De avonden door Gerard Reve
Link naar dit artikel Op woensdag 27 december 2006 geschreven door Omnivoor
Tom te tom tom, tom te tom.’ zong Frits in zichzelf, ‘het gaat slecht, verder gaat het goed.’ Een van de vele klassieke zinnen in het boek ‘De Avonden’ van Gerard Reve.
De laatste tien dagen van 1946 worden onder de loep genomen.
Zo goed als zeker een autobiografische ondertoon: Frits worstelt met zijn homosexualiteit, maar op het laatste moment voor het 12 uur slaat (Nieuwjaar) durft hij het niet tegen zijn ouders te zeggen, alhoewel hij een paar uur later tevreden in slaap valt met de woorden ‘het is niet onopgemerkt gebleven’.
Mogelijk dat Reve dit boek geschreven heeft op advies van een psychiater. Dit boek heeft voor mij het lezen van andere Nederlandse romans totaal verpest, omdat het naar mijn mening boven alles uitsteekt. Toen ik op het VWO zat moesten we voor Nederlands literatuur lezen en dit boek las ik elke maand december vanaf ongeveer 1976. Het werd mijn ’speciaal onderwerp’ voor mijn eindexamen. Het grappige is dat ik er toen de ballen verstand van had, maar gewoon een zeer goed boek vond in de zin van Frits’ ergernissen, dat van die homosexualiteit had ik nog niet eens begrepen.
De na-oorlogse tijd was onzeker, grauw en depressief, iets dat mijn eigen moeder kon bevestigen. Er waren geen kerstbomen en vuurwerk?: vergeet het maar.
De Avonden verscheen als strip (getekend door Dick Matena) in Het Parool van een paar jaar terug. Vier delen zijn er verschenen, waarvan per deel ook 500 in harde binding, genummerd zijn verschenen. Ik heb ze alle vier (genummerd en getekend door de tekenaar). Er is ook een eendelige versie, maar die heb ik niet te pakken kunnen krijgen. Niet alle, in mijn ogen belangrijke, momenten zijn door Dick getekend: bijvoorbeeld ‘Hoei Boei, hier moet ik even wezen’ als zijn moeder bij thuiskomst de WC induikt, maar hij heeft er een mooi boekwerk van gemaakt.
De Avonden verscheen begin jaren 90 ook in de bioscoop, maar ik vond de film niet zo goed, omdat het boek niet letterlijk werd gevolgd. Dick Matena volgt de letterlijke tekst en heeft er zijn tekeningen omheen gemaakt.
Als je je teneergeslagen voelt in december en je nog erger wil voelen, lees dan De Avonden.
17 reacties op “De avonden door Gerard Reve”
Laat een reactie achter
eliers in onze...
Volgens mij heb ik ‘m op film gezien en heb ‘m afgezet vanwege minder leuke beelden.
Dat het thema homosexualiteit is, kan ik me nog wel herinneren. Heb ‘m volgens mij nog niet zo lang geleden gezien.
Veel over gehoord, doch nimmer gelezen en waarom dat weet ik niet. Het kan zijn dat het boek uitgeleend was toen ik ernaar vroeg! (Slappe beredenering hehe..)
“Het is gezien” mompelde hij, “het is niet onopgemerkt gebleven.” Hij strekte zich uit en viel in een diepe slaap.
Wat mij betreft de sterkste slotzin uit de Nederlandse literatuur van de 20e eeuw. Niet echt Jeugdsentiment, want net als Omnivoor las ik het boek pas 30 jaar na verschijnen, in 1977. Sinds die tijd herlees ik het bijna ieder jaar rond deze tijd. Ik heb drie of vier edities, dus er is er altijd wel ééntje bij de hand.
De film heb ik wel gezien, maar die was compleet waardeloos vergeleken bij de verpletterende indruk die het boek op me maakte. De Filmpòster was wel erg goed, net als de stripbewerking van Matena.
Homosexualiteit als thema heb ik vooral in het latere werk van Reve gewaardeerd, als puber is het natuurlijk geweldig om te ontdekken dat je niet de enige bent, maar in de Avonden sprak mij vooral de volkomen uitzichtloosheid en nutteloosheid van het bestaan aan. Nòg een Godswonder dat ik géén filosofie ben gaan studeren…
Ironisch genoeg heeft “onze grote volksschrijver” ná de avonden nóóit meer een goed boek geschreven. Wèl een groot aantal geweldige verhalenbundels, novellen en brievenboeken (die laatste van sterk wissellende kwaliteit).
Bedankt voor je mooie logje in deze donkere dagen, Omnivoor.
Naar mijn mening is de Avonden het meest overschatte boek dat er bestaat. Het is in een staat van verwarring geschreven dat dan ook goed tot uitting komt. Omdat Reve het heeft geschreven lijkt het in de gewone mensenwereld verheven tot literatuur.
Wat wel goed ik wel goed vind aan het boek is het tijdsbeeld dat Reve goed weet te beschrijven, maar dat had door elke schrijver gedaan kunnen worden.
Lyrisch zijn over de Avonden is hetzelfde als diepfronsend voor een wit doek met een rode stip in een museum staan en je laten vertellen dat het kunst is en het nog geloven ook.
Heb het boek recent aangeschaft, maar ben niet iemand die een boek in een adem uitleest; ik leg het wel eens weg om er maanden later weer in verder te lezen. Soms moet ik dan alles weer opnieuw lezen omdat ik dan de draad een beetje kwijt ben. Maar omdat ik van De Avonden pas de eerste paar hoofstukken gelezen heb vind ik het moeilijk er nu al een mening over te hebben. Wat ik zo gelezen heb kan ik alleen omschrijven als; het kabbelt een beetje door, er gebeuren niet echt schokkende dingen.
”Pleiade schreef op 27 december 2006 om 01:48
Ironisch genoeg heeft “onze grote volksschrijver” ná de avonden nóóit meer een goed boek geschreven. ”
Ik heb nog een paar andere boeken van hem en inderdaad termen als: ‘geplooid’ ‘effen’ ‘guur’ hebben lang zo’n effect niet als in ‘De Avonden’.
”René [van Gee] schreef op 27 december 2006 om 03:59
Lyrisch zijn over de Avonden is hetzelfde als…etc”
‘Lyrisch’ is wellicht een beetje overdreven. Wat betreft schrijvers/romans ben ik een cultuurbarbaar, maar dit boek valt te lezen, omdat het ’schokkend’ realistisch is. Het was een unicum net na WO II, vanwege het feit dat ‘neerslachtigheid’ niet op het menu mocht staan rond die tijd. Zoals ik al aangaf: mijn ouders leefden rond die tijd en een heleboel zaken waren in ‘tolerant’ Nederland niet bespreekbaar. Kijk nu trouwens hoe bv sommige gemeenten omgaan met de jaarwisseling irt dat het op een Zondag valt: wat dat betreft geen verschil met oudjaar 1946.
@Omnivoor
Dat ‘lyrisch’ was niet persoonlijk tegen jou, maar gewoon in het algemeen.
Ik ben misschien te nuchter voor dat soort zaken of heb er gewoon geen verstand van, dat kan ook.
IK probeerde dat ‘lyrische’ ook te schetsen met dat schilderijvoorbeeld in mijn reactie.
Sorry als het anders overkwam, was niet mijn bedoeling.
een verstikkende, beklemmende, kortzichtige en bekrompen sfeer.Herkenbaar voor die tijd ja.
een boek met de geur van gesteven lakens,besmuikt achter de hand smiespelen of lachen, gebogen hoofdjes en billenkoek en handjes boven de dekens.
één keer gelezen en daarna nooit meer.
ik vond het geen verheffende belevenis.
”René [van Gee] schreef op 27 december 2006 om 13:47
Sorry als het anders overkwam, was niet mijn bedoeling. ”
Zo had ik dat niet opgevat. Ik vind het trouwens al leuk genoeg om erover te babbelen en wat de nuchterheid betreft staan we aan dezelfde zijde.
Laat ik nu een log willen schrappen waarin De Avonden voorkomen! Dan maar hier plakken. Heeft het schrijven toch nog zin gehad. Het eind van de log heb ik verwijderd
Als volgt:
Er bestaat een kort verhaal van Franz Kafka dat heet Het volgende dorp. Daarin beschrijft een grootvader het verschijnsel tijd. Als je ouder bent dan snap je niet hoe je ooit naar het volgende dorp hebt kunnen lopen, zonder de angst dat je daar te weinig (levens) tijd voor zou hebben. Het verhaal sloeg in als een bom! Stel niet meer uit wat je vandaag kunt doen. Zeg wat je te zeggen hebt en betuig iedere dag je liefde. Helaas werkt het blijkbaar niet zo. Want er ligt nog wel wat te wachten vanuit mijn jeugd… En niet alleen op het gebied van boeken maar ook cd’s, reisbestemmingen, etc.
Zo moet ik nog lezen: Faust, Goddelijke Komedie, De Avonden, Untergang des Abendlandes, Gotterdammerung.
Cd’s:
etc etc
Hoewel ik een echte boekenwurm ben en totaal verslingerd aan lezen heb ik dit boek nog nooit gelezen. Waarom??? geen idee want reve vind ik wel lekker lezen en de titel ken ik ook. Toch van de week de bieb maar eens induiken om te kijken of ie niet uitgeleend is want vooral door de tegengestelde kijk op het boek ben ik benieuwd welke kant ik op ga
@Madelein: Dan moet je zoeken naar Simon van ‘t Reve (onder dit pseudoniem schreef Gerard van ‘t Reve dit boek…)
Het is een geweldig boek.
Hoewel ik niet verwant ben aan zijn homosexueel-zijn, en uit een andersoortig gezin kom dan hij beschrijft, proef ik weer de naargeestige moraal van die tijd.
Ik vind het een van zijn beste werken.
(Ik moet toegeven dat ik ze niet allemaal ken)
Kom ook op het Echte Gerard Reve Forum
http://grootgerardreveforum.yourbb.nl/index.php
Rozemarijn: vergeet ook dit boek niet te lezen !!!
Gelukkig Nieuwjaar.
Homoseksualiteit en sex in het algemeen komt in de ‘De Avonden’ niet voor, wel marteling van een speelgoedkonijn, wat eventueel als sadomasochisme gekwalificeerd kan worden. “Lief konijn, je bent van straf ontheven, wegens je inzet voor de goede zaak”. Een typisch reviaanse uitspraak, die blijk geeft van Reve’s thema dat marteling en straf uitingen zijn van ontoereikendheid van de menselijke liefde. In ‘de Avonden’ gaat het om de kilheid en het gebrek aan inlevingsvermogen, waar de roman-personen mee te kampen hebben. Nergens in de in het boek voorkomende conversaties is er een uiting van warmte of genegenheid, terwijl hoofdpersoon Frits juist boordevol emotie zit. Die situatie was typerend voor veel pubers in de Tweede Wereld Oorlog. Ik las dit boek op de middelbare school en was diep onder de indruk ervan, maar er waren er ook veel, die het ronduit saai vonden, wat ook gold voor ‘Werther Nieland’, een boek met eenzelfde sfeertekening. Ook hier de eenling die worstelt met zijn eksentriciteit en hierdoor gemankeerd geen kans ziet, een emotionele brug te slaan naar zijn omgeving.
Grappig, ik zie dit boek (en de film) heel anders dan de generatie van mijn ouders.
Ik zie gezelligheid en knusheid daar waar mijn ouders bekrompenheid en benauwdheid zien.
Ik zie nette, gewone ouders met een vervelende, rare zoon in dit verhaal terwijl mijn ouders juist de zoon begrijpen en moeite hebben met de ouders.
Wat voor hen die in die tijd opgroeide ‘verstikkend, beklemmend, kortzichtig en bekrompen’ is, is voor mij die in tijden van ‘vrijheid en blijheid’ zijn opgegroeid juist als een warme deken van gezelligheid, knusheid en ‘gewoonheid’.
Ik spendeer liever een paar avonden bij de ouders van Frits dan bij het gemiddelde moderne gezin.