Drie Koningen
Link naar dit artikel Op vrijdag 6 januari 2006 geschreven door Jo Pinxt
Zover ik mij herinner is nog nooit in het huis van Oranje twaalf dagen na de geboorte door drie koningen bezocht. Waarschijnlijk hadden die twee blanke en negerkoning, Caspar, Balthazar en Melchior al een TomTom op hun kamelen.
Die ster moet ongetwijfeld een navigatie satelliet geweest zijn. Als cadeaus krijgt het kind, wierook, mirre en goud. Het lijkt wel de 22 ste eeuw. Waarom geen rammelaar vervaardigd van kokosnoten gevuld met woestijnkiezeltjes?
Waarom geen oasewater om zijn darmpjes tot rust te brengen? Waarom geen papyruspapier om zijn billetjes mee schoon te vegen? Maar al die vragen ten spijt.
In ons gezin werd op 6 januari driekoningen gevierd. Moeder bakte de avond ervoor een ronde cake met 1 bruine boon erin. Wie na het aansnijden de plak had met boon was die dag koning of koningin.
Voor drie bonen was in ons gezin financieel geen ruimte. Het koningsschap kende als minderjarige ook zijn beperkingen. Moeder bleef regentes. Je werd die ochtend gekroond met een kroon vervaardigd uit een kartonnen doos. De koningsmantel was een damasttafellaken bijeen gehouden door een wasknijper. En je machtssymbool was de mattenklopper. Natuurlijk gingen wij ook aanzitten aan den dis.
Dit deden we iedere dag met twaalf. Het verschil was echter, dat ik nu aan het hoofd van de tafel zat in plaats van mijn moeder, en in vol ornaat.
Het meergangen menu dat ik beperkt mocht kiezen bestond uit: Kippensoep overgebleven van zondag, gebakken aardappels met appelmoes en zuurvlees en als toetje gekochte pudding uit een fles en niet die zelf gemaakte met dikke vellen erop, en natuurlijk zelfgeklopte slagroom. Tot slot bepaalde de koning dat hij en zijn hofhouding een uur later naar bed mochten.
Begrijpen jullie waarom ik nooit koning heb willen worden?
Feed
Trefwoord(en): driekoningen, koning, mattenklopper, slagroom
28 reacties op “Drie Koningen”
Laat een reactie achter
In veel verhalen komen die drie mensen als "Wijzen uit het Oosten" voor en niet als gekroonde hoofden. In het engels is het ook Three Wise Men.
Ooit werkte ik met Canadezen van Oekraiense afkomst (Dukhobors), die nog de oude kalender aanhielden en hun kerstfeest in januari vierden. Ik denk dat Kerst voor hen op 5 januari viel, dus vandaag is hun Boxing Day. Dat seizoen had ik dus twee keer een kerstmaaltijd. Volgens mij vertelden ze dat Driekoningen met die oude kalender te maken had, maar ik ben er niet zeker van. Info, anyone?
Bij ons was het zelf gemaakte griesmeelpudding met een bruine boon.. Brrrrr. Maar dat at ik dan wel want ik vond het leuk om koningin te zijn.
"Thuis" vierden wij geen driekoningen (gereformeerd). Eind jaren 70, begin jaren tachtig leerde ik via Ierse vrienden het feest kennen. Zij bewoonden een knots van een huis in het Haagsche Statenkwartier, en gaven daar ieder jaar een waanzinnig driekoningenfeest, gevolgd door een diner, gevolgd door de rest van het feest. Lastig uitleggen de volgende dag, in een omgeving waar niemand driekoningen vierde…
Het diner werd steevast afgesloten met een "authentieke" Epiphanypudding : een soort Christmaspudding, maar dan erger, overgoten met een sloot ierse whiskey en in brand gestoken (goed idee, moesten ze met al die dingen doen), die voor de gelegenheid nog extra verzwaard was met drie bedeltjes, vervaardigd van massief iers zilver. De dames vochten erom, maar mijn tanden en ik zijn blij dat ik nooit een "koningsboon" getroffen heb.
Bij ons thuis was Driekoningen alleen een datum voor het aftuigen van de kerstboom. De beeldjes hierboven hadden wij uitsluitend in een kerststal staan. Verder roept het feest bij mij geen bijzondere herinneringen op.
Pas toen ik mijn man leerde kennen en dientengevolge mijn huidige schoonmoeder, kwam ik er achter wat driekoningen was. ik dacht altijd dat dat iets middeleeuws'/Middeleeuws' was.
@Jo, hadden kinderen toen ook al darmkrampjes, denk je
Dreikoningen heeft voor mij geem echte betekenis, ondanks het feit dat ik katholiek (geworden) ben. Inderdaad Rick67 6 januari is de datum om de kerstboom af te tuigen, maar deze keer heb ik het gisteren gedaan, ik had opeens schoon genoeg van de kerstversiering en had behoefte mijn huis op te ruimen.
ik deed het ook voor mijn kids ook in de pudding dan en het is hen nooit opgevallen dat wij ouders nooit die boon vonden omdat ze natuurlijk niet begrepen dat ik wist waar die zat en de pudding verdeelde, kinderlijk naiief bleef het een spannend moment altijd
ik kreeg zelfs een keer een kleine plastic koning van mijn zus
uit zwitserland met een gouden kroon, toen was het nog echter en gelukkig kosste het geen tanden of kiezen toen omdat ze de pudding werkelijk fijn kauwden , overigens geen gezicht enrtoch….van mij mogen ze blijven bestaan dit soort tradities, mijn kids hebben het er nog steeds over dat zegt genoeg lijkt me!!! en ow ja de koningen werden bij mijn schoonouders pas op 6 januari bij de krib gezet want die bleef staan tot 2 februari ( maria lichtmis) en het was ook een echte boom hoor, alleen werd die pas in de kerstnacht opgetuigd, zodat ze hem pas zagen als ze uit de nachtmis kwamen.
Jeetje. Dit ging volledig aan mij voorbij. Had het met de onmin van mijn moeder met de R.K. kerk te maken? Ik zal het nooit weten.
Zoals jij het beschrijft lijkt het mij wel leuk. De kerstboom zit weer in een doos en de ballen en lichtjes ook. Volgend jaar komt het er allemaal weer uit te voorschijn en begint alles weer opnieuw.
Alleen dan zijn we allemaal een jaartje ouder.
Kortom ik ben klaar met het serene kerstgevoel en de gene die mij nu nog beste wensen doet, vervloek ik.
Leuk verhaal Jo! Wederom…
Ikzelf heb er allemaal nog nooit v gehoord, vd 3 koningen-gebruiken met die bruine boon en zo. In eindhoven (op zn eindhovens) werd er wel een liedje over gezongen maar waarom en door wie? weet ik niet, maar t ging zo:
Drie koninge, drie koninge!
Gif mij unne nieuwen hoed!
D'n ouwe is verslete, ons moeder maggut nie wete
Ons vadder hêt geen geld,
drie koninge in t veld.
Iemand enige sjoege vanwaar dit liederken komt? Ben altijd blij al;s de hele kerst en zn toeters en bellen voorbij is. 3 koningen is voor mij een soort allerlaatste adem/stuiptrekking vd Kerst.
Heb drie koningen vieren pas leren kennen op de kleuterschool van m´n dochter maar wij doen er verder niks mee.
Ja en inderdaad is het vaak een dag dat de kerstboom er op z´n laatst uitvliegt.
3 koningen idd de datun om de boom af te tuigen(niet te verwarren met in elkaar slaan), stal opruimen en lichtjes van de wand.
Wij lieten die 3 wijzen altijd door de kamer "wandelen". Elke dag een stukje dichter bij de stal, en op 6 januari er in.
Ondanks een katholieke jeugd werd er verder niets aan gedaan thuis.
@ $teven1970: bij ons eindigde het liedje op"ons vader heeft het geld boven de rooster geteld".
Dit liedje wordt gebruikt bij het drie-koningen-zingen dat in het dorp van mijn vriend gebeurd. Jonge kinderen gaan zingend van deur tot deur en krijgen in ruil snoep of geld. In mijn dorp wordt er met oudjaar gezongen (Oud jaar, nieuw jaar, 'k wens u een gelukkig nieuwjaar): 's morgens door de jonge kinderen en met valavond door tieners. Leuke herinnering.
Voor het overige heeft 3 koningen weinig betekenis, het is een datum waarop verloren maandag (Antwerpen en Antwerpse Kempen) is op gebaseerd: worstenbrood en appelbollen. Jummie!
Vandaag is de dag….dat de kerstboom er lekker weer uitmag!
Ik ben de kertsrommel ook zat….maar het opruimen ervan vind ik nog erger….al die rommel weer uit de boom en in zakjes en dozen stoppen is aan mij niet zo besteed. Misschien moet ik maar eens net als mijn schoonmoeder te werk gaan vandaag. Die trekt altijd een zak over de kertsboom terwijl alle toeters en bellen er nog inhangen. En dan gaat het geheel zo naar zolder.
Ben je aan het eind van het jaar ook weer makkelijk af….zak eraf en klaar is de boom. Je moet er natuurlijk wel een nepper voor hebben.:)
Vergeet nog te zeggen; Jo Pinxt…weer een mooie inleiding.
@Roefel, grappig (maar zeker ook leuk) dat ritueel van steeds dichter naar de stal toe.
Vandaag heb ik net als bij mij thuis vroeger,de kerstboom afgetuigd.Het heeft iets weemoedigs,maar opgeruimd kijk je ook weer uit naar het nieuwe voorjaar.De Kerststal blijft nog staan tot 2 februari,(Maria Lichtmis).De koningen zijn de afgelopen dagen beetje voor beetje aangeschoven,want de weg was lang.Vandaag krijgt het kind de cadeaus.En ik?Geen kroon,geen boon,gewoon koken.
@ Jo, wat een geweldig verhaal, dit herken ik niet uit mn jeugd. Gereformeerden deden niet aan dat soort dingen. Overigens ook niet aan de kerststal. Toen ik vanwege de kinderen wel een kerststal neerzette vond mn moeder dat niets!!!
Ooit een prachtig verhaal gehoord over de kerststal; De stal werd door een mevrouw al heel vroeg neergezet en dan op volorde van verschijnen in de bijbel kwam alles erbij. Met als hoogtepunt, na de nachtmis op Kerstavond Jezus en de engel. Vervolgens begoonen de 3 koningen hun tocht via de vensterbank om uiteindelijk 6 januari bij de stal te ariveren…eindelijk alles compleet. Ze vond het echter jammer om m meteen op te ruimen dus bleef het geheel staan ( blijkbaar nog nooit van Maria Lichtmis gehoort..) Op een bepaald moment was haar echtgenoot de stal met alle zooi er om heen zo zat, dat hij het hele spektakel treetje voor treetje op de trap opstelde. Met een bordje erbij : de vlucht naar Egypte!!!!!!!!!!!!!!!
Euh Maria Lichtmis? Dat fenoneem kende ik niet tot nu toe, dus bij mij ging de kerststal tegelijkertijd met de boom naar zolder.
Misschien kan mijn vrouw aan mij uitleggen wat dat precies inhoudt, zij zou dat als "geboren" katholiek beter moeten weten dan ik, maar men is nooit te oud om te leren! (of je moet 108 zijn zoals vandaag de oudste inwoonster van Zuid-Holland is geworden)
Prettig Weekend!
Uitleg over Maria Lichtmis.Dit feest op 2 februari heeft twee betekenissen.Jesus wordt het licht van de wereld genoemd.Daarom werd vroeger in de katholiekenkerk een lichtprocessie in de kerk gehouden.Deze dag is de patroondag van de kaarsenmakers.
Daarnaast gaat Maria met haar zoon naar de tempel,waar de oude profeet Simeon aanwezig is die een voorgevoel had van zijn komst.Bij aankomst spreekt hij de woorden uit.
De grijsaard,die God mint
Erkent het goddelijk kind.
Hij drukt vol liefdesmart,
Zijn Heiland aan zijn hart.
Daarna draagt Maria in de tempel haar zoon op aan de joodse kerk als aansluiting.
Bedankt voor de uitleg Jo, ik zal het ook aan mijn vrouw laten lezen want zij wist het ook niet helemaal.
Prettig weekend allemaal!
Prachtig, die symboliek rond Driekoningen. Nooit geweten dat het stalletje dus eigenlijk nog eens tot Maria Lichtmis hoort te blijven staan (manlief ziet me aankomen…). Ik heb alles inmiddels ook al opgeruimd, ik was vroeg dit jaar (al op 2 januari). Normaal blijven boom en stal tot na Driekoningen staan, maar ik was het nu ook zat. Ik denk dat ik ook maar eens die traditie met die boon ga invoeren, lijkt me leuk!
Bij ons gingen we gedrieen de buurt rond verkleed als 3 koningen, om te zingen (@ $teven1970 : dat met die nieuwe hoed) en snoep op te halen, zoals ook met St. Maarten wel door kinderen gedaan wordt. Mijn kleine broertje mocht mee, maar was dan wel Caspar (en dus met 'n zwartgeschminkt gezicht).
Ik moet bekennen dat als meisje uit een RK gezin wij dit niet ‘vierden’…maar…als dertiger in Belgie wel! als laatste game in triviant (meiden tegen de mannen!) hadden wij (meiden) een 9-gangen diner door de mannen gewonnen en dat op 3 Koningen. Wij (de 3 meiden) zijn toen als echte 3 koningen verkleed en wel naar onze afspraak gegaan. Compleet met ‘gouden’ kroon, tafellakens, e.d. Op die dag heeft een van m’n vriendinnen ‘verkering’ gehad met een van mijn vrienden, inmiddels zijn ze getrouwd en hebben ze 2 kids.
Drie Koningen, heb begrepen dat de kerstboom ook eigenlijk alleen weg mag in katholieke sferen na drie koningen…..ben ook katholiek opgevoed maar ben blij dat ie vandaag de deur uit gegaan is, krijg nu het idee dat het voorjaar gaat worden!
@Judith, bij mij is de boom en alle kerstversieringen ook de deur uit!!! Heerlijk weer een ‘leeg’ huis. Ga nog even lekker in de zon zitten!
DF: In de zon zitten? Bedoel je achter glas of buiten?
@Judith: nee hoor dat was lekker buiten!
(met zonnebril op!)