Demonstratie tegen kruisraketten
Link naar dit artikel Op zaterdag 29 oktober 2005 geschreven door Sentiment
Op 29 oktober 1983 vond de grootste vredesdemonstratie ooit gehouden plaats. Maar liefst 550.000 deelnemers demonstreerden in Den Haag op het Malieveld.
De betoging was gericht tegen 572 nucleaire kruis- en Pershingraketten die de VS regering van president Reagan in Europ wilde plaatsen.
Omdat Nederland lid was van de Navo kreeg de regering de vraag voorgelegd of er 48 kruisraketten op Nederlandse grond geplaatst konden worden. De regering ging akkoord maar had buiten de bevolking gerekend. In November 1981 waren er al massale demonstraties in Amsterdam met ongeveer 400.000 mensen, maar in Den Haag werd het helemaal een massale demonstratie. Het werd een ongeloofelijke happening, prachtige spandoeken, scherpe slogans, fantastische uitdossingen, straattheater.
Het Klein Orkest zong voor het eerst ‘Over de muur‘ op het Malieveld. Toetsenist Leon Smit en zanger Harrie Jekkers hebben het liedje de avond vóór het optreden geschreven. Prinses Irene baarde groot opzien door als spreker op te treden bij deze demonstratie.
‘Over de muur’ van het Klein Orkest
Kun jij je deze demonstratie nog herinneren? of was je er misschien bij?
69 reacties op “Demonstratie tegen kruisraketten”
Laat een reactie achter
Wat een oergezellige weblog die ook nog herkenbaar is ook…..
Ik herhiner de beelden op het journaal,een man met een bordje in zijn hand van 15 x15CM met er op geschreven"ik wil het ook niet"
Wie was er niet bij..?
Mooiste herinnering is het wave geluid: fantastisch!!!
Jaah! Een half miljoen brave burgers, door de linkse kerk en media opgehitst, allemaal op een Haagse weide. Ik heb er met genoegen kennis van genomen.
Woonde al in het buitenland, maar was erg blij dat er gedemonstreerd werd. Er blijft altijd iets onzinnigs om zinnig tegen te demonstreren…
Ja, was erbij in nov 81 en okt 83. Was een mooi, gigantisch en waardig protest tegen de kruisraketten, Reagan en uiteraard tegen die tietenknijper van een Lubbers!!!!
Inderdaad, die wave was onvergetelijk! Het geklap dat je door de straten hoorde aankomen, over je heen rolde en vervolgens weg hoorde gaan. Tegelijk kwam van achteren de volgende wave weer aanzetten.
Ik was erbij in 81. Wat een mensen! Mijn vriend kon niet meer tegen de menigte en we zijn voordat we het Museumplein bereikten weggegaan.
Alleen op het journaal gezien en in de krant gelezen, want ik had net mijn eerste kindje en zat nog helemaal in de roze wolk; het nieuws ging toen eerlijk gezegd een beetje langs mij heen omdat we thuis zo'n mooi wondertje hadden dat al onze aandacht opeiste. Maar nu ik de foto zie, herinner ik het mij weer.
Was er bij in '81 en '83, weldig gevoel deel uit te maken van zo'n giga geheel ik heb daarna nooit meer zo'n mensenmassa bijeen gezien.
Onbegrijpelijk daarom ook dat de reactie toen der tijd van de regering er een was van " nou de mensen hebben een leuk dagje uit gehad maar ons zegt het niets".
Bring back those days, i love the smell of brussel sprouts.
Ik was er niet bij, kan het me nog wel goed herinneren. Droeg een kettinkje met hèt symbool anti kruisraketten en heb het kort geleden (gescand en) op mijn log geplaatst toen het kabinet akkoord ging met het plan van Kamp om ze toch aan te schaffen. (kijk maar)
@Erres, Jaa, dat wave geluid was fantastisch. Ik weet nog goed dat mijn vader en ik 's ochtends besloten om er toch heen te gaan. Vanuit de trein zwaaiden we naar al die bussen die op de A12 vaststonden ( in één ervan zat mijn zus). In de trein naar Den Haag werd je helemaal gek van de hasjlucht en lagen er zelfs lui in de bagagerekken. Eenmaal in Den Haag hebben we ons aangesloten bij die enorme mensenmassa en zijn we in vier uur ongeveer 300 meter opgeschoten. Er hing een geweldige sfeer die alleen een beetje beangstigend werd toen we langs een groep skinheads liepen. Ik herinner me ook nog die reclamevliegtuigjes in de lucht met teksten als " Rusland dankt u" en "Liever een raket in de tuin dan een rus in de keuken". Ik heb me die dag ook schor gezongen met het strijdlied " Wij vechten tegen de wapens de wapens van de macht". Ik ben nog steeds blij dat ik er die dag blij was en er met de trein naar toe ben gegaan. Mijn zus kwam namelijk pas na acht uur file om vier uur in Den Haag aan. Kortom: Voorwaarts maar niet vergeten.
Was met 14-16 jaar met andere dingen bezig maar keek er wel naar op het journaal. Destijds was toch al bekend dat ze al op o.a. Woensdrecht stonden? Waarschijnlijk was ik toch niet gekomen want ik heb een enorme hekel aan grote massa's en massale trends.
Nee, ik kan me dat niet zo herinneren, ik denk dat ik mijn handen vol had aan het moederschap.
Ja kan ik me nog wel herinneren en nee, ik was er niet bij. Dat liedje van het Klein Orkest vind ik nog steeds een fantastisch nummer. Jeetje, dat wij toen zo'n angst hadden voor "de Russen". Dat staat niet in verhouding tot de dreiging die er nu is.
!983 is t jaar dat mijn ouders uit elkaar gingen en er vooral oorlog was in ons huis. Toch herinner ik me wel de pamfletten die bij de poort van het schoolplein werden uitgedeeld t bezigde me toch wel, omdat ik een tekening in mn agenda had gemaakt van Nederland met allemaal atoomontploffingen erop.
Soort gevoelsmatige mini Cuba crisisje. Ik herinner me wel de dreiging van atoombommen/kruisraketten, en dat mn vader me uitlegde wat t verschil was tussen een atoom- en een neutronenbom. Die demonstratie zei me niet veel, omdat ik dat 'Randstatterig' vond waar ik niks mee had. (Jeweetwel, krakers en M.E. en spandoeken…Echt iets voor de randstad hahaha). Ik was totaal niet politiek bewust destijds. En wat ik al zei, mn pa en ma lagen in een scheiding met rechtzaken en huisuitzettingen en al… Toen ging t ook bergafwaarts met me; van Gymnasium, naar VWO naar HAVO naar Mavo (en weer havo daarna).. Maar dat hakt erin, das duidelijk……
Maar ook de termen Borssele en Lekkerkerk werden in die tijd landelijk, en dat hoort in mijn hoofd allemaal bij elkaar. En Bopal, en net wat later de Herald Of Free Enterprise….
Ach, ik heb tot mijn 14de 't IJzeren Gordijn gezien als een echt gordijn van ijzer dat ik nog dacht 'Waarom is dat dan een gordijn als niemand er door mag?!' Konden ze beter een muur zetten…
Serieus…Een ijzeren gordijn, ik zie m nog voor me hoe dat er uit moet zien. Beetje Donald Duck achtig…Kun je nagaan hoe lang ik nog kindje ben geweest (t/m mn 14de, kwam met 15 jaar pas in puberteit)…
ja, steven sommige termen neem je als kind heel letterlijk, zoals kinderbijslag (wanneer worden we geslacht?)
ik was niet op de demonstratie was toen 15 maar had wel de nodige buttons op (ban de bom, kruisraketten NEE)
en ik vind over de muur nog steeds een van de mooiste hollandse liedjes.naast mijn heer de president van boudewijn de groot zijn dit de liedjes die echt ergens over gaan.
Ja ria, zo had ik ook een heel akelige voorstelling bij kostschool.
Mn moeder zei wel es als ik vervelend was en bllef:"En nou houde er godnondeju mee op anders stuur ik oe naar kostschool".
Nou, dan brulde ik (vaak onder aan de trap terwijl mama boven de was ophing) want kostschool, had iets met koster, nonnen, streng… Ja kweenie, maar dat was een akelig woord. . .
Was er ook bij. Het leuke was ook dat ik mensen mee kreeg die nooit gingen en zouden gaan demonstreren. Ik had er al meer gelopen in de Vietnamoorlogtijd. Maar echt, we waren met een groep die het allemaal heel onwennig vondt maar toch ging omdat het zo belangrijk was.
Erbij?? Ik woonde die tijd naast het Zuiderpark in Den Haag, dus met de ramen open hoorden we alles tot HKH Prinses Irene aan toe! Geweldig die vrouw!
Volgens mij zag je toen ook kleine kinderen in buggies met borden bij zich waarop stond: ik ben van na de oorlog en dat moet zo blijven. Dat vond ik wel goed gevonden.
Maar was het bij die bijeenkomsten ook niet zo dat men bepaalde sprekers demonstratief de rug toekeerde of haal ik nou dingen door elkaar? Zoiets vind ik dan wel weer behoorlijk respectloos, zeker als je zelf wel serieus genomen wil worden.
@Lia, Ik geloof niet dat dat in 1983 in Den Haag gebeurde. Wel later in 1985 tijdens die bekende "Keer Lubbers de rug toe"-actie in de Houtrusthallen (toevallig ook in Den Haag).
hahaha…..keer Lubbers de rug toe, zou ik nu niet meer doen, gezien zijn reputatie als billenknijper
@Sandra 67, Verrek, zo had ik het nog niet bekeken.
'Liever rood dan dood' schiet mij ineens te binnen. Nou……mmmm!
@Steven 1970: interessant, het letterlijk nemen! Zo heb ik jarenlang een tante niet begrepen, die het altijd over haar man, een advocaat, had…
Was er ook niet iets met een wit laken of zoiets uit het raam hangen?
@Hasi1962: Komt me wel bekend voor. Dat was net zoiets als die kaarsen voor het raam voor Polen ( met die foute Holland Duck club cowboy Willem Woudenberg).
Ik was er zeker bij, zowel in '81, samen met mijn man (toen vriend..), als in '83, zonder man, want die moest op de baby passen. JUist het feit dat ik een kindje had maakte het voor mij nog belangrijker erbij te zijn! Meestal houd ik niet van massale toestenden, maar die 2 demonstraties waren geweldig!
2 x gedemonstreert, Nov 81 Amsterdam en Okt 83 Den Haag. Als je met een gebroken geweertje liep kon je natuurlijk niet achterblijven. Naar Amsterdam met de trein gegaan, wat een feest was dat al. 4 uur op museumplein gestaan zonder 1 stap voorwaarts tot opeens…. we konden lopen. Geweldig, wat een ervaring. Dat was de dag dat je een laken uit je raam hing als je tegen de raketten was, maar niet kon gaan demonstreren. Na afloop dueren bij het CS dicht en iedereen geduldig wachten tot er een paar door mochten. Geen enkele wanklank, wat een solidariteit, ongekend.
Naar Den Haag met da auto gegaan. Bij Leiden al vast komen te staan. We zijn op malieveld gekomen en hebben gelopen. Wederom een hele belevenis, maar was toch een beetje gevoel van:heb dit al eens gezien. Amsterdam was overweldigender omdat het de 1e keer was en men beslist niet verwacht had dat er zoveel zouden komen. Die wave geluiden was ik eerlijk gezegd vergeten, maar toen ik het hier las…. weer kippenvel. Eerlijk, als ik eens een dag in mijn leven over mag doen staat Amsterdam zeer hoog bij de kanshebbers. Toevallig van de week op TV NH een programmaatje gezien van plm. 10 min. met 8mm filmbeelden van Amsterdam. Tranen in mijn keel en natte ogen. Als je dan tegen je dochters(14-12) zeg dat je daar tussen hebt gelopen stijg je toch weer een paar punten.
ik was er bij in 1981 in Amsterdam en in 1983 in Den Haag. En het heeft geholpen
en dan te bedenken dat onderzoek heeft uitgewezen dat slechts 19% van de nederlandse bevolking nog vertrouwen heeft in dit kabinet, er was al een demonstratie ingelast maar er kwamen maar een paar duizend uit hun stoel,nederland beweegt te weinig zeggen ze dan we worden te vet jahaa
ik ben zo'n lui varken Ria. Ik vind het simpelweg genant om daar tussen te lopen.
Was erbij. Geweldig. Herinner me nog die toespraak van prinses Irene. Daar zal haar zuster niet gelukkig mee geweest zijn.
Ik was erbij in 1983; vond het waanzinnig om in die mensenmassa mee te lopen. Echt een saamhorigheidsgevoel dat ik later niet vaak meer heb meegemaakt.
Ik heb op beide demonstraties meegelopen. In 1983 hadden we een prachtig spandoek gemaakt: twee elkaar schuddende handen, waartussen een kruisraket werd stukgeknepen. De mouw van de ene hand was de Amerikaanse vlag en de mouw van de andere de Russische vlag. Met dit kunststukje staan we nog op de foto in het boek "Het blijft Nee" wat na de demonstratie is uitgegeven!
Ik was er bij.
Dagen om nooit te vergeten. Het Klein Orkest bezorgt me nog altijd kippenvel. Een prachtig lied !
In de kast staat een blikje met buttons, tot de rand gevuld.
Ook de russische: "Atomnaja Energi-ja? Spasiba Njet"
Het was hoe dan ook een speciale tijd, met (ondanks allerlei doem-scenario's) heel veel solidariteit.
Solidariteit…goh…
och arme, ik was toen lid van de JTK, jongeren tegen kernwapens.
Ik vind dat nog steeds een warme tijd
mensen hadden nog een mening en durfden daar voor uit te komen.
Nu wachten we maar lijdzaam af en wachten tot het "tij vanzelf keert"
( liepen jullie ook met zo'n handje met als tekst "ne touche pas mon frere ":)
@Cis: jaaaa…dat handje…dat is waar ook!
Goh, die zouden we opnieuw moeten gaan dragen, want het lijkt me hard nodig, heel hard nodig.
@Cis: Tuurlijk dat handje (tegen racisme). Ik was tijdens die rage in 1984 een paar dagen in Parijs en heb toen een handvol handjes meegenomen. volgens mij stond er "ne touche pas mon pôte" op. Al die franse handjes heb ik later weggegeven (dom). Ik heb nog wel het nederlandse handje met "Blijf van m'n makkers". Het ligt hier op mijn sentimentenvensterbank naast allerlei andere jeugdherinneringen. Trouwens: Alexander Pola van Farce Majeur heeft het handje volgens mij tot aan zijn dood gedragen.
Tuurlijk was ik erbij, in A'dam en Den Haag en ook nog eens in Woensdrecht.
In Woensdrecht bleken sommige vrienden/kennisen zo fanatiek dat zij zich lieten arresteren en de busreis terug niet hoefden te maken.
Ik krijg nog steeds kippenvel als ik de beelden zie uit Den Haag en Amsterdam, wat een saamhorigheid. Was daar nog maar wat van over.
Joep67/Kaka/Cis: ik vond die handjes vreselijk. En nog…ik ben een uiterst sociaal mens, maar op die manier kan ik totaal niet uit de voeten. . .Ik weet niet, ik heb dat altijd gehad, ook nou mettie zinloos geweld toestanden. juist daardoor neig je geweld te gebruiken ofzo. en mettie handjes ook. T provoceerde mij om juist t tegenovergestelde te doen…heel moeilijk uit te leggen maar t maakt juist een tegenovergesteld gevoel los bij me. Toen, en eerlijk gezegd is dat nog steeds wel zo. ik irriteer me daar aan, maar kan moeilijk uit leggen wat dat nou precies is….
@$teven1870:
Weet niet of ik hetzelfde voelde, maar … het lijkt er wel wat op.
Kijk, je bent jong en je wilt ook wel eens "rellen" in Amsterdam, maar ik had m'n twijfels. Ik wist natuurlijk wel dat het in zéér abstracte zin goed zou zijn als iedereen zich overal ter wereld dag in dag uit vredelievend zou opstellen. Handjes schudden, lief-zijn-voor-elkaar et cetera. Maar op een alledaags niveau bleek mij al vroeg dat volwassenen - vooral in georganiseerd verband - erg bedreven waren in het verkondigen van halve waarheden.
Er werd veel over gediscussieerd bij ons op school en ik zat er als brugsmurf maar wat vreemd naar te kijken, eigenlijk. Ik herinner mij vooral dat aan het eind van dergelijke uitputtende debatten meestal een soort eindconclusie werd getrokken in de zin van "we zijn eigenlijk allemaal machteloos als simpele burgers". Daar was ik het dan voor de helft mee eens (de burgers van de Sovjet-Unie leken mij inderdaad tamelijk machteloos).
Voor ik echter iets had kunnen zeggen, ging het dan van: - "Maar we moeten toch íets doen?".
'Tuurlijk. Vooral de leraren die dát heel hard riepen en actief wierven voor deelname aan de protestmanifestatie, hebben mij toen definitief over de streep getrokken om vooral niet mee te lopen.
Mijn Pa liep wel mee. Die was ooit stout geweest tijdens zijn militaire dienst omdat-ie bij een "voorlichtingsbijeenkomst" (thema: De Russen komen…) na de donderspeech van de brigade-generaal doodleuk opmerkte dat alle problemen zouden verdwijnen als men maar alle kogels in de grond zou stoppen (het milieubewustzijn was nog wat minder ontwikkeld). Deze relativerende grappenmakerij kwam hem destijds subiet op 2 weken zwaar corvee te staan met intrekking van verlof.
Het ergste vond ik misschien nog wel de "liedjes van protest", zoals "Bom valt…" en "West-Berl-a-in, unter den Linden…". Ik heb toen zelf in een protest-band gespeeld die in zeer kleine kring furore maakte als: "Doe Maar Niet"
ai, aanhef moet natuurlijk 1970 zijn
je had inderdaad van die 'handjes' met kom niet aan mn makkers als tekst. wat is daar nu op tegen ? je hebt ten alle tijde middelen die te pas en te onpas gebruikt worden zoals de zinsloosgeweld marsen. ik vond t wel een goed initiatief. er zijn altijd figuren die niets op hebben met een massale eensgezinsheid of een collectief bewustzijn. prima is ook ruimte voor.
iig ik wijk af….ik liep ook met pa moe en mn broer. ik vond t heel bijzonder..zou t zo weer doen…kernwapens opgerot
Ik was er ook, in Amsterdam en in Den Haag. Met mijn vader. Heel speciaal, nu nog steeds, die herinnering. Het mooiste spandoek: Ik ben van na de oorlog, en dat wil ik graag zo houden!
De tekst op de log klopt niet helemaal, Over De Muur van Het Klein Orkest is niet die avond ervoor geschreven maar in 1981.
Het gaat namelijk over de Berlijnse muur en die demonstratie had niets met die muur te maken maar met kruisraketten!
@Richard het nummer over de muur, is met de val van de Berlijnse Muur een hit geworden, maar werd toch echt geschreven de dag voor de demonstratie.
ja - ik was er. Het was zeer, zeer indrukwekkend. De wave herinner ik me nog heel goed, en ik weet nog woordelijk de liedjes.
Raketten links raketten rechts
raketten oost, raketten west
een begint, dan volgt de rest
Wij vechten tegen de wapens
de wapens van de macht
Wij vechten tegen de wapens
doe mee met al je kracht
Laat heel de wereld het horen
er is geen twijfel aan
de lieve levende aarde
zal niet ten onder gaan
en
Liever vandaag verzet
dan morgen door de bom geplet
vrede moet er kommen
weg met al die bommen…
Ik was 10 en het was een van de meest indrukwekkende momenten uit die 10 jaar denk ik.
Ik was er ook er stond een boerin melk uit te delen die was net zoals de sfeer HEERLIJK
Liever een raket in de tuin, dan een Rus in de keuken, stond er op stickers bij ons in de buurt.
Helmaaal geweldig
Ik moet er een werkstuk over deze demonstratie maken alleen ik vind er helemaal niets van!! en ik weet er ook niets van want ik ben pas 15 dus ik kan er niet bij zijn geweest.
Nog steeds geen liefhebber van massale bijeenkomsten, maar in 1981 en 1983 uiteraard meegelopen, samen met mijn zoons. Toen, in 1981, waren zij respectievelijk 13 en 16 jaar oud. Een geweldige happening.
Ja, ik was er bij met mijn broer en een kennis. Mijn andere broer lag thuis op de bank met zijn voet in het gips te balen dat hij er niet bij kon zijn. wel solidair natuurlijk, alles volgend op TV en radio. Ik herinner mij nog de wave, de opzwellende geluidsgolf die van achteren als een wals over je heen kwam.
En een bordje van een wel heel commerciele ondernemer: ” kruiskroketten “
Liever een zure bom dan een neutronenbom of veel liever een Russin in bed dan een kernraket. Natuurlijk die buttons en wat affiches erbij. In 1983 werd er door de geitenwollensok leerkrachten behoorlijk geworven voor die demonstratie. Ze gingen zelf ook, dus de lessen vervielen. Dan was het: of je gaat ook, of je gaat je op school de hele dag lopen vervelen. De keuze werd dan wel erg makkelijk. Bovendien hoefde je niet de hele dag bij die demonstraties te blijven en kon je gewoon eerder naar huis, zodat je in feite toch eerder vrij was. Eigenlijk indoctrinatie en afpersingspraktijken dus door leerkrachten van twijfelachtig allooi. Achteraf bezien verklaart dit misschien wel het zeer slechte onderwijs en de desinteresse van veel leerkrachten op de diverse scholen van toen. Toch heeft het allemaal wel een behoorlijke indruk gemaakt. Hoewel die jaren erg depressief waren (dat hoor je ook goed terug in die New Wave muziek van toen) waren die demonstraties toch vooral heel erg positief door het hoge “verbroederingsgehalte”.
`k Ben nooit by de grote demonstraties in Amsterdam,Den Haag of in Woensdrecht geweest,want`k hield niet altyd van massa`s mensen.Wel deed ik het op m`n eigen manier`k Bezocht met myn toenmalige vriendin de mensen,die daar daadwerkelyk voor de vrede zaten by hun vredesbunker in Woensdrecht.M`n vriendin,die toen nog in leven was zei,dat ze het gevoel kreeg om aan een ketting gekluisterd met een bybel in de hand aan die bunker gekluisterd zou willen zyn.Naderhand kwam deze tekst naar me toe, die ik ooit eens in Theater Concordia in Enschede mocht voordragen met begeleiding van gitaar:
Vredeslied
Er is een plek in Nederland,een puntje op Moeder Aarde.
Het is bekend in elke krant.Daar weegt men het leven met waarde.
Mensen ga toch eens kyken.Ook al is het maar een dag
Je leven zal snel verryken.Je wordt verwelkomd met een lach.
Er was eens een bunker zo grys.Het “feldgrau” dicteerde de macht.
Nu klinkt er muziek in de wei.De wereldse zon ja die lacht.
Het contrast in de wereld is groot.`k Voel prikkel,zie draad,een gezicht.
Het verschil tussen leven en dood,het verschil tussen donker en licht.
Refr
WANT ER IS EEN PLEK VOOR DE VREDE
EEN STEK VOOR EEN WERELDSE BEDE
GETUIGEN ZYN ZON MAAN EN STERREN
EN ENG`LEN WIE WEET VAN HOE VERRE
`kZong net voor een wereldse vrede
Zeg luister nu naar onze bede
Want als men niet luistert naar rede,
Verandert die V in een wrede W.
Een wrede wereld maakt wrang,
Kweekt angst onder mensen maakt bang,
Maar met liefdesimpulsen en zang,
Duurt Eeuwige Vrede het langst
Refr:Want er is
Maar mynheer daar in`t uniform,
Waak jy over leven en lyken
Voel jy je nu echt zo enorm,
In het slyk der aarde der “ryken”
Want wapen en wedloop maakt “arm”
`t Geweer op je schouders maakt moe
Heeft dat nu voor jou zoveel waarde
`t Lykt meer op het slyk der aarde
Refr: Want er is
Soldaat verkocht aan je “meerd`ren”
Verdient geld,moet letten op “min`dren”
Vergeet niet dit lied,`k hoop het leerde
Reeds gedacht aan je eigen kind`ren?
Refr:Want er is
Een paar dagen voor de grote demonstatie,ging `k op de fiets vanuit Twente naar Woensdrecht.Heb een nacht in de caravan by de Franciscaanse Vredesbeweging mogen overnachteen ging met hun de volgende dag met hun naar het hek by de wacht.Ze hingen hun kruis op ket hek,deden hun gebed,ik het myne en wy gingen tesamen naar de wacht schudden de hand van de wacht, die zacht aanvoelde en zeiden vrede.Een gebeurtenis,die diep indruk op me maakte.Daarna ging ik op m`n zebra geschilderde fiets,waarmee ik zo ongeveer een jaar later met de song “Cycling Dutchman” op de Veronica “Pats Boem Show” mocht meedoen,naar een vriend op bezoek ,om de volgende dag de 31`ste oktober van dat jaar weer richting Twente te fietsen.`k Kwam niet zo ver,want by de Rynbrug in Arnhem van “Een brug te ver”,werd ik moe en besloot het laatste stukje naar huis,met de trein te doen alwaar ik voldaan aan kwam.De volgende dag was de grote demonstratie.En een tydje later werden die kruis- raketten verwyderd.
Mooi om te zien waar een klein landje toch groot in kan zijn….Onderweg in één van de extra ingezette treinen galmde de stem van de machinist: “Dames en Heren, Jongens en Meisjes: jullie zitten in de Peace Train naar Den Haag”en daarna klonk het prachtige lied van Cat Stevens:
Oh peace train sounding louder
Glide on the peace train
Come on now peace train
Yes, peace train holy roller….
Krijg er nog steeds een brok van in mijn keel…
Mooie leus toen: beter actief dan radio-actief..
Vandaag 25 jaar geleden; de demonstratie in Amsterdam. Donderdagavond op Ned.3; “de avond van de bom” om 20:30 uur. Een hoop prominenten uit die tijd worden geïnterviewd.. Kijken dus..
Ik was toen 14 jaar en had nog weinig kaas gegeten van hoe de wereld in elkaar stak, laat staan hoe dat zat met kernwapens.. Mijn broer, die 3 jaar ouder was wel en daarvan moest en zou ik mee naar Den Haag… In de bus moesten we liedjes leren en één ervan ken ik nog steeds uit mijn hoofd;
Wij vechten tegen de wapens,
de wapens van de macht.
Wij vechten tegen de waanzin,
doe mee met al je kracht!
Laat heel de wereld het horen,
er is geen twijfel aan.
De lieve levende aarde,
zal niet ten onder gaan.
Voor de rest heeft het enorm veel indruk op me gemaakt. De menigte… het geschreeuw… het lange lopen.. Ik weet nog heel goed dat we iemand tegen kwamen in een berenpak. Met een heel oud cameraatje heb ik foto’s gemaakt maar geen idee of ik die nog ergens heb.
Ik was erbij, ik had met een vriend afgesproken elkaar op het museumplein te ontmoeten (!)
Ik had me verslapen, maar op de nipper zonder ontbijt de bus gehaald.
Jaren later zie ik een vuilgeel papiertje uit een kookboek steken: het betalingsbewijs voor de bus.
op de wijs van “d Egelantier”
Wij zijn niet ziek
maar kerngezond,
breng hollanditis
de wereld rond.
Wij zijn zowel in Amsterdam als in Den Haag geweest met een groep vrienden. Vooral dan Haag was een onvergetelijke ervaring,één van de mooiste uit mijn leven. ’s Ochtends vroeg liepen we het zonovergoten nog behoorlijk lege Malieveld op, en daar draaiden ze toen uit de luidsprekers “Human Nature” van Michael Jackson. Ik krijg er nog steeds kippevel van als ik aan die muziek denk, zoals dat over dat uitgestrekte veld galmde. Fantastisch!
Wij hadden een grote kartonnen raket op een stok gemaakt met daarop de woorden “Lubber op!”. Het eerste waar het journaal ’s avonds mee begon was met het beeld van die raket, terwijl wij uitgeput maar zeer voldaan met z’n allen voor de buis lagen!
Dat gevoel van saamhorigheid vergeet ik nooit meer. Eén van de mooiste dagen uit mijn leven!
achteraf bleek het comite ’stop de neutronenbom” door moskou te worden gefinancierd…een half miljoen nuttige idioten liep achter een dominee en een oranjeprinses aan… in moskou hebben ze toen heel hard gelachen…
In 1983 was ik erbij. In Den Haag, samen met mijn vriendin (nu nog).
De enorme mensenmassa herinner ik me nog goed, evenals de wave, het bord “Ik ben van na de oorlog en dat wil ik graag zo houden”!.
De man die op de Zuiderparklaan uit het raam hing, mombakkes op, met beide middelvingers geheven……
Is de enige grote demonstratie waar ik bij geweest ben en ik zal hem nooit vergeten.
het was een mooie tijd… het rechtse klapvee zat bij de tros en de avro… het linkse klapvee demonstreerde tegen amerikaanse kernraketten… zo dacht ik er toen over… geen populaire gedachte want je moest een keuze maken… maar in wezen vond ik die anti-kernwapen activisten net zo kleinburgelijk en bekrompen als die troskompaslezers van wie wibo van der linde de grote held was… de tekst “ik ben van na de oorlog en dat ..etc” vond ik ronduit schunnig… op hetzefde moment werden er overal ter wereld oorlogen uitgevochten…de tekst moest dus eigenlijk zijn “ik wil het ongemak van oorlog niet meer in eigen land”… die demonstraties waren een linkse westerse klap in het gezicht van oostblok disidenten
maar goed, ik was in die tijd fel anti communist nadat ik had gelezen dat lenin na de zgn revolutie van 1917 vrijwel direct alle vrijdenkers en anarchisten had laten vermoorden.
“Is de enige grote demonstratie waar ik bij geweest ben en ik zal hem nooit vergeten”
Klopt daarna is Nederland in slaap gesukkelt en kun je zo een demontratie wel vergeten. Nederlanders maken zich niet meer zo druk en dat is jammer, maar het is meer bon ton om op feesten en partijen te klagen.
Destijds had niemand er weet van, maar de wereld was anderhalve week na deze demonstratie in Den Haag erg dicht bij de Derde Wereldoorlog. De leiders van de Sovjet-Unie, en vooral Andropov zelf, waren al een tijd overtuigd dat de Verenigde Staten een “first strike” zouden uitdelen. De angst in het Kremlin werd nog groter door een NAVO-oefening begin november 1983 waarbij een nucleaire oorlog door het Westen werd gesimuleerd. De Russen waren doodsbenauwd dat de VS onder het mom van een oefening echt zouden aanvallen. Het Kremlin dacht dat zelf de eerste klap uitdelen de enige manier was om zo’n aanval af te kunnen weren. Nucleaire raketten werden in paraatheid gebracht en in met name in Oost-Duitsland (dus vlak over de grens met het Westen) stonden toen bommenwerpers met kernbommen 24 uur per dag met draaiende motoren op de startbaan klaar om direct uit te kunnen vliegen. Op dinsdag 8 november 1983 bereikte de zenuwachtigheid van de Russen een hoogtepunt en kwam het bijna tot een aanval op het Westen. De Sovjet-leiders hebben gelukkig nog even gewacht, ze merkten dat de tekenen van de verwachte Westerse aanval uitbleven en de situatie normaliseerde zich weer na het einde van de NAVO-oefening op 11 november.
Lang geleden. Ik zat in dienst in dat jaar en dat gaf me de gelegenheid de situatie vanuit de kazerne te bekijken. Boeiend. We hoorden inderdaad pas later hoe zenuwachtig de russen waren in het reagan tijdperk. Ik denk daarom wel dat het een erg belangrijke demonstratie was. Overigens niet alleen in NL