Moeders kabinet: het Roomse kistje
Link naar dit artikel Op woensdag 4 april 2007 geschreven door Marty
Het kistje was rijk aan kleine getuigenissen van het rijke Roomse leven, vandaar de naam voor het kistje.
In de familiekring van mijn ouders bevonden zich enkele Lourdes-gangers die doorgaans terugkeerden met souvenirs in de vorm van amuletten, gedenkpenningen en kleine crucifixen.
Vele jaargangen Lourdes leverde een aardige verzameling herinneringen op die van tijd tot tijd door mijn moeder tevoorschijn gehaald werden. Dan mochten we deze “schatten” bekijken en ter hand nemen. Er zat ook een miniatuurboekje bij, dat je moest openvouwen om een rijtje prenten te kunnen bekijken. Prenten die het verhaal van Bernadette weergaven.
Het fraaiste stuk vond ik het metalen kruisje dat hol van binnen bleek te zijn. Door een stift los te schroeven was het mogelijk de bovenkant van het kruisje open te klappen.
Dan openbaarde zich een kwetsbaar ogend, filigraan-achtig kunstwerkje dat in het kruisje was ingelegd, met namen van apostelen temidden van minuscule papierkrulletjes en kraaltjes.
Andere fraai object was een communiebijbeltje van mijn moeders pleegmoeder, een boekje bezet met parelmoerstukjes en een inscriptie in koper. Zulke dingen maakten op mij al snel de indruk van een schat, al waren er gewone, niet edele materialen gebruikt.
Ik mocht ook iets uitkiezen in die tijd. En het werd een “medaille” , zo zag het er tenminste uit, van messing, met de afbeelding van het Christuskind in zijn tienerjaren. In die tijd had ik ook enkele medailles uit de kauwgomballenautomaat, dus deze vond ik er goed bijpassen 
18 reacties op “Moeders kabinet: het Roomse kistje”
Laat een reactie achter
Mijn moeder had ook zo’n kistje het was van buiten belegd met schelpjes. Het doosje stond in de slaapkamer van mijn ouders. je moest jezelf inviteren om een blik te nemen in het doosje.
Hierin diverse Lourdes herinneringen maar ook de ringen van mijn overleden grootouders van mijn vaders kant. Als ik het doosje omgedraaid had moest ik er altijd even aan ruiken.
Het gaf een hele zware metaalgeur weer.
Hadden protestanten ook kistjes met religieuze paraphernalia? Dat weet ik niet, wel had mijn gereformeerde oma bidprentjes in haar bijbel en zangboek; achteraf gezien waren dat misschien alleen bijbelspreuken of gezangen op zo’n klein kaartje gedrukt.
We zijn wel van het ene in het andere gerold, zeg, van vleeswaren naar gelovige kistjes via knutselzolders. Dat is JS, lieve mensen..!
Door de antipathie die mijn moeder jegens haar geloof had opgebouwd, zijn dit soort zaken mij ‘bespaard’ gebleven.
Mijn Oma daarentegen was zo katholiek dat ze de paus bij zijn voornaam mocht noemen. Toen zij was overleden kwam er ook veel van het rijke Roomse leven tevoorschijn. Overigens was dat precies wat mij moeder tegenstond. Het rijke Roomse leven was alleen weggelegd voor de de verkondigers van het geloof. De schaapjes hadden vaak geen nagel om op hun(ecxuus voor mijn woorden) reet te krabben.
Ik geloof toch dat ik een r.k. meisje had moeten zijn en niet een gereformeerd…
Wat een “schat”kist voor een kind, om uren in te neuzen.
Ik heb daar wel iets mee, was dan als kind ook al jaloers op katholieke vriendinnetjes, in mijn ogen hadden die een vrolijk versierd geloof.
Ben Rooms opgevoed en heb daar eigenlijk alleen maar prettige herinneringen aan. Het was een veilige omgeving om als kind in op te groeien, maar met toch genoeg vrijheid om de grenzen te kunnen verkennen, zeg maar. Misschien had ik gewoon mazzel hoor, ben gelukkig nooit geconfronteerd geweest met seksueel gefrustreerde paters of sadistische nonnen.
De rituelen die om het geloof heen hingen hebben me altijd gefascineerd: crucifixen, wierook, wijwater, etc. Mijn oma had een heel arsenaal aan Lourdes kitsch, mooi van lelijkheid. Toen ze overleed heb ik een wijwaterbakje gekregen, bevestigd aan een ovaal houten hanger waarop de maagd Maria staat afgebeeld. Die heb ik nog steeds, hangt in de gang. Als kind droeg ik ook altijd een piepklein hemelsblauw 8-hoekig hangertje waarop Maria stond afgebeeld, bevestigd met een veiligheidsspeld aan mijn onderkleding. Die ligt nu veilig opgeborgen, samen met nog wat andere sieraadjes van vroeger.
Dat hele Roomse leven is voor mijn gevoel uit een compleet andere tijd, dus zeker jeugdsentiment.
Wat mooi, zo’n kistje….Vol met ongeschreven verhalen
. Ik ben van oorsprong katholiek, maar nooit fanatiek. Zo’n kistje ken ik pas vanaf dit moment, wij hadden dat niet thuis!
Mijn grootmoeder was wel een stuk geloviger, maar ook bij haar kan ik me niet herinneren dat zij zo’n kistje had. Ik vind het een mooi log, Marty.
Oh…ik voel mij ineens heel erg oud worden. Ik realiseer mij ineens dat ik zelf nu ook z’on “kistje”op mijn nachtkastje heb staan.
(oud sieradenmandje van mijn oma)
Daarin zit oa mijn bedelarmbandje van de eerste communie, diverse bidprentjes en andere prularia
Mijn oma was van hetzelfde slag als die van Rene….nog Roomser dan de paus zelf zeiden wij altijd. Ze had ook veel van die roomse prularia in huis. Sommige hangertjes/souveniertjes waren ronduit kitsch.
Dr Smalhout omschreef eens in een van zijn boeken hoe de dood aan het kruis (fysiek) werkt. Nou…ik heb er geen woorden voor!
Toch hebben bepaalde Maria-afbeeldingen wel iets vind ik. Er gaat een bepaalde sfeer van uit, kan het niet goed uitleggen.
Daarentegen vind ik een Jezus aan een kruis verschrikkelijk. Een vreselijke marteldood, dat wil je toch niet in huis aan de muur hebben “hangen”
Als kind vonden we ooit eens een heel oud bruin boekje in de meterkast (?), helemaal onder de stof. Het was een soort bijbel speciaal geschreven voor de katholieke man. Volgens mijn moeder had mijn vader dit boekje van de kerk gekregen op hun trouwdag. Of er ook iets in stond over sexuele voorlichting weet ik niet meer zo precies. Herinner me dat de kerk op dit vlak ook nog een rol speelde.
Tja…sexuele voorlichting van de kerk, dat maak je tegenwoordig toch niet meer mee.
Ook lekker op tijd , die voorlichting (op je trouwdag)
Nou, wel een mooie link met een vorige log
Jacqueline63 geeft het heel mooi weer: ik als kind uit 1952, opgegroeid in een zeer RK-gezin voelde me heel geborgen binnen het RK-geloof. Het gaf een gevoel van veiligheid, begrenzingen. Had je gezondigd, dan ging je biechten en werd het je allemaal vergeven. Het was een heel andere tijd, en wij leerden op de Heilig-Hartschool liedjes zoals: te Lourd’(es)in de bergen, verscheen in een grot, de moeder van jezus, de moeder van god..Avé-Avé etc.
Wij hadden thuis de mooiste relikwieen, idd zilveren kruisjes, maria-medaillons, bidprentjes, gezangenboekje enz.
Bij mijn Eerste Heilige Communie kreeg ik een heel mooi zilveren kettinkje met een zilveren kruisje eraan. Heb ik niet meer helaas, maar nog wel 2 crusifixen.
Mijn vader is wel eens in Lourdes geweest, had zware gewrichtsreuma. Hij kwam er met een gesterkt godsvertrouwen vandaan maar zonder aandenken, hij hield niet van die flauwekul (lees: rommel).Ik ben inmiddels een afvallige, maar denk nog wel eens met weemoed terug aan die tijd dat het RK-leven nog zo ongecompliceerd LEEK.
En doe stiekem nog wel eens een schietgebedje.
Ha ja, mijn oma had niet zo’n kistje maar wel een paar rozenkransen en als ze ging bidden lag deze tussen haar vingers en zag je haar mond bewegen en ogen dicht….reden dus om oma toen even met rust te laten maar ja dat viel niet mee voor de kleinkinderen (wij dus, mijn broer en ik) mijn moeder heeft het nog van haar want eind april is oma alweer 10 jaar in de hemel zoals zij zou zeggen en mijn broer sinds vorig jaar ook dus die zullen wel gezellig weer zitten keuvelen daar boven, wie weet?????
Rooms-Katholiek ben ik dus opgevoed, alhoewel oma vroeger gereformeerd was toen ze klein was heeft ze toen ze met opa trouwde zich laten dopen en is zij katholiek geworden, heel bijzonder was dat voor haar en haar geloof daar in was dus heel sterk. En ze was de allerliefste oma van de hele wereld 
Kleine zwarte bijbeltjes met teksten erin waar je je vergrootglas bij moest gebruiken. Als de bijbeltjes dicht waren, waren ze roze aan de zijkant en de blaadjes wit met zwarte kleine lettertjes dus…..
Uiteraard nam oma vaak de rozenkransen mee naar Lourdes om ze te laten zegenen en ging ze dus met zo’n heel busgezelschap met ouderen heen en ze kwam ook altijd terug met een plastic flesje in de vorm van Maria met een blauw dopje erboven op, dat in de vorm van een kroontje was en daar zat dan gezegend water in, wijwater wordt dat genoemd.
Als het onweerde ging oma met dat wijwater het hele huis door om het huis (ahum, heel verhaal he?) te zegenen zodat er niets zou gebeuren, dat deed ze door wat van dat water in haar handpalm te doen en dan met de vingers van haar andere hand het water door het huis te sprenkelen
Van huis uit ben ik niet echt gelovig opgevoed, wat niet wil zeggen dat mijn ouders niet geloven, maar zo’n kistje stond er bij mij thuis niet. Zelf hecht ik weinig waarde aan die prullaria wat in mijn ogen de RK kerk nogal commercieel maakt. Of ik zelf gelovig ben? Laat ik zeggen dat ik agnostisch ben; dat vind ik wel een diplomatieke middenweg. Mijn zoon moet niets van het geloof hebben, dit tot verdriet van Elise, want zij gelooft wel en zij bezit ook van die snuisterijen die ze ooit uit Lourdes heeft meegebracht. Maar plastic rozenkransen en dito kruisjes vind ik nogal kitsch. Volgens mijn zoon is geloof de oorzaak van veel oorlogen en ellende in de wereld en misschien heeft hij ten dele gelijk maar je moet het kind niet met het badwater weggooien. Ik weet wel dat de RK kerk rijk geworden is van de verkoop van die snuisterijen en in het verleden natuurlijk van aflaatbrieven. Ik kan trouwens wel een enorm respect opbrengen voor mensen die hun geloof een plek in hun leven geven en daar ook echt naar leven. Dus zonder al te veel rijkdom en luxe en veel kunnen betekenen voor de zwakkere in de samenleving. Jezus is per slot van rekening ook heel sober opgegroeid. Als dat anders was geweest was Hij natuurlijk niet echt geloofwaardig overgekomen.
Ik wilde eigenlijk alleen maar zeggen dat de verkoop van dat soort sieraden weinig meer met het pure geloof te maken heeft.
Ik kom ook uit zo’n katholiek gezin. De veiligheidspeld met blauw medailliontje kan ik me opeens weer voor de geest halen, helemaal vergeten. Weer een laatje open dankzij js. Dank jaquelinne.
Ik ben ook gek op Lourdes-kitsch. Heb jaren lang met een zilveren Maria-hangertje om mijn nek gelopen. Helaas kwijt geraakt. Ben zelf 9 keer daar geweest als helper.
Ondanks dat mijn familie in mijn jeugd kerks was, heb ik zo’n kistje nooit gezien. Ik weet dat mijn oma een rozenkrans had en een klein bijbeltje met plus minus 100 bidprentjes er in. Hé, bidprentjes… iets voor een log?
Kom zelf ook uit een katholiek gezin. Heb ook nog zo’n veiligheidspeld met hangertje gehad. Was ik eigenlijk helemaal vergeten. Dankzij jaquelinne komt dit weer boven. Jaren later heb ik heel lang met een Maria/Bernadette-hangertje uit Lourdes om mijn nek gelopen. Deze ben ik helaas op ien of aare wijze kwijtraakt.
Hoewel ze bij ons redelijk kerks waren, had niemand die ik ken zo’n kistje. Mijn oma had wel een rozenkrans en een klein formaat bijbeltje met ongeveer 23789865 bidprentjes er in. Hé, bidprentjes….ideetje voor een log?
@Roefel: ongeveer23789865 bidprentjes; heb je ze geteld?
“We” hadden thuis ook een doos met bidprentjes. Ik vond ze als kind erg saai en doods (dat laatste nogal logisch) alsof ze uit de toekomst kwamen. En de toekomst zei me niet zoveel, druk bezig de werkelijkheid (het hier en nu) te verkennen.
Nou met ongeveer 23789865 bidprentjes Roefel, lijkt het me een goed plan dat jij dat log over bidprentjes gaat schrijven
Ik vond bidprentjes als kind ook van die vreemde kaartjes. Mijn oma had er ook een hele verzameling van. Ze vertelde wel eens over de mensen uit onze familie die waren overleden, maar niet vaak.
Grappig was het, toen mijn moeder mij als kleuter eens meenam naar de begraafplaats. Daar bezochten we verschillende graven van de mensen van die bidprentjes. Toen ik weer thuis was, verkondigde ik bloedserieus aan alle kinderen die op ons pleintje speelden, dat ik zojuist met mijn moeder naar de HEMEL was geweest.
)
(Niemand geloofde mij, maar ik bleef voet bij stuk houden, daar waren immers alle mensen die volgens mijn oma in de hemel waren
Ik moet eerlijk bekennen dat mijn moeder niet zo’n kistje had maar ik wel, niet vol met kruizen en medailles, maar oorbellen, armbandjes, kettingen enz.
Het zijn de sieraden die ik eigenlijk zelden tot nooit gebruik die daar inliggen, en het kistje lijkt erg veel op bovenstaande afbeelding
Grappig, door dit logje weet ik nu dat met name oudere mensen zo’n kistje hadden, tenminste als ze Rooms waren. Toen een van mijn tantes eind 2005 overleed, was ik met haar dochter door allerlei prullaria aan het struinen. We kwamen toen ook bij een soortgelijk kistje, gevuld met zilveren kruisjes, een rozenkrans en wat blikken medaillons met kerkelijke afbeeldingen erop. Het was van mijn grootmoeder geweest en mijn tante had het altijd gekoesterd. Ik had zo’n kistje nooit eerder gezien, maar weet nu dat er veel meer mensen moeten zijn die zo’n Rooms kistje hebben.
Ik heb e.e.a. op vlooienmarkten gekocht.In Belgie. Twee van die kitsjerige portretjes met een koperen randje waar Jezus en Maria als heilig hart afgebeeld staan. Die hangen in de kamer. Ik vond die portretjes wel leuk. Van mijn schoonmoeder heb ik ook nog zo´n lichtgevend Mariabeeld waar zo´n avé-muziekje uitkomt als je het opdraait. Dat staat in de keuken. Ook heb ik een oud kerkboek van m´n oma met een hoop van die prentjes ertussen. Eigenlijk zou ik die prentjes in een plakboek moeten doen.