Sint-Hubertusbroodjes
Link naar dit artikel Op donderdag 3 november 2005 geschreven door Sentiment
Het is iets typisch West-Brabants en Belgisch denk ik, want als ik over hûbkesdag (in dialect genoemd) begin tegenover mensen die niet uit de omgeving komen, kijken ze me héél raar aan.
Op 3 november is het Sint-Hubertusdag, hij was een patroonheilige voor de jacht, en op die dag worden hûbkes gegeten. Dit zijn gewijde broodjes die beschermen tegen hondsdolheid. Iedere misganger nam vroeger een stuk brood mee voor zichzelf, de huisgenoten en de dieren.
Men behoorde eerst een Hubertusbroodje droog op te eten alvorens iets anders mocht worden gegeten. Tegenwoordig worden ze nog steeds verkocht maar ze zijn niet altijd meer gewijd, het zijn kleine broodjes met een anijssmaakje of met krenten erin. Klik op het plaatje voor een grotere versie
Feed
Trefwoord(en): anijs, belgie, brabant, hondsdolheid, krenten
48 reacties op “Sint-Hubertusbroodjes”
Laat een reactie achter
De zandbak ,...
tja beschermen tegen hondsdolheid … moet iets typisch brabants zijn ..kan niet anders :p
Ik heb er wel eens van gehoord vooral van mijn schoonouders. Is dat brood niet in de vorm van een mannetje of haal ik nu van alles door elkaar?
Ik heb er eigenlijk nog nooit van gehoord, maar ik neem aan dat vroeger de jacht begon na die datum ?
Nee, als haarlems mugje zegt me dit niks.
noop, nooit van gehoord.dus tell me more tell me more.
Klinkt mij niet bekend, ben ook een echte Noord-Hollandse.
Misschien een log wijden aan 11 november: st. Maarten?!
Ben dan weliswaar geboren in Brabant, maar opgegroeid in Noord-Holland. Daarom ken ik de broodjes niet. Wat ik inderdaad wel ken: Sint Maarten op de 11e van de 11e….dan doen we niet het zelfde lalalala
Nee, ook hier nooit van gehoord. Ja, St. Maarten is ook hier bekend! Maar voor mij geen jeugdsentiment, voor mijn kinderen al weer wel!
Ik heb vanmorgen traditiegetrouw mijn bestelling opgehaald bij de bakker. De pastoor was net weg en de broodjes waren gewijd. In ons dorp gebeurt dat nog steeds. Een mooie traditie die behouden moet blijven.
Leuk dat dit soort regionale tradities blijven bestaan. Ik ken dit gebruik niet, ook Sint-Maarten werd in de Achterhoek niet gevierd. Wel heb ik daar eens kinderen aan de deur gehad die iets zongen van: Foekepotterij, foekepotterij, geef me een centje en dan ga ik voorbij. Dit was volgens mij ook op 11 november, de aftrap van het carnavalsjaar. Nu we in Nieuw-Vennep wonen, is Sint-Maarten wel bekend. Het eerste jaar was een ramp, we wisten van niks, hadden geen snoep, dus binnen met de gordijnen dicht maar hopen dat al die kinderen snel zouden ophoepelen. Inmiddels hebben we met dochter Noa (vorig jaar net 2 geworden) onze eerste Sint-Maarten optochtje achter de rug. Leuk!!!
Tja, met een schoonvader die Hubertus heet, kun je niet om de Huibkes heen. Hij was toevallig (?) zelf ook dol op de jacht getuige de jachtschilderijen en de jachtwapens aan de muur.
Ik ken de broodjes wel (ben Brabantse van geboorte).
Hier in Gelderland heb ik die broodjes nog nooit gezien.
Streekgebonden waarschijnlijk, net zoals je Haagsche Hopjes hebt of Bosche Bollen. Maar eh, waar blijft die foto nou? want nu wil ik wel eens weten hoe dat eruit ziet!
Misschien kunnen we deze log ombuigen tot streekgerechten en/of -tradities….anders wordt het z'on Brabants onderonsje
eerst zien ,dan geloven! ;o)
Ik heb wel eens van het sint hubertus slot gehoord dat is een kasteel in het park de hooge veluwe.
Uierbord is zo'n streekgerecht, typisch Rotterdams (heb ik mij laten vertellen). Ook wel uuierbord geheten. Ik moet er niet aan denken maar mijn moeder was er gek op.
Overigens zag dat ze het hier in Tilburg bij de bakker ook verkopen
maar dat was voor mijn eerdere reactie
Ari wat jij bedoeld zijn mikke mannen , zijn niet zo lekker
Mijn kennis van Brabantse tradities is nagenoeg nul. Ik heb dus nooit Sint Hubertusbrood gegeten, laat staan gezien. Ik las dat er anijs in zat. Ik ben ooit ontzettend misselijk geworden na een paar glazen Pernod dus ik denk dat ik pas. (Wil ze natuurlijk wel graag zien).
@Sentiment, gelukkig een foto. Maar ik had toch een spectulairder broodje verwacht. Ik had meer aan een krentenbol gedacht.
Jawel… Upkes worden ze hier genoemd.
Gewijde (nu niet meer altijd) broodjes die beschermen tegen hondsdolheid en razernij.
Het is een katholieke traditie uit West Brabant.
Genoemd naar de beschermheilige Sint Hubertus voor zover ik weet.
Tot ik mijn man leerde kennen had ik er nooit van gehoord, hoewel ik wel katholiek ben,maar niet in West Brabant ben opgegroeid en mijn man wel.
De broodjes zien er uit zoals op de foto bij dit logje.
Voorgaande jaren werden ze bij onze kinderen op school uitgedeeld en mijn man vertelde dat vroeger alle leden van het gezin (en dus ook de hond) ervan MOESTEN eten.
Ja, ik ken ze.
"Hûpkes" noemen wij ze (ook Westbrabant)
Het heeft te maken met het verhaal over St. Hubertus, dat hij een hert dat in het struikgewas stond, wilde doden.
Toen hij een pijl af wilde schieten, was er een wit, oplichtend kruis te zien in het gewei van het hert.
Hubertus schoot natuurlijk niet, maar schoot wel als de wiede-weerga in een devoot, biddende houding op zijn knieen ….
N.a.v deze gebeurtenis: patroonheilige van de jacht.
(en dan met de bedoeling dat alleen de zieke dieren geschoten worden).
Zo ongeveer.
plaatje Hubertus
O ja , en datzelfde witte kruis staat ook op het etiket van Jagermeister-fles
Jagermeister
@detunders herself :
Ja, dat klopt.
Bij mij thuis MOESTEN we er ook allemaal van eten.
Het was net zoiets als nu de griepprik…
Alleen: de hupkes zijn lekker …
Kijk eens, dat ziet er smakelijk uit!
ja, ik ben in breda geboren maar verhuisde naar twente toen ik 3 maanden oud was, de foekepotterij waar ruth het over had ken ik wel ik heb tot mijn 8e in Goor gewoond (je weet wel eternit, asbest). sindsdien woon ik in enschede en voel me ook op en top twents, maar het blijft wel leuk om brabantse gewoontes te leren kennen.
Sunt Martinus bisschop mit zien hoge houd op
Mit zien lange slipjas aan
Doar komt Sunt Martinus aan
zongen we dan van deur tot deur
De patroonheilige van de Stad Groningen (Martinitoren), die volgens de legende zijn lange cape (slipjas) aan een verkleumde stakker gaf. Zijn sintdag is 11 november en in het Groningerland gingen we dan met lantaarns (die we zelf hadden gemaakt) bij de deuren langs (net als Halloweeen, trick or treat zeg maar). Toen we naar Hoogeveen verhuisden keek iedereen ons raar aan met die lantaarns; ik wist niet dat men Sint Maarten dus wel buiten Groningen word gevierd. Terug naar de broodjes: weet niets van traditioneel Sint Maarten eten.
sorry dat moet lezen ik wist niet dat men Sint Maarten dus wel buiten Groningen viert.
@Henny Jane: zelfs in West-Brabant kenden wij Sint Maarten, maar hoe dat bij ons ging vertel ik weer in een volgende log
@Kafka: ja hûpkes is betere vertaling, het is lastig in dialect te tikken
ook niet iedereen kan het goed uitspreken! moet je maar eens op letten!
Zo te zien noemden we dat in Rotterdam gewoon kadetjes.
@ Ari en HB Raamdonksveer: geen idee wanneer die broodjes in de vorm van een mannetje in Nederland worden gegeten, maar hier in Luxemburg is dat met Sinterklaas, al heeft het met de Sint zelf volgens mij niets te maken maar met iets anders overlappends.
In Zuid-Limburg waar ik ben geboren en getogen waren er geen Hubertus-broodjes. Wel paardenzegeningen (zeker tot in de jaren tachtig), officieel met wijwaterkwast en pastoor. Ook in deze tijd en rond de opening van de jacht, dus ik denk met St. Hubertus?
@ Henny Jane: St. Maarten wordt ook in Limburg gevierd. Ik meen me te herinneren dat typisch St.Maarten-eten bestond/bestaat uit erwtensoep en roggebroood met haring.
@Piet: nee ze zijn 1/4 van een kadetje groot en ze zijn hoger, bovendien smaken ze naar anijs, of als je de krentenversie hebt naar krentenbollen natuurlijk
overigens zijn ze tegenwoordig ook al met kaneelsmaak te koop.
Liever niet meer zulke foto's plaatsen: ik heb al overgewicht…
Wat zien ze er heerlijk uit!
Ik ben een geboren en getogen West-Brabantse, maar had er tot een paar jaar geleden nog nooit van gehoord. En dat terwijl er een camping binnen de stadsgrenzen ligt (lag?) die St. Hubertushoeve heet…
Noooit mn pad gekruist, maar anijs=buikpijn, dus ik denk dat het een reden heeft gehad!
Ze zien er wel smakelijk uit, maar geen jeugdsentiment voor mij.
zal wel streekgebonden zijn, ben ze in het noordhollandse nooit tegengekomen. Wel sintremaarten. Op 11 nov. maar dat is al een paar keer genoemd. En laat halloween aub daar waar het hoort, in de vs. Ik wil die pompoenen hier niet zien, en die nagemaakte sint uit de noordpool: idem, blijf waar je bent. Hoera voor sinterklaas. Ik weet het, beetje off-topic maar even me hart gelucht.
Ik heb dezelfde ervaring, ik kom uit een klein katholiek dorpje uit drenthe, maar wij kennen de hûpkes traditie niet. Ik weer wel dat sint maarten erg regionale kenmerken heeft. De ene regio heeft het wel, het dorp ernaast bijvoorbeeld weer niet. Net als carnaval in Drenthe. Dat wordt in ons dorp groots gehouden maar in de omliggende dorpen weer niet.
Ik woon nu al enige jaren in Groningen en mijn ervaring is dat Sint Maarten in het deel waar ik nu woon wel gevierd wordt, maar in het andere deel van de stad waar ik voorheen woonde, werd er totaal niet aan gedaan.
@roefel, ben het qua essentie met je eens maar het Sinterklaasfeest zoals wij dat in Nederland kennen is grotendeels afkomstig uit Italië (zwarte pieten zijn van oorspront g dan ook schoorsteenvegers met roe en aszak), Haloween komt uit Ierland en de kerstman is door de Nederlandse kolonisten naar de V.S. gebracht (spreek Sinterklaas maar eens uit op z'n engels "santaklaus") alleen is het verwoven met kerst samen met een Laplandse traditie en is Sinterklaas door Coca Cola opnieuw aangekleed. Maar ik ben het met je eens Sinterklaas rocks
Tuurlijk hupkesdag ! Vergeet alleen elk jaar wanneer het is en zo ook dit jaar om 17 u geen hupke meer te dragen.
Hier in het west-noordbrabant is het nog steeds traditie, al worden er tegenwoordig meer krentenhupkes verkocht dan die saaie witte broodjes. De buurvrouw vroeger meende dat ieder lid van het gezin zo'n broodje moest eten om weer een heel jaar gezond te blijven, dus ook de hond en de kat, hahahaha !!
Vrees dus dat het er voor mij het komende jaar niet zo best uit ziet - geen hupkes gegeten !
Hoi ,
Deze mededeling is speciaal voor Peter!
Hupkes zijn dus echte gewijde broodjes waarvan je gegeten moet hebben en je een jaar tegen alle onheil beschermt.
Dat verhaal is dus echt.
Die Brabanders zijn zo gek nog niet!
Agnes.
Vandaag weer lekker hûpkes gekocht bij de bakker, mij krijgen ze niet hondsdol
zo vandaag ook weer lekker hupkes gekocht ! met krenten en anijs,kunnen we er weer voor een jaar tegen hee
Alleen weet ik niet of er in Noord Holland te verkrijgen zijn. Heb ze nog niet gezien.
Op 3 nov as zullen er traditioneel in vele kerken/kapelletjes in Belgie en in Limburg de Hubertusbroodjes worden gewijd.Ik weet dat dit ook in Gulpen zo zal zijn zie deze link misschien een dagje uit ervan maken en meteen naar het kerkje van st Houben(onze heilige van Gulpen eo)http://www.jachthoornblazers.nl/JHB/activiteiten.html
Hier in Halsteren bij Bergen op Zoom wordt bij de bakker al meer dan een week van tevoren gevraagd of je hupkes voor hupkesdag wil bestellen. Als Hollandse begreep ik eerst echt niet wat het was, maar nu begrijp ik het verband met hondsdolheid, Sint Hubertus en de jacht. De hupkes met anijs vinden we thuis het lekkerst. Overigens kun je ze ook gewoon bij de plaatselijke Plus-supermarkt kopen. Daar waren ze vorig jaar heel laat en wachtten mensen er al op. Bleek dat de pastor verlaat was in de broodbakkerij waar de supermarkt ze van betrok en ze moesten dus wachten tot hij er was en ze gezegend had, voordat ze verspreid werden. Die van de supermarkt zijn dus in ieder geval gezegend, die van de bakker heb ik mijn twijfels over (hij verkoopt ze ook al 2 november…)
De bakker heeft het in ieder geval goed bekeken
voor de supermarkt die dan liever te laat levert dan dat ze de mensen gebakken lucht verkopen nogmaals voor de supermarkt in Halsteren.
daar zou ik geen vers puddingbroodje of pistolet van willen eten voor hetzelfde geld zijn de spullen 1 of meer dagen oud het gaat de bakker om de handel en niet om het ritueel foei foei foei !
1 nov = Allerheiligen
2 nov = Allerzielen (dan gedenk je hen die overleden zijn, met name hen die tussen 3 nov 2006 en 2 nov 2007, het hangt van de parochie af welke tijdsspanne er wordt gehanteerd)
Mijns inziens koop je dus géén Hupkes die op Allerzielen zouden zijn gewijd.
Gewijde Hupkes hebben mi pas de waarde die eraan wordt verbonden als het volgens het ritueel op de dag die ervoor staat worden gewijd!
Chapeau
Voor de bakker
Ik zal er met mijn snuffert bovenop zitten als mijn Hupkes worden gewijd !!!Tevens zal ik voor een paar mensen uit mijn omgeving die niet naar de Mis kunnen een Hupke meenemen.
Ik hoop dat velen een gewijd Hupke zullen mogen ontvangen en de kracht ervan zullen mogen ervaren !
Hier is de bestelling voor zaterdag ook al de deur uit! je moet ze wel bestellen anders grijp je echt mis!
Sint-Hubertusbroodjes ken ik niet, maar ik heb vroeger wel een Sint-Hubertushond gehad.
In de volksmond gewoon bloedhond