Misdienaar tijdens het Rijke Roomse Leven
Link naar dit artikel Op maandag 7 augustus 2006 geschreven door eirrah
Als oudste zoon van een vroom gezin in het katholieke Brabant van de jaren ’60 had het misdienaarsbaantje een enorme aantrekkingskracht op me. Daarom volgde ik de spoedopleiding latijnse mis en van mijn zevende tot mijn twaalfde was ik misdienaar. Dat viel aanvankelijk vies tegen. Om de drie weken een hele week ’s morgens om half zeven het bed uit en de vroegmis dienen voordat je naar school ging. Ieder weekend twee diensten draaien. Daar stond tegenover dat je regelmatig een ochtend van school mocht verzuimen vanwege een huwelijksmis of een uitvaart.
Ik kijk met plezier terug op die tijd. Het was nog de tijd van het “Rijke Roomsche Leven” met veel pracht en praal rond de eucharistie op feestdagen. Daarnaast was het ook een baantje met veel deugnieterij zoals het beklimmen van de kerktoren na een huwelijksmis, stiekem van de miswijn drinken en proberen die rammelende bellen tijdens de dienst om te keren zonder dat de pastoor en het kerkvolk dit hoorden.
Na een uitvaart wilde de pastoor altijd zo snel als mogelijk terug van het kerkhof naar de kerk. Ik had daar een hekel aan omdat ik die zware emmer met wijwater moest dragen en keurig in de pas moest blijven lopen naast de pastoor. Dus schopte ik op een goede dag “per ongeluk” tegen die emmer aan waardoor een golf wijwater in de schoenen van de pastoor kletste; “sorry, meneer pastoor”. Sindsdien liep de goede man een stuk minder gehaast terug.
Zo kan ik nog wel even doorgaan, maar wellicht hebben anderen ook leuke ervaringen ?
20 reacties op “Misdienaar tijdens het Rijke Roomse Leven”
Laat een reactie achter
o is trouwens een...
...
Mooi verhaal!
Maar ik ken het niet van dichtbij, alleen van verhalen van anderen en van bijvoorbeeld tv-series of films.
Als protestants kind was ik altijd een beetje jaloers op katholieke kinderen, want die gingen op zaterdag naar de mis en hadden de hele zondag vrij. En ik moest op zondag twee keer naar de kerk.
Ook leken mij de rituelen veel leuker en feestelijker als die in onze sobere kerk.
Maar waar ik pas echt van onder de indruk was, was een katholiek vriendinnetje dat vloekte en zei dat ze dat mocht van haar geloof..
Waren/zijn er trouwens ook meisjes misdienaar?
In de jaren ‘70 en ‘80 waren er (helaas) nog geen vrouwelijke misdienaars (anders was het waarschijnlijk nog leuker geweest), maar in de jaren ‘90 kwam daar verandering in en zag je steeds vaker meisjes de miswijn inschenken. Een beetje overwinning dus van de vrouw in de RK kerk, maar vrouwelijke priesters zijn nog steeds niet mogelijk.
Ik ken de verhalen/rituelen zelf niet, maar mijn dochter is ook misdienares en ze vindt het nog steeds leuk om te doen. Dus Lia, tegenwoordig zie je steeds vaker meisjes die dit gaan doen. En terecht denk ik.
Houdoe,
de Smurf
Zelf nooit misdienaar geweest, maar ik heb dan ook niet echt een religieuze achtergrond, of je moet de incidentele keren dat ik met mijn oma naar de Vrij Katholieke kerk ging meetellen. Ik weet wel dat daar ook vrij jonge misdienaars waren van een jaar of vijftien en dat mijn oma vroeg of dat niet iets voor mij was, maar ik had daar weinig zin in, maar ja toen ik voor het eerst met haar meeging was ik vier en ik heb van horen zeggen dat ik de eerste keer onder de kerkbank kroop. Ik ging vrij onregelmatig met haar mee tot mijn achtste en daarna hield ik het voor gezien.
Ja, dat waren mooie tijden! Was altijd best jaloers op de jongetjes uit mijn klas die misdienaar waren en daardoor soms tijdens schooltijd bij een bruiloft of begrafenis
mochten dienen. Voor meisjes was het toen nog niet mogelijk misdienares (?) te worden. M’n vriendinnetje en ik zaten wel op het kerkkoor en dat had ook zijn voordelen. We mochten b.v. met kerst in de nachtmis zingen en stonden dan op een soort balkon hoog bovenin de kerk, naast het enorme orgel. We keken (letterlijk) op de mensen neer en lieten dus weleens expres onze zangblaadjes naar beneden dwarrelen op die hoofden.
Wij (als koor zijnde) mochten ook altijd als eerste ter communie komen, dan voelde je je als 9-jarige errug belangrijk.
Tegenwoordig kom ik nooit meer in de kerk, maar heb wel nog steeds een zwak voor de rituelen erom heen, waar ik warme jeugdherinneringen aan koester.
Vanuit school mochten we regelmatig een jongerenmis ‘verzorgen’, inclusief het koor, maar we mochten ook instrumenten bespelen. Dat ging van houten stokjes die je tegen elkaar moest slaan of triangel tot een grote xylofoon. De laatste was het populairste onder mijn klasgenoten overigens.
De jongerenmis die 1 x per maand gegeven werd, maakten het kerkbezoek wel leuk, dan werden er leuke liedjes gezongen al dan niet door onze klas, de rest van de kerkdiensten vond ik maar saai. Overigens was het bij ons verplicht om naar de kerk te gaan, je moest al heel erg ziek zijn mocht je thuis blijven.
Ik wil toch even iets rechtzetten.Ook in de jaren 70 waren er al vrouwelijke misdienaren, in iedergeval een, ik
Heb er leuke herinneringen wij hadden dan ook een super aardige pater.vond mezelf dan ook heel belangrijk zeker het moment van het aantrekken van de “jurk”met een groot koord erom heen.(paars was datding geloof ik) Wat vooral diende om dat ding omhoog te houden omdat ik heel lang een klein onderdeurtje was, verzoop ik in dat ding. Kan me de schaamte nog goed voor me halen toen ik met de belletjes de drie treetjes afmikkerde omdat ik op de zoom ging staan. En dat in een volle kerk 
ops: Ik ben ook in dezelfde kerk getrouwd en wel door dezelfde pater,die eigenlijk niet meer actief was maar speciaal voor mij de dienst leidde.
Dat was dan een vooruitstrevende parochie madelein en leuk dat die pater je huwelijksmis nog heeft verzorgd. De kleuren van de kleding verschilden per parochie. Wij droegen een zwarte toog met een witte superplie daarover net als de misdienaar op de foto. Overigens dragen de misdienaars (M/V)
in die parochie nu enkel een grijze toog. Jouw verhaal over de valpartij bezorgde me een “deja vu” want ook ik ben als jonge misdienaar een keer op de zoom gestapt toen ik met het zware missaal de trappen moest beklimmen. Dat prachtboek en de houten standaard ploften met een smak op de grond en ik hoorde de pastoor zachtjes vloeken 
ops:
Al die pracht en praal was ons protestantse noorderlingen niet “gegund”. Seth Gaaikema zei het eens (wel, meer dan eens!) in zijn conferences: Zitten er hier ook Groningers in de zaal? Ja? Bent U gereformeerd?
En dan wist men het wel, niet RK dus. Wij kregen er een beetje van te zien in “Dagboek van een herdershond”!! Erg van genoten toen. En nou zegt het me allemaal weinig meer, maar dat is another story.
Leuk verhaal, Eirrah (je zult wel Harrie heten)
Een zeer herkenbaar verhaal.Vanaf de derde klas kwam meneer pastoor in zijn toog met ontelbare knoopjes en bonnet op zijn hoofd de kerkelijke citotoets afnemen. Ik won het glansrijk van mijn broer en mocht vier jaar dit kerkelijk ambt vervullen.Inderdaad, je mocht schoollessen verzuimen voor huwelijk en dood. Vandaar waarschijnlijk dat ik twee keer ben blijven zitten. Of wilde meneer pastoor mij behouden. Waarschijnlijk is in die periode ook de liefde voor wijnen gelegd.Met vreugde ledig ik dagelijks die kelk al ben ik blij dat het vocht nooit in bloed veranderd is. Immers dan zou ik nu vampier zijn.
De techniek die ik me nooit eigen heb kunnen maken, was de vervanging van de bellen door houten kleppers in de vastentijd.Waarschijnlijk was mijn motoriek niet toerijkend.
Aan de wierook lucht heb ik nooit kunnen wennen. Maar goed ook want dan had ik een wietplantage in mijn tuin gehad.
De symbolen heb ik altijd prachtig gevonden. Echter een keer struikelde ik over het te lange misdinaars gewaad en lag languit met het loeizware latijnsmisboek op het marmer.Van bovenaf riep een stem, je mag dan wel trots zijn dat je dit ambt bereikt hebt,maar ik leer je wel nederig te blijven.Tot op de dag van vandaag werkt dit zo. In mijn verdere leven ben met regelmaat op de grond beland, en telkens zegt die stem weer, weet je het nog misdinaartje?
Fijn om te lezen dat ik niet de enige was die struikelde over dat lange ding.
@eirah die van mij was gewoon wit met een groot koord waarmee je het gewaad vast kon snoeren.
Ja wij hadden een heel leuke pater die heel “modern”was. Kende de goede man ook al van af de kleuterschool. Tijdens oefenen voor communie lagen er steevast dingen om mee te spelen in de kerk. Boekjes en kan me ook nog een spoorbaan herinneren voor na het oefenen konden we nog even spelen.
@Jo de wijn bleghhh vreselijk vond ik dat, en nog. Wierook vind ik ook nog steeds vreslijk. Nu ik er over nadenk vond ik de hostie ook vies,blijft er weinig over. Denk dan dat ik het feit dat ik misdienaar mocht zijn mijn eego zo streelde dat ik de rest er voor lief bijnam.
Wij waren protestant en kenden het verschijnsel misdienaar dus niet. Ik weet wel, dat in de jaren 60 alleen jongens misdienaar konden worden. Dat is volgens mij nu wel veranderd. Ik had 2 vriendinnen die wel RK waren en ik kan mij nog herinneren, dat ik in de zestiger jaren wel eens ben meegeweest naar een jongerenmis. Dat werd toen de beatmis genoemd, leuke muziek en de kerk zag er ook beter uit dan een protestantse kerk. Is een van de laatste keren geweest, dat ik in een kerk geweest ben.
Mooi verhaal, Jo Pinxt, met name die vergelijkingen (wijn/bloed, wierook/wiet).
Die “stem van boven” gaat volgens mij trouwens nooit meer weg.
Mijn lagere school was een RK-jongensschool. Ik was altijd jaloers op de jongens die het tot misdienaar geschopt hadden. Lekker de lessen overslaan wegens trouwerijen en begravenissen. Maar om aan dat gedoe rond het altaar zelf mee te doen had ik geen zin, veels te veel mensen die naar je kijken. Doordat de jongens die wel misdienaar waren er weinig over spraken bleef er een zweem geheimzinnigheid rond hangen. Later heb ik nog wel eens een paar keer lezingen mogen doen tijdens de mis en dat was het einde van de mistiek rond pastoor en misdienaars. Rond die zelfde tijd heb ik eens een paar dagen in een klooster in Limburg doorgebracht en daar geleerd dat priesters en monnikken veel humor en veel dorst kunnen hebben.
Het rijke Roomsche leven liep rond mij geboorte net op end, maar ik ben blij dat ik het staartje er nog van heb me kunnen pikken. Toen ik door mijn leeftijd bewuster met het geloof om kon gaan was ik blij dat het het katholieke geloof dank zij mijn jeugd de 1e optie was. Tenminste niet van die strenge regels zoals bij de protestanten. Lekker een biertje drinken en soms dingen doen die God verboden had, 1 keer per jaar naar Lourdes, daar een algemene absolutie ontvangen en als je het nodig vond een persoonlijke, “even” in gesprek met Maria bij de grot en je kon er weer een jaar tegenaan. Hoe simpel kan je het jezelf maken.
@Roefel jij zou de tekst van Harry Jekkers geschreven kunnen hebben.
Ja, ben kato en was misdienaar, op het grotendeels protestantse platteland van Groningen nog wel. Was wel een mooie tijd, op de lagere school uit de klas gehaald worden voor een bruiloft of begrafenis was telkens weer een belefenis en achteraf kreeg je ook nog wat (ik geloof een kwartje voor een begrafenis en een gulden voor een bruiloft, die zullen wel meer opgeleverd hebben. Ook vond ik het gaaf om na de mis het water waarmee de handen gewassen waren in ‘god’s putje’ in de hoek van het priesterkoor te gooien (daardoor stroomde god’s water over god’s akker!). Ik ben tot in mijn studietijd misdienaar (op die leeftijd heette dat acolyt) geweest en heb het altijd met plezier gedaan.
Madelein, dan voor het compliment, maar op welke tekst doel je?
Onze basisschool stond schuin tegenover de kerk. En dan werden er onder schooltijd wel eens klasgenootjes uit de klas gepikt (alleen jongens natuurlijk grrrrr)voor de trouw en rouwdiensten.
Wij meisjes hadden het nakijken.
Ja, de (rk)kerk discrimineert de vrouw behoorlijk. Twee weken geleden is deze kerk met de grond gelijk gemaakt. Veertig jaar heeft deze kerk in “onze” (ouderlijke)buurt gestaan.
Vanwege nostalgische redenen vind ik het wel erg dat het kerkgebouw weg is. Ik ben er gedoopt, ging er ter communie, mijn vader werd er begraven, mijn zus is er getrouwd. Nooit gedacht dat de kerk zomaar zou worden afgebroken
Aan de andere kant denk ik…net goed dat dit gebouw (mannenbolwerk) mooi het onderspit heeft gedeft. Hadden ze de vrouwen maar gelijk moeten behandelen! Dan was het waarschijnlijk niet zover gekomen.
Ahum!
Ik kan u nog meer vertellen. Sinds kort ben ik koster in een katholieke kerk. Decennia lang heb ik niets van het katholicisme moeten weten, zeker onder invloed van de tijdgeest en ik ken elke kenbare kritiek op de katholieke kerk, van condooms in Afrika tot en met abortus. Toch heeft het op mij een antrekkingkracht. Ik wil dan ook katholiek begraven worden; net als mijn ouders. Dan bindt mij iets zich tenminste nog aan hen. In een tijd van ontheemding, generatiekloof, snelle maatschappelijke veranderingen, somberheid over dit al en wat dies meer zij ben ik weer teruggekeerd naar mijn katholieke wortels; mijn “roots”. Als jongen van tien/elf jaar ben ik ook misdienaar geweest; soms was dat inderdaad lachen en vol met guitenstreken.
Ik was misdienaar in de tweede helft van de jaren vijftig en alles wel zo’n beetje meegemaakt. Verschillende kerken, huiskapel, huwelijksmissen en begrafenissen, nachtmissen, het lof, statieweg, misdienaarsbriefjes rondbrengen, zwarte of rode toog (feestelijk) met altijd witte superplie, lessen ‘Latijn’ geven aan beginnend misdienaartjes.
Ik was verkouden. Tijdens de mis draaide de pastoor zich om (er werd nog misgediend met de rug naar het publiek) en zei in de overvolle kerk hardop tegen mij, zijn armen gespreid: “Zit niet zo te snotteren!”