De vanzelfsprekende welvaart van de jaren ‘70
Link naar dit artikel Op dinsdag 23 januari 2007 geschreven door Jose
Voor wie, net als ik is geboren vanaf 1970 een vraag: hebben jullie de jaren ‘70 en alle daaropvolgende jaren net als ik ook ervaren als vanzelfsprekend welvarend?
Ik las zo her en der op dit log dat bepaalde welvaartskenmerken niet zo gewoon waren als ik altijd had gedacht. Zoals een auto, een douche of een kleurentelevisie.
Opgegroeid in een typisch jaren ‘70 woonerf hoekhuis heb ik niet alleen in mijn jeugd maar in mijn hele leven bepaalde dingen als volkomen vanzelfsprekend beschouwd:
- natuurlijk had ons huis een douche én een bad en mocht je er zo vaak onder of in als je zelf maar wilde
- vaat ging in de vaatwasser, eten zat in de koelkast en de diepvriezer en frietjes en bitterballen bakte we in onze eigen frituurpan.
- We hadden kleurentelevisie, videorecorder, een bandrecorder en nog talloze andere energieslurpers. Niemand die dat als bijzonder of interessant beschouwde.
- 1 auto per oprit was doodnormaal, 2 auto’s op de oprit geen uitzondering.
- elk kind een eigen slaapkamer, een eigen fiets en abonnementen op sportclubs en hobbyclubjes en zakgeld. Geen verplichtingen behalve om de week in het weekend de hond uitlaten.
Nu vraag ik me wel af: waren wij, produkten van de jaren ‘70, de eerste generatie ooit die zoiets als vanzelfsprekende welvaart voor zo’n beetje alle lagen van de bevolking hebben gekend? natuurlijk waren en verschillen tussen arm en rijk: tot ver in de jaren ‘80 had ik klasgenootjes die thuis een televisie of een videorecorder hadden van de Scala (een soort huurkoop). Maar dat even terzijde: wie van de ‘70 generatie vond zoiets als het bestaan van een kleurentelevisie nou eigenlijk nog heel bijzonder? Of centrale verwarming in je eigen slaapkamer? Of op wintersport gaan bijvoorbeeld?
Hoe kijk je er tegenaan? Hoe vanzelfsprekend heb jij je welvaart ervaren?
35 reacties op “De vanzelfsprekende welvaart van de jaren ‘70”
Laat een reactie achter
: ja das lekker...
...
Als produkt uit de late jaren ‘50 heb ik de zogenaamde welvaart van de jaren ‘70 zeer bewust meegemaakt, waar bewust zeker betekende te kunnen vergelijken. In de jaren ‘60 was je nog blij met een “kleinigheidje” en hoefde je nog niet te hebben wat de buurkinderen ook hadden (of kinderen op tv, als je al tv had). Wij kregen een douche in 1967, groot gebeuren. Een kleuren tv in 1974, steeds nog een groot gebeuren, en een filmcamera (zonder geluid weliswaar nog) in 1975, groot gebeuren. Daarna werd alles voor lief aangenomen, alhoewel met een grove knipoog naar het verleden.
De jaren ‘60 waren groots in het scheppen en ontwikkelen van idealen. De jaren ‘70 (na de Vietnamperiode) dachten die idealen ouderwets te moeten vinden. De jaren ‘80 waren groots in het ontwikkelen van egoistische kinderen, jammer genoeg hadden die nog nooit van de idealen van de jaren ‘60 gehoord. Maar nu dwaal ik af.
O ja, op wintersport was er eigenlijk niet bij, maar dat kwam doordat we niet zo bergminnend waren denk ik. Ik zie mijn vader al op skis
of mezelf 
Ik ben zelf van ´69, een uitstekend jaar al zeg ik het zelf.
Ik herinner me nog, toen ik een jaar of 3 a 4 jaar oud was, dat we nog een zwart-wit tv hadden. Op een gegeven moment, in 1975, verhuisden wij naar een andere straat in onze stad. In dit huis was er een gashaard in de woonkamer; dat was de enige verwarming. Een aantal jaren later heeft mijn vader zelf een cv-tje aangelegd (of misschien aan laten leggen). Doordat mijn vader al op vroege leven werd afgekeurd, hadden wij het niet breed. Voor mij heeft dat denk ik als voordeel, dat ik niet door merkkleding etc. wordt aangetrokken. Ik koop wat ik mooi vind. En als het van een bepaald merk is, en ik heb er het geld voor, koop ik het misschien wel. Maar waarom reclame lopen voor een bedrijf en daar nog voor betalen ook. Alle fotomodellen, sporters, muzikanten etc . krijgen miljoenen per jaar om in die kleding rond te lopen.
Pas vroeg in de jaren ´80 kregen wij onze eerste videorecorder. En doordat wij in een huurhuis woonden, sliep ik met een van mijn broers op een kamer. Ik als de middelste had wat dat betreft altijd pech. En ook in de jaren ´80 bestonden er nog idealen, met name in de beginjaren. Ik heb nog geprotesteerd tegen de kruisraketten, voor een beter jeugdloon en beter uitkeringen (Toen Wim Kok ook nog idealen had). En ik heb jarenlang niet bij Shell getankt met mijn brommertje omdat ze de apartheid in Zuid Afrika steunden. En je moet ook Live-Aid, USA for Africa niet vergeten. Misschien waren de idealen anders, ik denk dat de jeugd van nu ook zijn idealen wel heeft, al zijn ze niet zo zichtbaar aanwezig. Ik blijf nog steeds goede herinneringen aan de jaren ´80 overhouden.
Pascal: je hebt wel gelijk met je protestacties van de jaren ‘80, maar wat ik eigenlijk bedoelde is dat de protesterende jongelui niet uit de jaren ‘80 zelf kwamen. Kinderen die in die tijd klein waren, wisten niet anders. Wie in 1981 tegen kruisraketten protesteerde, was minstens een tiener…
Vanzelfsprekend in 1970 vond ik : een druk op de knop en er was licht, een draai aan een kraan en er kwam water, een moeder die thuis was als je van school kwam.
Ik heb het nog meegemaakt dat de kolenkachel uit het huis werd verwijderd en er een CV geinstalleerd werd. Dat er telefoon kwam, allerlei “nieuwigheden”.
Op vakantie gaan ging middels de bus en de trein, koffers werden samen met fietsen met van Gend en Loos naar de vakantiebestemming gestuurd, uiteraard in Nederland. Toen mijn ouders en oudste zus een keertje naar NewYork gingen was dat dan ook zeer exotisch
Het aantal supermarktprodukten nam sinds die tijd flink toe, er kwam de eerste megastore (Maxis), dat moest je gezien hebben! Dat was een dagje uit waard.
Er stond een zw/w tv en we gingen naar een tante om de eerste kleurensensatie mee te maken, wat een tijd.
Inmiddels zijn er zovele dingen bijgekomen en uitgekristalliseerd tot de verworvenheden van vandaag de dag. En daar hangt een prijskaartje aan, besef ik maar al te goed. Energieverbruik, grondstoffengebruik, graanproduktie, consumptiepatronen…en omdat landen als China en India in ons voetspoor wensen te treden duwen we gezamenlijk de vitaliteit en productiviteit van onze thuisplaneet voorbij de grenzen van duurzaamheid. Waarmee de huidige vanzelfsprekendheid in de naaste toekomst niet gegarandeerd kan worden.
Ik ben van 1963 en weet nog goed dat we een paar jaartjes later een kleurentelevisie kregen, wat een rijk bezit werd dat toen zeg! De Fabeltjeskrant in kleur,nou nou! Later kwam natuurlijk de videorecorder, dat was ook heel wat en de filmcamera en dan die filmpjes die je op moest sturen om te laten ontwikkelen.Ons hele huis (incl. het huis van oma ernaast) werd verwarmd door een oliekachel en je kon dan kijken door zo’n klein raampje en zag je de vlam flikkeren en verzon ik er van alles bij, later begon die kachel te stinken en is er in het hele huis c.v.aangelegd en kregen we nog meer ruimte in huis toen die kachel eruit was. Elke 2 jaar kon mijn vader een nieuwe auto kopen, hij had een eenmansbedrijf in autoschade en we hadden het heel goed. Soms zei hij vlak voor het weekend: jongens, de zaak gaat even dicht, tassen inpakken en naar v.d. Valk ergens in Nederland met zwembad…(ik krijg heimwee) oma paste al op het huis of ging mee een paar daagjes, was ook altijd gezellig. Elk jaar met vader, moeder en mijn inmiddels helaas overleden broertje met het vliegtuig in de zomer 2 weken naar Spanje, meestal Mallorca want dat is ons lievelingsplekje geworden. Elk jaar een abonnement op het natuurbad bij ons aan de overkant, ik zat op ponyrijden vlakbij. Mijn broer had de mogelijkheid om economie te studeren in Amsterdam en heeft dit met glans gehaald in 1988, hij was toen 23 jaar, wat was ik toen trots op hem!!! Ik had een broer die Doctorandus in de economie werd!!! Ik heb zelfs op mijn 17 verjaardag nog een brommer gekregen een zilverkleurige Puch Maxi, heel mooi natuurlijk!
Tsja, wat moet ik hier verder op zeggen, ik heb gewoon samen met mijn broer een fantastische jeugd gehad…..Hij is er nu sinds vorig jaar mei niet meer maar deze herinneringen nemen ze mij nooit meer af…….
En mijn ouders? Op zijn 55e kon mijn vader al in de VUT na 40 jaar gewerkt te hebben, nu is hij inmiddels 68 jaar en mijn moeder wordt binnenkort 64 jaar en samen zijn ze gelukkig nog kerngezond en ondernemen ze veel samen nog door vaak tripjes nog steeds te maken, zeker na de dood van mijn broer waar ze natuurlijk heel erg mee zitten en af en toe zijn we ook van de partij nog steeds, heel gezellig.Het zal alleen nooit meer hetzelfde zijn. Vlak voordat mijn broer overleed zijn we nog met zijn allen, inclusief mijn broer dus en zijn vrouw en drie kinderen naar Preston Palace geweest in Almelo ter ere van het zoveel jarig huwelijk toen nog van mijn ouders, er is ook een website van dus leuk om te kijken wat dat is als je het nog niet weet!
Enfin, ik moest dit allemaal weer even kwijt, het is wel veel maar ik neem aan dat het niet lastig is zo’n lang verhaal, alhoewel ik heb wel langere gezien ja!!!!!
De welvaart heb ik niet als vanzelfsprekend ervaren. Bij ons thuis kon niet alles, ieder dubbeltje werd omgekeerd.
Aan groot deel van die materialistische dingen hebben wij in de welvaartsjaren niet meegedaan. Geen vaatwasser, geen video, geen buitenlandse vakanties, jaren later nadat iedereen een kleurentv had kregen wij er pas eentje, eerst moest de zwart/wit tv ‘op’, en ook aan een telefoon begonnen we pas laat. Een auto hebben we nooit gehad. Niet idioot veel zakgeld en zuinig zijn met je nieuwe spulletjes want daar was lang voor gespaard en hadden soms veel geld gekost.
Toen ik in 1979 zelf ging verdienen kon ik me meer permitteren, maar deed en kocht toch geen buitensporige dingen.
En nog steeds ben ik zo. Probeer dat mijn kinderen ook bij te brengen. Wees zuinig. Het is geen weggooi maatschappij. Er wordt niet zomaar iets nieuws gekocht als dit kapot is geraakt, kwijt is of gestolen is. Bedenk van te voren of je echt iets nodig is of dat het alleen maar voor de ‘heb’ is.
Wees gelukkig en dat wordt je niet alleen maar van materialistische zaken.
@ Marty: De explosie van luxe en het besef dat daar een prijskaartje aan hangt gingen vrijwel gelijk op. In ‘72 schudde de Club van Rome de wereld al wakker met het rapport ‘Grenzen aan de Groei’. Maar het onderwerp ‘milieu’ werd nooit erg sexy gevonden. Jammer genoeg is het nog steeds iets voor een kleine kring roependen in de woestijn.
Misschien is het ook wel een natuurwet dat iedereen steeds meer en meer wil. We lijken allemaal een beetje op Piggelmee. Zelf heb ik niet zo’n hang naar de nieuwste luxe snufjes, maar ik ben ook hebberig. Ik koop veel te veel boeken. Wel steeds vaker tweedehands.
Net als bij Joke61 kregen wij pas kleurentv nadat iedereen dat al had. Thuis nooit een videorecorder gehad. Een vaatwasser? Pa en ma wasten na het eten af. Een straalkacheltje op mijn kamer in de winter. Mijn ouders hadden geen rijbewijs, dus openbaar vervoeren.
Dus vanzelfsprekend was de zogenaamde welvaart niet voor mij. Nu zegt mijn 80 jarige moeder wel eens: “Ik wou dat ik vroeger dat,geld had wat ik nu heb” want zij heeft er altijd bij moeten werken om het gezin draaiende te houden.
En toch hebben wij een heel fijne jeugd gehad thuis want wat was het altijd gezellig!!!
Als ik zie hoe veeleisend,ontevreden en verwend de jeugd van nu kan zijn ben ik blij dat ik, doordat er niet altijd alles maar was, de dingen op waarde weet te schatten
@Marise, de prognose van de Club van Rome zit er vandaag de dag ook niet zo ver naast. Ik leerde in 1977 of 78 al over de club van Rome naar aanleiding van het boek “Geef om de natuur” van het WNF. Inderdaad het besef was er wel bij een select groepje mensen maar de boodschap werd niet serieus genoeg genomen.Er was immers niets aan de hand en technologie ging alles oplossen.
Ach en dat je wat meer boeken koopt..iedereen heeft zo zijn behoeftes. Een handige manier om je individuele gebruikerspatroon vertaald te zien in een maatstaf is de bepaling van je ecologische voetafdruk. Een vragenlijst (welke nog steeds in ontwikkeling is) en een berekening helpen om te bepalen waar je staat.
http://www.voetenbank.nl/home.htm
Er circuleren een quickscan en een uitgebreide vragenlijst.
Jose, om te beginnen vind ik dit een heel goed punt wat je hier hebt beschreven…Het feit dat jij je er bewust van bent geworden, dat alles helemaal niet zo vanzelfsprekend was vroeger, vind ik toch een complimentje waard..
Ik ben 1958, dus heel bewust de jaren 70 beleefd. Wat hier al meerdere keren beschreven staat, hadden wij vroeger ook geen cv, maar een kolenkachteltje, hadden wij geen douche, maar een granieten lavet,een zwart-wit tv-tje en geen kleurentv, zelfgemaakte kleren in plaats van gekochte…Onze eerste buitenlandse reis was pas toen ik 13 jaar ….maar we waren tevreden met wat we hadden. Toen ik zelf ging verdienen, ben ik altijd voorzichtig met mijn centen omgesprongen, heb nog steeds de voorkeur voor recycle spullen,ga nog steeds erg zuinig met de energie om en reis voornamelijk met het openbaar vervoer( we hebben wel een auto, maar alleen mijn man heeft een rijbewijs en ook hij gaat liever met de trein ).Het zit denk ik toch wel in de genen van de mensen die in de jaren 40, 50, 60 geboren zijn, om “luxe”, zoals hier beschreven staat, niet als vanzelfsprekend te zien.
Nogmaals, ik vind dit een prachtig log! Het roept erg veel op!
@ Marty: bedankt. Ik zat ver onder het gemiddelde, maar ruim boven het ideaal.
Zeker een heel boeiend log.
ik ben van 1952, Den Haag.Uit een gemiddeld gezin en dan bedoel ik: niet arm, maar ook niet rijk. Toen ik 12 jaar oud was kregen wij zwart-witteevee en een heuse douche.Wij gingen voordien naar het badhuis.
Mijn oudste 2 kinderen zijn van 1975 en 1977, en de jongste van 1982.
Ja, mijn kinderen zijn opgegroeid met deze vanzelfsprekende luxe, zoals, televisie, videorecorder, CV, Sporthuis Centrum en met de vouwwagen naar Italië.Maar totdat de jongste naar de “grote” school ging was ik thuis, fulltime moeder en huisvrouw.
DAT WAS PAS LUXE!!!!!!!!!!!
En nu volledig uit de tijd.
Want mijn kinderen hebben allemaal een goede opleiding en hebben het prima,maar dáár hebben ze het regelmatig over, dat ze altijd vriendjes en vriendinnetjes mee naar huis namen, thee en een paar koekjes en lekker buiten spelen.
Er at ook altijd wel een klasgenootje mee.
…………………
Vinden jullie me nou een tut-hola dat zulke uitgestorven dingen voor mij waardevol waren,en zijn?
Dan maar een tut-hola.
Mijn kinderen zijn geboren in de jaren 70 en alles wat boven werd genoemd was en is voor hun de normaalste zaak van de wereld.
Maar toch, als ze het hebben over hun jeugd dan komt altijd naar voren dat ik altijd thuis was als ze uit school kwamen met vriendjes en vriendinnetjes, en er altijd thee was of limonade met een koekje of snoepje en tijd, aandacht, gezelligheid.
DAT WAS PAS LUXE !!!!!!
Ik ben pas gaan werken toen de jongste 8 was.
Vinden jullie me nou een tut-hola?
ik sta er 2 keer in maar één keer was meer dan genoeg geweest…………………..
sorry, er ging iets mis, ik was mezelf en mijn reaktie even kwijt.
ik begraaf me maar weer in mijn werk.Is beter.
Nee hoor Marianne, ik vind jou geen tut, dat vind je misschien van jezelf
Tijd en aandacht voor elkaar, gezelligheid vind ik niet zozeer een luxe alswel als iets noodzakelijks. Het is naast voedsel en water en wonen een basisbehoefte. Want als je wel luxe hebt maar geen invulling voor de geestelijke noden dan is die luxe zonder betekenis.
Zoals het is, ìs het gewoon. Anders kon ik als kind niet denken, dus ja. Alles was 100% vanzelfsprekend.
Nee voor ons was welvaart niet vanzelfsprekend. Met z’n zevenen werden wij opgevoed door alleen mijn moeder. Ik ben van 1960 en de jongste.
Toen we de grens van de jaren 60 naar de jaren 70 passeerde kreeg mijn moeder het wat ruimer, maar met al meer kinderen de deur uit nog niet makkelijk.
Ik was zoals gezegd de jongste en heb de ergste tijd niet meegemaakt. Mijn broers en zussen vinden ook altijd dat ik het het minst slecht heb gehad.
in 1978 kocht mijn moeder voor het eerst een kleurentelevisie en omdat ze het toen over had kocht ze er ook nog een afstandsbediening bij voor 150 gulden(dat was toen).
Sinds 1972 had ik allerlei baantjes die goed betaalde en heb het zelf nooit slecht gehad. Ook gaf ik geld aan mijn moeder en toen ik echt aan het werk ging betaalde ik kostgeld, dat was bij ons normaal als je nog thuis woonde.
Nadat ik het huis had verlaten heb ik niet altijd alles kunnen kopen wat ik wilde, maar het was genoeg. Welvaart zit niet alleen in materiele zaken. Tevreden zijn met wat je hebt en met je omgeving is ook welvaart.
Nu hebben we het goed, maar we werken er ook hard voor.
Nee hoor Marianne, je bent voor mij geen tut hola hoor want dan zou ik het ook geweest zijn vanaf 1990 want toen is mijn oudste geboren en werkte ik dus niet(nou ja, huisvrouw en moeder is net zo goed een vak, kom nou zeg!)Toen mijn oudste 14 jaar was en de jongste dus 10 jaar ben ik gaan werken in de Thuiszorg met veel plezier. Ik kan zelf mijn tijden indelen en dat is prettig! Ik was er echt altijd en vriendinnetjes stroomden binnen, ik heb er zelfs nog wat van gezegd tegen een andere moeder die haar dochter zomaar terwijl zij werkte haar maar naar mij toe stuurde want ik was toch wel thuis (nou ja!)En andersom kon nooit wat…..
Enfin, ik hoor mijn meiden nog zeggen: Mam, jij was er ALTIJD voor ons. Nu is het helemaal lekker, de meiden zijn groot, geen oppas nodig, ik kan ze gewoon in de avond achterlaten wanneer ik wil, laat mobiele nummer achter…..is wel eens voorgekomen dat mijn dochter wel belde en vroeg waar de nieuwe theezakjes lagen want ze wilde thee zetten toen mijn partner en ik even een straatje om gingen (lief he?)dus als we nu terug komen staat voor ons ook eens de thee klaar
@Marianne: ik ben ook een ‘tut hola’ (niks mis mee) geweest hoor (ondanks dat ik een stukkie jonger ben dan jij)! Toen ik kinderen kreeg (’87/’90/’93) ben ik bewust gaan moederen. Gezellig thuis met de kinderen, koppie thee of limo als ze uit school kwamen, vriendjes mee, samen knutselen/spelletjes doen, hertekamp, speeltuintjes, ze konden buiten spelen, vriendjes/vriendinnetjes mochten altijd blijven eten tussen de middag, alles kon en mocht tot een bepaalde hoogte natuurlijk.
Het kind zijn is maar zo’n kleine/korte periode in een mensenleven, laat ze net als ons hiervan genieten. En sinds 7 jaar geniet ik ook weer van het buitenshuis werken.
Ik ben het weer helemaal met je eens Joke61
Ik heb ook nog armoede gekend.
zwart-wit T.V,1976 kleuren T.V.met(draadloze)afstand bediening
Daf,later grote chevrolet.
Olie kachel,1975 C.V.
Vakantie in gelderland,Later vakantie in Canada.
afwassen met de hand,1975 vaatwasser.
Maar we hebben nooit geen V.C.R ,microwave of zonnebank en dergelijke luxe electrieche apparaten gehad.Maar wij hadden het heel wat beter dan veel mensen om ons heen.
Ik weet nog van verschillen de mensen die pas eind 70 telefoon kregen.
In de jaren ‘70 hadden wij geen afwasmachine en geen kleuren TV, maar een zwart-wit. We hadden ook geen auto maar dat heb ik nooit als een gemis ervaren. We hadden wel een groot huis waarin we gelukkig waren en ach, wat was het leven toch simpel, maar overzichtelijk. Een videorecorder hadden we ook niet dus als we een film wilden zien was de bioscoop een feestelijk uitje. Internet was er ook nog niet, maar toen wist niemand nog wat dat was. Ik had een tante die wel een kleuren TV had en als ik daar mocht logeren gaf haar TV iets extra leuks aan die logeerpartij.
Ondanks alle dingen die we toen niet hadden en nu wel waande ik me in mijn jeugd in een welvaartsparadijs. Ik heb zo het idee dat kinderen van nu het iets te vanzelfsprekend vinden. Misschien moeten mensen weer leren te genieten van kleine dingen want men zegt terecht; wie het kleine niet eert is het grote niet weerd!
Nou, ik kan me nog wel herinneren dat we een kleuren tv kregen en een video in de jaren ‘80. Ik ben zelf van ‘75 maar die apparaten waren eerst toch niet zo vanzelfsprekend hoor. Ook een vaatwasser kregen we pas toen ik 15 was…
..Maar ik wilde met mijn opmerking zeggen dat alles wat je had vanzelfsprekend was. Maar dus ook alles wat je niet had. wij hadden geen auto, geen telefoon tot pakweg 1982, nooit een vaatwasser gehad, een lavet ipv douche of bad, maar wel kleuren TV en een video in 1983 (VCC). Ik wil zeggen dat je dat helemaal niet zag als wel/geen welvaart of wat dan ook…Gewoon , die dingen had je, of niet. punt. toch? alles was vanzelfsprekend.
Huur? vaste lasten? dat besef je toch niet als kind??
papa gaat centjes verdienen ja. dat snap je . maar je kunt dit niet als kind zien dat dit noodzakelijk is omdat de huur en zo betaald moet worden. alleen de boodschappen, dat is nog te snappen…..
Niet geheel toevallig sprak toenmalig minister president Lubbers over ‘Nederland is AF’; na jaren zwoegen en ploeteren en wederopbouwen was Nederland helemaal klaar; een paradijsje waar altijd het licht gaat branden als je de schakelaar omzet, waar vijwel elk huishouden op de riolering en waterleiding was aangesloten en en waar mensen die geen werk hadden of ouder dan 65 jaar verzekerd waren van een inkomen.
natuurlijk ging er achter die facade van een afgerond Nederland nog een hoop armoede schuil, maar ik beschouw dat als iets van alle tijden. Aan de reacties te lezen kan je opmaken dat diegene van voor 1970 ofwel helemaal geen welvaart kenden of helemaal niet zo vanzelfsprekend.
En als er dan eens een noviteit in huis kwam werd dat met veel omhaal bekeken en bewonderd; misschien kwamen zelfs de buren een kijkje nemen! Terwijl seventies produkten zoals Steven en ondergetekende echt niet meer naar buiten holden om met open mond te staren naar die éne DAF die langs het huis reed, bij wijze van spreken.
Maar toch; hoewel ik dus alles om mij heen als heel gewoon beschouwde en echt geloofde dat we het met z’n alles helemaal voor elkaar hadden was ik tegerlijkertijd ook heel erg bang voor het ‘werkloosheidsspook’van de jaren ‘80. Ik zat nog maar op de lagere school maar wat was ik gevoelig voor dat televisiespotje van het Arbeidsbureau waarin een werkloze slungel door een gesoigneerde dame wordt gesommeerd eens een baan te gaan zoeken in plaats van ‘de stoep warm te houden’. Herinnert iemand zich dit fimpje nog?
Ik had dus wel een angst omj die vanzelfsprekende welvaart weer kwijt te raken; werkloosheid lag op de loer, kies exact, een slimme meid is op haar toekomst voorbereid…
Ik kan me zo voorstellen dat diegene van voor 1970 daar veel minder angstig voor waren omdat zij meer gewend waren aan ‘zwaar weer’en ’sombere tijden’en makkelijker de tering naar de nering konden zetten. Voor mij is het in elk geval jarenlang de ultieme stok achter de deur geweest om toch een beetje mijn best te doen op school, anders eindigde je zoals die stoepverwarmer in dat filmpje
Zo zie je maar weer $teven1970, hoe onbezorgd een kind kan leven en het is toch geweldig dat jouw papa centjes kan verdienen om eten te kunnen kopen en kleding en schoenen? Toen ik samen met mijn nieuwe partner en eigen twee dochters een nieuwer en groter huis gekocht had twee straten verderop waren de meiden best wel emotioneel dat ze na 16 jaar het vertrouwde huisje moesten verlaten en misten ze hun eigen kamertje heel erg
maar toen ze eenmaal een mooie nieuwe en grotere kamer kregen was het prima….zo zie je maar weer, het maakt kinderen helemaal niets uit als ze maar een warm nestje hebben en dat blijkt maar weer 
Wij hadden het niet echt breed vroeger maar het was wel gezellig. Lekker hippie achtig zonder auto en groenten uit eigen tuin. Ook eigen kipjes voor de eieren. Voor mij als kind was dat wel vanzelfspreken. Later toen mijn moeder weer ging werken werd het financieel ruimer maar was tegelijkertijd ook die gezelligheid verdwenen. Alles heeft zó zijn charmes denk ik.
waarmee maar weer eens bewezen is dat dit een superlog is/was.
Hulde aan josé, en ik heb genoten van alle opinies, ervaringen, herinneringen kortom: alle hartverwarmende reakties.
Ik ben van ‘57. Als kind was er wel een douche, maar geen bad (hebben mijn ouders nog steeds niet). We hadden geen telefoon, geen televisie, geen auto en de kelder diende lang als koelkast. We kregen de luxe-artikelen langzamerhand wel, maar waren daarin absoluut niet snel. Ook hadden we met 5 kinderen maar 2 slaapkamers te verdelen, later werd er van een rommelkamertje een slaapkamer voor mij gemaakt, piepklein, maar ik was er superblij mee! Op vakantie gingen we eens in de 4 / 5 jaar en de eerste keer dat ik naar het buitenland ging was toen ik in 4-havo zat, naar Parijs en pas in 1976 zijn we voor het eerst met het gezin maar het buitenland geweest (tevens mijn laatste vakantie met mijn ouders). Ik heb nog steeds niet de neiging om alles wat nieuw op de markt is gelijk aan te schaffen, een luxe auto zegt ons niets, onze t.v’s zijn eenvoudig, alleen de keuken is wat luxer (maar ook geen overdreven dingen) Mijn kinderen hebben het superluxe vergeleken met ons vroeger, of ze er gelukkiger door zijn, ik geloof het niet.
Wij kwamen in NL in ‘71 (mijn ouders terug en zus en ik in een geheel nieuw land). We hadden een tweedehands Eendje, ik kan me nog heel goed herinneren dat er een kleurentv kwam, de vreugde van mijn ouders toen er zowaar een Nieuwe auto gekocht kon worden.
Kan me zelfs nog herinneren dat we telefoon kregen, zodat we niet meer bij de buren hoefden te bellen in nood.
Maar wel een eigen huis, elke zomer 3 weken kamperen, allemaal een eigen kamer. Geld genoeg om op sport te kunnen en op knutselclubs en zo.
Buren hadden het in sommige opzichten beter, op wintersport, een vriezer, elke 2 jaar een nieuwe en luxere en grotere auto. Maar ik zat op een school met klasgenoten die in slechtere wijken woonden, in miezerige huurflatjes (in mijn ogen dan), dus ik vond dat we het heel luxe hadden. Wij hadden een echt bad! (Waar we ons dan meestal half kromstaand wiebelig in wasten met de handdouche omdat dat minder water kostte en sneller ging, maar ja.)
Later vond ik het dus heel gewoon dat je iets kreeg als je het wilde - want wat we wilden, was er. En wat er niet kon komen, nou, dat wilden we gewoon niet. Maar die laatste logica heb ik later moeten herontdekken.
Wij hadden als eerste een zwart wit tv in 1965 in onze straat. Jaren later waren wij de enige met nog zwart wit. Er werd geen nieuwe gekocht als de andere niet kapot was. Wel hadden we vrij vroeg een vaatwasser maar dat was er een waar de pannen niet in mochten. Toen die het begaf zijn we weer overgegaan op de gewone handafwas. Er waren inmiddels enkelen gaan studeren. De video kwam bij mijn ouders pas in 1997 en wordt nauwelijks gebruikt. Zelf kocht ik er pas een in 1995.We waren nog maar met ons zessen thuis. Ook ik heb een hekel aan de wegwerpmentaliteit tegenwoordig. Je bent soms bijna gedwongen een nieuwe stofzuiger te kopen omdat er op eens geen zakken meer te koop zijn. Erg storend. Ik krijg trouwens ook mijn pc’s via het werk van mijn broer. Dus nooit de meest nieuwe.
Is de (vanzelfsprekende) welvaart van de zeventiger jaren zoveel groter dan in de decennia daarna? Het vet spuit toch nog steeds tussen de stoeptegels omhoog als je er op loopt (in Nederland). Misschien hebben mensen nu zelfs meer te besteden dan toen.
Paul, ik denk dat juist tóen die vanzelfsprekendheid begon en nooit meer is overgegaan….Het klopt wat je zegt: het is alleen maar toegenomen. Maar de jaren daarvóór waren toch gematigder, de mensen waren sneller tevreden met wat ze hadden.
Maar als je nu om je heen kijkt , is bijna niemand meer tevreden…
In de jaren 70 was in ons gezin echt merkbaar dat er meer te besteden was. Zoals ik in diverse logs al eerder heb gemeld was dat te merken aan:
Aanleg van een douche (i.p.v. teil)
Aanschaf van de eerste auto (Simca)
Kopen van praktisch alle nieuwe 70’s meubelen (lampen, ribcord banken etc).
Aanschaf van een kleuren tv
De eerste buitenlandse vakanties
Eigen budget voor (pop/strip)bladen, mee kunnen doen met kinderrages.
Uit eten (Chinees etc).
Kortom….alle ingrediënten voor een onbekommerde jeugd met eeuwig zonneschijn. Okay, beetje overdreven maar in mijn geheugen staat bij deze jeugd het stempel:
Goedgekeurd
Ik ben van 1970 en herinner me nog de opwinding van het moment dat we telefoon kregen. Kleurentv hadden we ook, later (in de 80s) werd het oude zwartwittoestel naar boven verplaatst en de antennekabel doorgetrokken. Zo konden de kinderen naar hun programma’s kijken terwijl pa en ma beneden nieuws en actualiteiten volgden. Mooie oplossing!