Sensurround
Op zondag 16 september 2007 geschreven door Omnivoor
In de lente van 1975 bezocht ik een wat aparte bioscoop in Amsterdam, geheten Cinema International.
Deze bioscoop (zie foto) was gelegen aan het August Allebéplein nabij de Postjesweg in het westen van de stad. Voor mij was deze bioscoop als tiener met openbaar vervoer moeilijk te bereiken vanuit het zuiden, dus werd het fietsen. De lokatie was wat merkwaardig, namelijk in een winkelcentrum. De achterste rij van deze niet al te grote bioscoop had zogenaamde ‘love-seats’, kleine bankjes voor twee personen, afgescheiden door kleine schotjes, vermoedelijk voor de ‘privacy’. (Een vriend van me had een keer op mijn verzoek kaartjes gereserveerd voor een film daar, zo herinner ik me nu, en het bleek dat hij zonder het te beseffen een ‘love-seat’ voor ons had geboekt. Ik kon op de valreep ternauwernood de kaarten voor ‘gewone’ zitplaatsen omruilen).
De reden dat al deze moeite toen in 1975 door mij en een handjevol vrienden werd ondernomen was de film ‘Earthquake’. Het is de film, waarbij Los Angeles door een zeer zware aardbeving wordt getroffen en kenners herinneren zich wellicht de lift die neerstort in de schacht (met alle gevolgen van dien, want er stonden dus mensen in deze lift), de mensen die in het trappenhuis van een wolkenkrabber naar beneden rennen om vervolgens naar beneden te vallen, omdat een deel van de trappen plots ontbreekt, maar vooral het moment dat een vrachtwagen met vee ondersteboven gaat en het vee er niet uitvalt (foutje, meneer de producer!!).
Om de aardbevingen , die dus frequent plaatsvonden in deze film, luister bij te zetten, had Universal Studios een nieuw fenomeen uitgevonden, namelijk SENSURROUND.
Grote zogenaamde 1600 Watt sub-woofer speakers achter het scherm trilden tussen de 5 en 40 Herz, zo luid (110-120 dB), dat je niets meer kon horen en de hele zaal trilde van ellende (zie fotootje).
Sensurround had in de Verenigde Staten wat problemen veroorzaakt, namelijk schade aan het plafond (!) en ook verstoringen van andere films, zodanig dat alleen bepaalde bioscopen geschikt bleken voor deze vertoningen en Cinema International was dus bij uitstek geschikt voor het vertonen van deze film. Het was naar mijn weten de enige bioscoop in de wijde omgeving die de film in/met Sensurround vertoonde. Zoals al gezegd, heel af en toe bezochten we deze bioscoop, maar pas in de zomer van 1978 was het andermaal ‘raak’ met Sensurround in de film Rollercoaster. Daarna heb ik nooit meer een film in/met Sensurround gezien en dat kan wel kloppen, want het bleef beperkt tot een handjevol fims, waarschijnlijk door de beperkingen, dat het systeem aan zichzelf had weten op te leggen.
14 reacties op “Sensurround”
Laat een reactie achter
Sensurround : een merkwaardig fenomeen.
Ik ben nooit naar zo’n film geweest en vroeg me altijd af of je het trillen echt kon voelen. Volgens mij had Cinerama op de Westblaak in Rotterdam ook deze mogelijkheid.
Earthquake wel gezien en vond het een lekkere rampenfilm die hoorde in het rijtje ” “Towering Inferno” en “Poseidon Adventure” ( laatstgenoemde werd van de week weer eens herhaald en weer lekker gekeken met cola en een bak paprikachips ). Voelde me weer even jong.
ik ben zelf te jong om zoiets gezien/gevoeld te kunnen hebben (1973) maar de ervaring lijkt me geweldig
je hebt me ook nieuwsgierig gemaakt naar de film dus die gaan we mooi even opzoeken
laatst dacht ik de orginele Shaft te hebben gedownload, was het de 2000nogwat versie
als je meer seventies filmtips hebt, dan graag
Ik heb hier ooit van gehoord, maar zelf nooit bezocht gelukkig, want ik begrijp dus dat het systeem zelf bijna “earthquakes” veroorzaakte?
Ik heb de film Earthquake ook in de bioscoop gezien en toen hadden ze in die bioscoop ook sensurround, me niet realiserend dat dat zo heette. Ik weet wel dat ik bijna misselijk werd van het getril in mijn stoeltje. Het was overigens in de bioscoop Metropole; die nu helaaas gesloopt is. Een tijd geleden zag ik Earthquake weer eens op TV en het viel me op hoe gedateerd hij was.
In die tijd woonde ik om de hoek bij die bioscoop die speciaal voor de intrede van sensurround werd verbouwd en een nieuwe naam kreeg. Cinema West werd Cinema Internationaal. De hele verbouwing hebben wij kunnen volgen vanuit de belangerijkste plek op het August Allebéplein, de snackbar aan de overkant, met de toen nog verplichte flipperkast die als een magneet de jeugd het etablisement introk.
Het plein was een typisch jaren 50 plein met als winkelbewoners, Albert Heijn en Blokker, maar ook nog de buurtwinkeltjes en een echte kroeg. Boven de winkels woonde in doorzonappartementjes mensen jong en oud.
Omdat de buurtbewoners zich ongerust maakten over de herrie rond hun huis, mochten zij als eerste het nieuwe geluidsysteem beproeven en men deed dat massaal. Buiten hoorde je slechts wat gerommel en alles bleef in tegenstelling tot wat er in de film gebeurde wel overeind.
Veel succes had het nieuwe geluid niet want na één of twee films na Erthquake was de lol er wel af. Het allerleukste extraatje was eigenlijk de ‘loveseat’ waar je met z’n tweeën op één stoel kon zitten. De plaatsen kosten 2 gulden 50 duurder dan een gewone plaats(10 gulden), maar werden onder de 16 jaar niet aan stelletjes verkocht.
Tegenwoordig staat er op de oude plek van de bioscoop de onvermijdelijke Moskee en is de buurt, Overtoomse veld, zijn grandeur kwijt. Toen het eind jaren 50 werd opgeleverd trok massaal de middenstand, notarissen en doktoren het gebied in. Hoe anders is het nu. Er wonen geen autochtonen meer en Job Cohen gaat regelmatig op de thee bij de rumoerige jongeren.
Heb de film wel gezien, maar pas in de jaren ‘80 op video.
Wat ik me er nog van herinner is dat Victoria Principal (Pamela Ewing uit Dallas) erin mee speelde met een heeeeeeeeeeeel fout permanentje
Is dit de voorloper van het IMAX? Bestaat ook al niet meer?
De bios aan het August Allebéplein daar kon je als meisje veilig naar toe. Mijn vriendin woonde vlakbij dus was het te lopen. En hoefde we niet naar die gevaarlijke, enge binnenstad. Ja toen ….. Het is er wel een beetje veranderd. Ik ga eigenlijk nooit meer naar de bioscoop. De laatste keer was wel 5 jaar terug. Naar Pathé Arena (met de fiets binnen 15 minuten van mijn huis) maar daar werden we bekogeld met lege popcorndoosjes en het luidruchtige publiek deed mij besluiten om voortaan lekker thuis film te kijken. Jammer. Want in zo’n donkere bioscoopzaal beleef je de film heel anders.
Nou dit is totaal nieuw voor mij, hoor, dus helaas geen JS
ops:
Ja, ik herinner me het nog goed, in de Metropole bios in Eindhoven. Je voelde de zware trillingen door je hele lichaam. Ik vond het geweldig! En nu doe ik het(wat zachter!) thuis over met een surround set bij de TV.
doet me een beetje denken aan die films op de kermis waar je dan “inzat”, zo’n halve koepel werd het dan in vertoont, de love-seats zijn echter her-uitgevonden in Enschede bij cine-star op miracle-planet (bestaat nu zo’n jaar of vijf).Daar krijg je in zaal 3 ook nog een laser show vooraf (vinden pubers kennelijk leuk!)
De bioscoopversie van de serie Battlestar Galactica werd ook in sensurround uitgebracht, rond het voorjaar van 1979 - tot aan de kassa voelde je de bodem trillen. (De vorige voorstelling was nog aan de gang terwijl ik in de rij stond).
Het was een aardig effect, wat niet wegnam dat de film nogal wat geleend had van het eerdere Star Wars.
Beetje late reaktie…..
ops: