Tjerk Vermaning
Link naar dit artikel Op vrijdag 12 januari 2007 geschreven door Eric Erres
Ook zo’n hekel aan die Aanzien boeken? Blij dat mijn partner sinds twee jaar gestopt is met het aanschaffen van deze altijd uit de band vallende sta in de wegs. Echter: voor deze log heb ik 1975 er even bij gepakt. Een mooie aanleiding hoewel dat met internet niet meer nodig is.
De kwestie Vermaning heb ik bewust meegemaakt. Als kind al geinteresseerd in archeologie en grote stenen. En dat laatste niet alleen door Obelix.
Paar keer naar Drenthe op vakantie geweest en dan ontkom je niet aan de hunebedden. Heerlijk klauteren want je weet niet beter. En ach: wat kan het kwaad.
Daarnaast had onze amanuensis Piet Moerman een boek geschreven over Neanderthalers. Kijk, en dan word je vatbaar. Lees nog steeds tijdschriften en boeken over archeologie en paleontologie. Heerlijk!
De Nederlandse oudheidkundigen gaan al sinds de prehistorie rollend over straat. In die setting stond Tjerk Vermaning als amateur archeoloog. Vermaning (1929-1987) was een publieke figuur geworden na zijn vondsten in Drenthe. Deze vondsten gingen veel verder terug dan tot dan toe bekend. Heeft daarvoor prijzen gewonnen en subsidies gekregen.
In 1975 werd Vermaning aangeklaagd voor vervalsen. Daarover heeft de rechter nooit uitspraak gedaan en Vermaning werd vrijgesproken. De kwestie sleept nog steeds. Met een beetje zoeken op internet kom je een prachtig complot tegen: aanrader!
Vermaning blijkt een naief en manipuleerbaar mens te zijn geweest. Genoot van de publieke aandacht. Algemeen wordt aangenomen dat de vondsten vervalst zijn. Het beroep van Vermaning wees ook in die richting: grasmaaimachineslijper.
En die Aanzienboeken? Voor wie wil graven met schepje en kwast, wijs ik de plek in de grond wel aan…
28 reacties op “Tjerk Vermaning”
Laat een reactie achter
Hij “vond” altijd zulke interessante dingen en dat bij oma in de buurt. Geloofde een lange tijd dat alles “echt” was. Maar ja, Piltdown Man werd ook als onvervalst aangenomen.
Oud is-ie er zelf niet om geworden.
Tjerk Vermaning???? Nooit van gehoord, dat blijkt wel uit de vele reacties tot nu toe maar misschien komen die vandaag nog!!!!
:
Tjerk Vermaning lijkt me net zo’n legendarisch figuur als Lou de Palingboer. Leeft Tjerk eigenlijk nog?
We hebben trouwens meer bedriegers gehad, zoals Uri Geller (bestaat log van!)
Nee @Eric Erres: geen hekel aan de ‘Aanzienboeken’, alhoewel ik er geen één van deze serie heb. Vind ‘t wel leuk om ze in te bladeren.
En ook Nee @Eric Erres: Tjerk Vermaning is mij onbekend. Prachtig toch dat hij iedereen om de tuin probeerde te leiden. Zo zijn er nog meer meester vervalsers: schilderijen, kleding en wie weet wat er nog meer in de musea en winkels aan vervalsingen hangt of staat.
Ach @Judith: kwantiteit zegt niks over kwaliteit. Of: het goede kan slechts bestaan naast het slechte
: 
Als ik dit log Aanzien of Hunebed had genoemd, waren er vast meer reacties geweest. What’s in the name
Misschien dat dit een suggestie kan zijn.
Ik zal mij beraden op mijn positie

Natuurlijk! Tjerk Vermaning!
Opgegroeid in Voorburg, onomstreden de oudste stad van Nederland, was ik al heel jong in geschiedenis en archeologie geïnteresseerd. Bij ons om de hoek was een compleet Romeins fort opgegraven, en even verderop lag de oudste kaninefaten-nederzetting in deze hoek van nederland.
Bovendien visten wij in de Vliet, een kanaal gegraven in de eerste eeuw AD, onder bevel van Corbulo, wiens standbeeld nog steeds in centrum Voorburg staat.
Als dàt niet tot verbeelding spreekt…
Tjerk Vermaning was een held: hij wist de prehistorische geschiedenis van Nederland te herschrijven, geen geringe prestatie tot… die noodlottige dag in 1975 waarop hij gearresteerd werd.
Ongetwijfeld is een aantal van zijn artefacten vervalst. Het juridisch onderzoek was een rommeltje, en er is nooit een serieuze wetenschappelijke commissie ingesteld om zijn vondsten te onderzoeken. Vandaar dat, toen ik in 1979 geschiedenis ging studeren in Leiden, de naam “Vermaning” volslagen taboe was: niemand durfde hier zijn vingers aan te branden.
Vermaning maakte deel uit van een groep die wel degelijk geïnteresseerd was in serieus onderzoek, maar zoals helaas wel vaker gebeurt probeerde deze groep de resultaten “bij te sturen”. Dit, gecombineerd met hun uiterst onwetenschappelijke werkwijze, maakt àl hun onderzoeksresultaten volstrekt waardeloos. Niemand kan meer bepalen wat ècht of vals is.
Zijn activiteiten hebben het onderzoek naar prehistorisch Nederland uiteindelijk jaren teruggeworpen, en da’s een nadeel. Maar tevens hebben zij een gezond wantrouwen gevoed bij een hele generatie historici en andere wetenschappers tegen gemanipuleerde onderzoeken, en da’s weer een voordeel
@Frank : Tjerk Vermaning is in 1987 overleden
Sjips, vergeten te melden: Eric, ik vond het een prachtig logje: blijf maar rustig zitten waar je zit!
Pff, Plei: kneep m ff als een kat in het donker
Jouw reactie maakt veel goed. Voorburg de oudste stad maar de oudste bewoning is recent van Maastricht naar Nijmegen gegaan. Maastricht baalt daar, om commerciele redenen, wel een beetje van.
Loop je met een detector..?
Ik heb ook in Voorburg gewoond, en kom nog regelmatig bij m’n ouders die daar nog wonen. Ik vond archeologie ook heel interessant. T. Vermaning kende ik van naam en dat hij vervalste en niet geloofwaardig meer was. Zoetermeer waar ik nu woon is ook erg oud zeggen ze. [1000 jaar]
Die Aanzien boeken worden jaar na jaar trouw naar me toegestuurd door mijn vader; als hij hier op bezoek is heeft hij iets te lezen “in het nederlands” zegt hij dan. Ik vind ze zelf leuk, alhoewel de meeste dingen me nu totaal niets zeggen. Wel het internationale nieuws natuurlijk. En het internet verslaat alles op aktualiteit.
Wat een leuke log is dit, niet eens zozeer vanwege Vermaning, want daar heb ik nog nooit van gehoord, maar omdat ik ook veel affiniteit met archeologie en geologie heb….Ik moest ook ineens denk aan een fradeur in Engeland, die beweerde ook oud spul te hebben gevonden op zijn land en dat bleek én vervalst te zijn, dus nieuw én hij had het er zelf begraven!!!!!
Kijken jullie dus waarschijnlijk ook naar The Time Team….Heerlijke kost…Trouwens hier in Ede is er ook wel het een en ander gevonden, varierend van mammoetkiezen tot de beroemde “bloedsteen” van Kernhem,een onderdeel van een altaar waar volgens een legende mensen werden geofferd in vroegere tijden..
Idd @Wilma: Time Team> zo’n programma kennen we helaas niet in Ned.
Bloedsteen: het is belangrijk om dit soort vondsten te hebben en daar een sappig verhaal aan te plakken> kan de subsidie verhogen
Voor kinderen is het PCspel Schatten en Scherven erg leuk en leerzaam!! Aanrader.
Oenga Oenga! Was ik ten tijde van de hunebedden geboren, dan had ik er wellicht aan meegewerkt. Zwaar tillen lijkt het me wel.
Door het Communistisch Manifest weet ik dat diegenen die onder die dure stenen begraven liggen, vast lui waren met veel poen.
Tjerk Vermaning verdient slechts een vermaning, of is dat te licht gedacht door mij?
@Wilma: Overigens heb ik net een website over de Kernhemse Bloedsteen bezocht, n.a.v. jouw berichtgeving daarover. Ja, hij schijnt te bestaan.
Dat de omgeving van Ede zoveel ruimte geeft aan verbeelding! Mijn favoriete collega (Annemarie) komt uit Bennekom, dat is toch vlak bij Ede?
Mijn favoriete collega (Annemarie) komt uit Bennekom (einde citaat)
Heel, heel herkenbaar Paul! Als ik denk wat jij bedoelt!
@Paul: Nou, Tjerk verdiende wel iets meer dan een vermaning, in mijn bescheiden visie… Maar Tjerk was uiteindelijk niet zo veel te verwijten, behalve het bijslijpen van een aantal vuurstenen (in zijn collectie zitten ook echte artefacten, nu te zien in het Drents Museum in Assen). Hij was een dromerige fantast en geloofde in zijn stenen, zijn gave ze te vinden en Neanderthalers te zien.
Jammer alleen dat de kwestie Vermaning de amateur-archeologen en de mensen van het universitair instituut zo uit elkaar heeft gedreven, daar plukt mijn generatie steentijdarcheologen soms nog steeds de wrange vruchten van.
@Eric: we hebben een poosje The Time Detective gehad (Leo Verhart), en de regionale tv Brabant heeft ook een dergelijk programma.
Over Vermaning en zijn vrouw Grada bestaat trouwens een prachtige documentaire waarin hij een stel journalisten mee het veld in neemt en ze allen vol verve en met veel charme ‘geweldige vondsten’ laat doen.
@Inger: die programma’s ken ik helaas niet.
Archeologie zal zo’n onderwerp zijn waarmee omroepen nauwelijks uit de voeten kunnen. Misschien te vergelijken met Schaken, hoewel dat op Duitsland soms avondvullend wordt uitgezonden
Voor Paul:
Bennekom hóórt zelfs bij Ede…Onderdeel van de gemeente…Als je ooit eens in de gelegenheid bent, moet je eens hier komen fietsen of wandelen. Op de hei hier zijn ook grafheuvels te zien. Het klinkt misschien een beetje raar in de oren, maar er is een Suske en Wiske verhaal van “het witte wief”,speelt zich dus af rondom Kernhem en dat is verrassend authentiek verhaal geworden.
Vervalst heb ik ook wel eens in de brugklas van de mavo; een geschiedenisleraar (een pater) hield ik een zogenaamd gevonden vuurstenen bijltje voor dat ik zelf knullig in elkaar geflanst had. Maar wat is eerlijkheid?
“Alle Kretzenzers zijn leugenaars, zei de Kretenzer.” Ik bedoel maar.
Drenthe heb ik eenmaal in mijn leven bezocht met de fiets. Hunnebedden ben ik niet tegengekomen. In één middag (iets langer wellicht) teruggefietst naar Nijmegen, weliswaar met de wind in de rug en groggy bij aankomst.
Ellert en Brammert, waren dat niet van die hunnebed-figuren?
Het Valkhof museum hier in Noviomagus ligt ook vol met postscherven, urnen, helmen, etc. uit zeer antieke tijden.
Heey hallo,, Tjerk Vermaning was een neef van myn opa..Piet Vermaning..
Tjerk Vermaning was geen bedrieger..
het was de goedheid zelf
Mensen die zeggen dat hy een bedrieger is zyn Stumpers..Want myn opa kent Tjerk het beste ondanks myn opa al dood is..Maar myn vader ging vroeger ook altyd naar hem toe en kreeg snoepjes van hem..
En myn vader kan hele mooie verhalen vertellen over Tjerk…
Het wat een hele goede man…En dat geloof ik ook want het was geen bedrieger
Myn vader denkt nog elke dag aan hem…
R.I.P Tjerk Vermaning(L)
Als je meer wilt weten
angelique_vermaning@live.nl
Als je meer wilt weten
angelique_vermaning@live.nl
Myn vader weet heel veel over Tjerk
zulke mooie verhalen..
Soms verdrietig
Maar onthoud 1 ding
Tjerk Vermaning was geen bedrieger..!!
Dat durf ik en myn hele familie op alles te verzweren
Waarom vraag je je vader dan niet om een erratum te schryven over de neef van je opa?
Klopt het byvoorbeeld dat hy een grasmaaimachineslyper was?
@Angelique: bedankt voor je scherpe reactie! Altijd leuk als een betrokkene reageert. En ach, de grens tussen goed en fout…de waarheid laat zich niet kennen.
Als je het log goed leest, dan zie je dat ik ruimte laat.
Is er nog een Vermaning actief in het veld?
@Eric: voor zover ik weet zijn er geen Vermanings actief in de archeologische wereld. In ieder geval niet in de steentijdarcheologie.
Voor een (weliswaar gekleurd, maar wel oprecht) verslag van de gebeurtenissen rondom de beschuldigingen aan Vermaning’s adres , de rechtzaak en de impact daarvan op de Noordelijke archeologische wereld, kun je het vorig jaar verschenen ‘Scherpe Stenen op Mijn Pad’ van H.T. Waterbolk lezen. Hij was ten tijde van de Vermaningaffaire directeur van het Biologisch Archaeologisch Instituut van de Rijkuniversiteit Groningen.
Leuke vakantieliteratuur-tip @Inger!
Jalouzie is de drijfveer geweest die Waterbolk heeft doen besluiten om Tjerk Vermaning als oplichter te beschuldigen. Dat deze eenvoudige man zulke vondsten deed op plaatsen waar hij ook was geweest, heeft hij nooit kunnen accepteren.
Hallo allemaal!
Hier nog een telg uit de vermanings fam!
Mijn vader en Tjerk waren hele goede vrienden,al van dat ze beide hele kleine jongens waren!
Mijn vader heeft mij vaak verteld over Tjerk,en dat hij als kind al liep te zoeken naar steentjes!
hij heeft ook altijd die vervalsing verhalen naar het land van fabeltjes verwezen!
Dat zat gewoon niet in hem!!!!
Mijn vader was muzikant(accordion)onze hele fam(de jongens) spelen wel een instrument!
Mijn vader was Eise Vermaning,zoon van Jan Vermaning(de blinde muzikant)en kwamen oorspronkelijk uit Friesland!
Geef ze respect,wat ze verdienen,het zijn kleurrijke talentvolle mensen geweest,en zeker geen bedriegers!!!!
En Angelique,Vraag je ouders? of zeker je opa(als hij er nog is?) eens of ze mijn vader en opa kennen(mijn vader is er niet meer,maar zou nu 94 zijn)
Groeten Riekie Vermaning
Goed om ook jouw mening ook te horen @Riekie!