voorwerp zijn. Vandaag mag ons gezin in tegenstelling tot andere dagen helemaal vooraan in de kerkenbanken zitten en hoeven we ons niet druk te maken over bankpacht naar gelang inkomen.
Zes kaarsen staande op zilveren kandelaars omlijsten je kist die staat op een baldakijn van zwart linnen en wit kruis. Op de kist liggen allemaal kransen. Een van os als gezin, met de tekst ‘Rust zacht Lieve Moeke’. Het lint, heb ik tot mijn 18 jaar bewaard boven mijn bed.
Als het zegenen en bewieroken begint, besef ik dat het onvermijdelijk moment is aangebroken. De gang naar het kerkhof. Deze keer hoef ik niet met stok met kruis aan het hoofd van het gedolven graf te staan. Nee vandaag doet dat mijn vriendje Ton van Erkens. Vandaag mag ik huilend aan het voeteind staan en toekijken hoe jij hangend in de touwen naar beneden zakt. Vandaag moet ik net als iedereen zware Limburgse aarde op je gooien en de holle klank daarvan aanhoren.
Thuis gekomen is er een koffietafel. Inmiddels is het gaan regenen.
Ik maak mij zorgen over de bloemen op het graf. Alles wordt nat. Ik besluit op de fiets naar het kerkhof terug te gaan en alle bloemen in de kerk bij het Maria altaar neer te leggen zodat ze droog blijven.
Als ik dit nadien trots tegen mijn vader vertel word ik onmiddellijk terug gestuurd om alles weer terug te leggen. Ik begrijp er niets van.
Vanaf 8 juli tot mijn vertrek 1 september naar het klein seminarie te Merkelbeek is het graf van Moeke mijn speel- en praatplaats.
Twee maal per dag bezoek ik je en ga ik zitten op de opgehoogde klei te midden van de bloemen. Ik vertel hele verhalen tegen je. Wekelijks hark ik de klei ,en ververs de bloemen in de weckpotten die verzonken in de aarde staan. Nadat er een marmeren steen op je graf komt en het afgedekt wordt met scherpe marmeren steentjes, gaat er bij mij de lol af. In de klei kon ik brieven aan je schrijven,ze weer uitwissen,beeldjes kneden, en er op zitten. Nee, die steentjes voelde maar koud aan en waren scherp aan je billen.
1 september.
Ik ga naar het seminarie. Jij wist dat ik priester wilde worden. In eerste instantie was je daar niet blij mee. Immers jouw oudste was ook al naar het seminarie geweest (1947). Na de oorlog was dit financieel voor jullie een zware periode,en zijn roeping ging over.
Ook nu hadden jullie het financieel niet breed met inmiddels tien kinderen. Toch weet ik dat je trots was. Wel is het goed dat je de afloop niet gekend hebt. Ik heb drie schatten van kinderen gekregen, waarvan de twee meisjes de felheid van jou hebben en mijn zoon meer van pap.
Nee, het seminarie was geen succes. Verdriet beheerste mijn leven. Avond en avond schreef ik in de studiezaal brieven aan jou in plaats van latijn te leren. Na een jaar heb ik ze ingepakt in een cederhouten sigarenkistje van pap en in het donker achter de cour met mijn handen begraven. Het begin van los laten.
Inmiddels ben 59 jaar en jou al 9 jaar overleefd. Toch houden mijn zintuigen, door zien en ruiken, de herinneringen aan een lieve moeder levendig. Dit telkens als ik een floxus zie staan, waar ook ter wereld.
25 reacties op “De Witte Floxus”
Laat een reactie achter
Há...
Bloemrijk,...
heey
Ik vind het heel "mooi" vertelt, echt een log waar je tranen in de ogen schieten. Zo berschreven als of je het nu mee maakt.
Groetjes xxx laura
Goed en knap verwoord. Onder de indruk
Jo, wat moedig van je om dit zo onder woorden te brengen. Echt, het maakte iets in mij los. Meer wil en kan ik er even niet over kwijt!
Mooi verwoord! Het raakt me diep. Wat zal je moeder trots op je zijn; want ze weet dit vast, waar ze ook is.
Oef…
"……………………."
Prachtig, werkelijk heel mooi beschreven.
Het oude huis
De kamers waren donkerder geworden,
Maar geen ding van zijn eigen plaats gezet,
En aan den wand, tusschen de blauwe borden,
Hing in ovalen lijstje het portret.
Zie de avond door het raam inkijken,
Het oude huis ruischt van muziek en zang -
Een stoet van bloemen gaat dalen en stijgen
Rondom waar moeder is, op het behang.
Moeder, ik ken je nog, je zacht gelaat,
De rimpeltjes om je gestorven oogen -
Zing weer van God, die altijd naast ons staat -
Ik heb zoo lang naar het portret gekeken
Dat de oogen glansden en haar mond ging spreken,
En 'k hoorde vleugels, die door 't huis heen vlogen.
Martinus Nijhoff
Ja… het verlies van een ouder op jonge leeftijd…. ik kan er over meepraten helaas… het beinvloed je leven.
Mijn vader overleed op 40e jarige leeftijd… ik was pas 17… ik ben nu 4 jaar ouder dan dat hij is geworden. Op mijn 40 verjaardag, heb ik mijn verjaardag afgezegd, ik kon het niet opbrengen het te vieren….
Het verlies van een vader of moeder op jeugdige leeftijd is een ingrijpende gebeurtenis, die onuitwisbare sporen achterlaat. Het veroorzaakt een diepe leegte in het bestaan, waarin vanaf dat moment niets meer zeker lijkt.
Uit het boek van Maxine Harris ~Een verlies voor altijd….~ De levenslange invloed van de vroege dood van een ouder
Sterkte op moeilijke momenten….
Cooz!
Jo, wat fijn dat je jou gevoelens zo uit kan drukken. Ik heb mijn vader verloren toen ik 5 was en mijn moeder zwanger was van mijn zusje. Ze bleef achter met 8 kinderen. Aan mijn vader heb ik fijne herinneringen. Alleen het huwelijk tussen mijn vader en moeder was niet goed. Veel ruzie. Maar vaak blijf ik denken: "Als je er nog was hoe zou het dan zijn?"
aangrijpend verhaal, knap geschreven alsof ik over je schouder heb kunnen meekijken al die jaren…ik denk zeker te weten dat je kinderen een groot deel van het leed hebben kunnen verzachten.
Ik vind het heel mooi, ik ben 13 jaar en heb 3 weken geleden mijn vader zomaar plotseling verloren.. mijn hele wereld staat echt op mijn kop, ik vind het mooi hoe je dit allemaal kan vertellen, het brengt mij ook weer een stukje verder om dit allemaal te verwerken en het een plaatsje te geven in mijn hart.
Beste Manon,
Ik begrijp goed dat door het plotseling overlijden van je vader de wereld op zijn kop staat.Hoewel je op deze leeftijd nog wel eens kunt botsen met je ouders,zijn zij toch ook de personen waar je meestal veilig ook een meningsverschil mee kunt aan gaan.Ik hoop voor jou dat je graag schrijft.Als dat zo is houw dan een dagboek bij.Ik heb daar toe enorm veel steun aan gehad.De pijn neem je daar niet mee weg,hoeft ook niet.Laat het verdriet maar toe. Wel kan het van je afschrijven helpen het langzaam een plaatsin je hart te geven.
Sterkte voor jullie allemaal.
Het leven is een mooie, maar wrede leugen…
Bert.
Wat geen mens zich ooit herinnerd is hoe je geboren wordt. Dit is vreugde of verdriet van ouders. Hooguit kan de baby van nu het later op een video terug zien en meer de emotie plaatsen. Ja het leven is mooi maar ook wreed. Of we willen of niet allen krijgen we daar mee te maken. Of het een leugen is? Zo beleef ik het niet. Ik zie het meer als onderdeel van de natuur waar bepaalde dieren meestal als eerste er aan moeten geloven, daarna wij als mensen, helaas de een te vroeg en sommige ouderen zeggen te laat.
Bomen en gebouwen overleven ons veelal mits wij mensen niet ingrijpen. Nee het leven is voor mij geen wrede leugen. Wel ervaar ik het als een gegeven dat ik binnen veelal een eeuw hier afscheid van moet nemen. Toch wil ik niet met die boom uit 1600 ruilen. Die staat daar maar te staan en heeft nooit iets van de wereld gezien. Hooguit verliefde stelltjes, die wederom pijnlijk een hartje met pijltje en namen in zijn barst kerven.
Beste mensen,
Op sommige schrijvens heb ik gereageerd. Op anderen niet. Ik heb net alle reacties weer door gelezen. Ieder van jullie heeft echter recht op antwoord. Bij een ieder lees ik dezelfde pijn, verwerking op zijn eigen wijze, maar ook het verlangen met degene die er niet meer is te kunnen delen. Dit laatste maakt het vaak zo moeilijk. Immers je had nog zoveel willen vertellen en delen. Maar vindt het niet gek. Praat in de natuur, de keuken,de kamer hardop tegen die persoon. Ik weet zeker dat het oplucht
hallo lieve jo,
Ik zat met tranen in mijn ogen jouw beleving te lezen…..
10 kinderen….. ik heb ze op één na allemaal mogen leren kennen.
Ik kende hetzelfde verhaal, maar dan van het kind dat 4 jaar was, je weet wel…
Jo…. je bent een geweldig mens en altijd in mijn herinnering-hart aanwezig.
Mijn moeder is overleden toen ikzelf 21 was en zij 47. Ik zat in een fase van mijn leven wat bestond uit rock ‘n roll, weed en drank; een niet door mij verbroken relatie dus gebroken hart; leven voor het plezier en wat je allemaal meer doet op die leeftijd.
De voorgaande zomer was ik met mijn vriendin(die mij een paar weken later het gebroken hart bezorgde) naar London geweest en bij thuiskomst was alleen mijn vader in huis. Hij wist niet waar mijn moeder en broertje waren. 3 dagen heb ik gezocht en geinformeerd waar ze konden zijn. Op de 4e dag vertelde mijn oma dat mijn moeder en broertje in een huis van stichting Onderdak zat. Als ik het adres niet aan mijn vader vertelde mocht ik er op visite gaan. Ze was daar terechtgekomen na een vreselijke vechtpartij tussen mijn vader enerzijds en moeder en broertje anderzijds tijdens mijn verblijf in London.
Bij de mensen van Onderdak kwamen moeder en broer tot rust. Mijn moeder heeft daar een 1/2 jaar gewoond. Ik was ondertussen bij mijn vader weggegaan en woonde in het huis van een vriend. Mijn vriend ging met zijn marineboot naar Noorwegen en dus zat ik alleen. Verkering uit, liefdesverdriet verdrinken in bier en hash, pa en moe in scheiding, wat een leven.
Op een zaterdagochtend ging de telefoon, mijn vader. Of ik maar direct naar oma’s huis wou komen. Oke dat doe ik. Halverwege ben ik omgekeerd en heb teruggebeld. Ik wou niet komen voordat verteld werd wat ik daar moest doen. Toen zei mijn vader:”je moeder is overleden”. “Shit”, was mijn korte antwoord. Als een speer naar oma’s huis. De hele familie was daar al. Moeder was getroffen door een hersenbloeding en door mijn broertje aangetroffen, half liggend naast haar bed. Tot op heden wil hij hier niet over praten, terwijl ik graag wil weten over het hoe en wat. Bij mijn oma vandaan heb ik het meisje waar ik zo’n verdriet om had gebeld om te vragen of ze me bij wou staan. Ze was echter aan het logeren in A’dam. Haar moeder heeft haar daar gebeld en ze is gekomen en is een hele week bij mij geweest. Dat was voor mij een hele steun.
Ik heb lang getwijfeld of ik dit verhaal hier wou vertellen en ben er nu aan toe gekomen. Mede door het feit dat ik kortgeleden voor het eerst sinds ruim 20 jaar weer contact heb gehad met mijn moeders enige broer(mijn oom dus) heb ik het aangedurft dit met jullie te delen. Dat contact met die oom was zo leuk, dat er voor mij een soort taboe rond de dood van mijn moeder werd opgeheven.
Marjo
Dank je wel. Ik heb prive gemaild.
Liefs Jo
Roefel,
Moedig je verhaal te schrijven en hoe je hier uiteindelijk mee bent omgegaan. Natuurlijk is er nog een weg te gaan, maar ik ben er vanovertuigt dat dit je lukt. Laat nog eens van je horen
groeten
Jo Pinxt
Ik heb met ontroering je verhaal gelezen…
Moedig…. inderdaad, heel veel emoties heb je verwoord.
Ik ben lang geleden werkzaam geweest in de gezinsverzorging, heb daar enkele malen in de nabijheid van kinderen gewerkt, die ook hun moeder waren verloren op jonge leeftijd.
Ik herinner mij nog goed het verdriet van deze kinderen.
Mijn moeder is kort geleden overleden op 95 jarige leeftijd, zij heeft er ten opzichte van jouw moeder, 45 jaar “bij gekregen “.
Ik hoop dat je dit drama uit je jeugd een plek hebt kunnen geven, en kunt glimlachen bij mooie en fijne herinneringen aan haar!
Dat wens ik je toe !
Hartelijke groet,
Ria
Beste Ria,
Soms kijk ik weer terug op mijn geschreven verhaal. Ik denk ook dat dit goed is, immers ik heb die periode een plek kunnen na zoveel jaren.
Lees ik mijn eigen verhaal terug dan komt het kind van toen weer boven en voel ik de emoties en de pijn. Dit laat ik ook toe. Het kind van toen zit immers nog altijd in me en dat is goed. Ook ik heb door mijn werk met ernstig meervoudig verstandelijk gehandicapte kinderen met regelmaat op jonge leeftijd de dood onder ogen moeten zien. Hoe gek het ook klinkt, de dood van mijn moeder heeft mij inspiratie gegeven om veelal jonge ouders in hun verdriet te ondersteunen en tijdens de afscheidsdient een warm persoonlijk beeld van hun zoon of dochter neer te zetten. De eerlijkheid gebied ook te schrijven dat dit ook een stukje verwerking voor me zelf was.
Jouw moeder werd,95 jaar, natuurlijk een leeftijd om jaloers op te zijn mits de band positief was. Uit jouw schrijven proef ik dat dat zo was. Het verwerken zal ongetwijfeld als volwassene anders verlopen. Verstandelijk kun je het meestal beter plaatsen. Echter verdriet blijft verdriet of je klein bent of groot. Er is een verschil. Jij hebt veel meer live herinneringen aan je moeder. Koester die en probeer daarvan de genieten.
groeten, Jo
Beste Jo,
Al heb ik mijn ouders tot mijn 38e en 39e levensjaar mogen behouden (ze overleden in 2006 en 2007, toevallig als ik dit schrijf is het precies 2 jaar geleden dat mijn vader overleed), ik heb je verhaal met ingehouden adem en opborrelende emoties gelezen. Indrukwekkend hoe je dit omschrijft en hoe je middels je manier van schrijven het klaarspeelt dat ik een beeld krijg van de gebeurtenissen. Erg knap!
Ik ben zelf Limburger en woon in dezelfde regio als jij. Het ziekenhuis van Sittard is me niet onbekend.
In elk geval: chapeau voor de manier van schrijven! En dat je dit met ons wil delen, erg knap.
We zullen ze nooit vergeten en altijd missen!
Vele groeten,
Crowtje
In onze tuin heb ik o.a. witte floxus en als ik ze water geef of naar ze kijk, denk ik toch steeds aan jou Jo.