Zwarte Piet door de jaren heen
Op zaterdag 1 december 2007 geschreven door eirrah
De hedendaagse Zwarte Piet is vooral een komische assistent van Sinterklaas. Meestal krijgt hij de lachers op zijn hand met de nodige domheid of onhandigheid. Soms stuit dit beeld op verzet bij mensen die Zwarte Piet beschouwen als symbool uit de slavernij tijd toen de donker gekleurde medemens door zijn eigenaar dom werd gehouden en vooral werd ingezet voor het fysiek zware werk.
Die link naar de slavernij klopt niet want in mijn jongste jaren was Zwarte Piet niet komisch dom. Het was een boeman die met zijn roe pijnlijke straffen uitdeelde. Als die straf te licht was stopte hij je in zijn grote jute zak waarna je per stoomboot werd afgevoerd naar Spanje. Daar kwam je in een soort heropvoedingskamp terecht en als dat allemaal goed verliep werd je uiteindelijk zelf ook Zwarte Piet.
In de afgelopen veertig jaar ontstond er steeds meer weerstand tegen de gekleurde boeman die met gewelddadige straffen dreigde als jouw gedrag niet voldeed aan de gedragscriteria zoals beschreven in het grote boek van Sinterklaas. Hij moest zijn roe uiteindelijk inleveren. Zijn jute zak kreeg een veel kleiner formaat en werd gevuld met pepernoten en snoep.
Het boeman karakter werd ingeruild voor komische domheid die bijdroeg aan de educatieve opvoeding van kinderen. Die kinderen worden uitgedaagd om de domheid van Piet te ontmaskeren en worden daarvoor beloond met snoep.
Het symbool Zwarte Piet ontwikkelde zich van opvoedkundige bestraffing naar educatieve beloning. Hij staat echter opnieuw onder druk omdat het uitdelen en rondstrooien van snoep niet past in de hedendaagse bestrijding van overgewicht.
Ik herinner me de pijnlijke striemen van de roe op mijn achterwerk toen ik als zevenjarige niet op tijd kon wegvluchten voor het geweld van die donkere boeman. Gelukkig belandde ik niet in die jute zak met verzendadres Spanje.Ik ben heel benieuwd naar de Zwarte Piet die indruk gaat maken op mijn kleinkinderen (die er (nog) niet zijn). Waarschijnlijk een sportfreak met een superconditie en een recyclede boodschappentas vol met door Sonja Bakker goedgekeurde mandarijntjes en krentenbollen.
31 reacties op “Zwarte Piet door de jaren heen”
Laat een reactie achter
Werd mij ook verteld dat Zwarte Piet zwart was van roet in schoorstenen waardoor hij steeds moest klimmen om kado’s te brengen. Maar er zullen wel verschillende achtergronden zijn, zoals bijna overal!
Wij hadden op school vaak een Zwarte Petra; na een paar minuten stootten de grotere kinderen elkaar al gniffelend aan en fluisterden: “Swaarde Piet het titjes!”.
Nou Eirrah het verhaal van jou past exact bij behalve de striemen op de billen dan. Er werd behoorlijk gedreigd in die tijd van, in mijn geval begin jaren 60, goedgelovig LImburg.
De schrik zat er goed in getuige enkele onuitwisbare indrkken die ik opdeed tijdens de intocht van de Sint in ons dorp Baarlo. De kleintjes goedgelovig verstopte zich achter de rokken van hun moeders. En in enkele gevallen die mij behoorlijk aan het schrikken maakten waren enkele hysterische kinderen die niet ophielden met schreeuwen tot de steot van Sint en zwarte pieten voorbij was. en ik op die manier mijn pepernoten en snoepgoed misliep doordat de pieten hierook geschrokken waren. Hmmmmm.
Ik kan me niet herinneren dat ik vroeger echt bang geweest ben voor Zwarte Piet; ik ben ook nooit mishandeld met een roe ofzo. Nee, voor mij gelukkig geen trauma!
Als kind zijnde was ik niet bang voor zwarte Piet, maar keek wel altijd extra lief tegen hem want stel je voor dat er een roe tevoorschijn zou komen en ik hoopte dat mij nooit gevraagd werd of ik nog stout geweest was……want tsja, die zak naar Spanje he met al die stoute kindertjes erin…..dat verhaal blijft wel altijd in onze kinderhartjes zitten.
Tegenwoordig is Piet gewoon Piet en praat men er niet meer over gelukkig, nee, een echt kinderfeest en pieten zijn erg interessant, vooral als ze pepernoten gaan strooien of uitdelen.
Tegenwoordig is het toch allemaal ietsiepietsie anders hoor! cadeaus(5x achter elkaar zeggen) daar draait alles om en hoe groter hoe beter, dat was vroeger wel anders en vooral zo duur mogelijk nu……
Wij vieren geen Sinterklaas meer, wat een rust geeft dat zeg! Tsja, de kleinkinderen straks, maar dat is een ander verhaal en wie zegt dat ze komen??? Nou ja, over 5 dagen vertrekt Sitn weer met zijn Pieten….hoelaat???? Joost mag het weten
Ik was altijd bijzonder gefascineerd door zwarte pieten met brillen. Ook het schoeisel van de pieten zag er altijd zo teleurstellend alledaags uit.
wat een leuke reactie van AJMH. Ik vond dat ook altijd heel extreem op de 1 of andere manier, een bebrilde zwarte piet. en inderdaad, die normale sportschoenen. Ook ontdekte ik wel eens sportschoenen die onder de ‘jurk’ van sinterklaas uitkwamen. Dat klopte in mijn beleving ook niet.
als ik met mijn broertje voor de kachel op 5 december sinterklaasliedjes aan het zingen waren en er werd ineens op de deur (vd gang naar de huiskamer) gebonkt en die vloog dan open en een behandschoende hand strooigoed strooide, dan moest mijn moeder alle zeilen bijzetten om mij bij de deur weg te houden; ik wilde zwarte piet zien. wist ik veel dat dat de overbuurman was… Nee, ik zat er altijd bovenop. Wilde ook altijd hun huid voelen of ze afgaven. sommigen gaven af en anderen niet.
Mijn zoon is nu 2 en hij zegt piet tegen zwarte piet EN sinterklaas EN de kerstman, dus het stadium is hier nog megapril. schoentje zetten snapt ie nog niet.
Ik heb geen traumatische ervaringen met zwarte piet, ik geloof wel dat mijn moeder het vroeger wel eens over de roe en de zak naar spanje had, maar dat maakte kennelijk niet veel indruk. Details als een bril of sportschoenen, daar lette ik helemaal niet op. Vanochtend zag ik een Sinterklaas in de stad, vroeg mijn zoontje van 6 of hij soms een paarse rand onderaan z’n jurk had, want dan was het pas de echte. Totaaaaaal niet op gelet!
Ja, de Piet met de roe. Op het Sinterklaasfeestje van mijn vaders werk, klopte Piet altijd vervaarlijk met de roe op het podiumpje waar de Sint zat. Aan zijn ogen zag ik dat ie het niet slecht meende.
Maar van het meenemen in de zak geloofde ik altijd wel, was soms erg ondeugend en dacht dat ik toch misschien meegenomen zou worden (m’n moeder dreigde er rond Sinterklaastijd mee).
Ik moest vroeger altijd kijken naar de handschoenen van de Pieten. Vond het niet kunnen, een bruin/zwart hoofd, en waarom dan toch die handschoenen.
.
Noem overigens van die mooie gladde handschoenen ‘Pieten handschoenen’
Nou $teven1970, lekker rustig toch nog dat je zoon nog zo jong is, de drukte komt later nog wel en vooral de zenuwen…..maar nu kan ie nog lekker op tijd naar bed op 5 december en later vinden ze het dan fantastisch om langer op te blijven om met het nieuwe speelgoed te spelen, herken ik nog wel van mezelf en tsja dan zul je ook de buurman moeten vragen om met een handschoen straks te strooien…
zie het al helemaal voor me en dat $teven alle zeilen dus ook bijzet om ook zijn zoon weer bij de deur weg te houden 
De geschiedenis herhaald zich weer he?
Mooi geschreven log Eirrah! Met een open einde naar je kleinkinderen: gelukkig vraag je je niet meer af of Sint misschien dan wel vervangen is door de Kerstman! Een aantal jaren geleden dreigde dat maar lijkt nu beslist gewonnen door die bisschop uit Turkije. Tradities, jaja , tradities.
Dat er nou niemand antwoord geeft op de vraag wanneer Piet zijn nieuwe rol heeft gekregen?! Vroeger als de dood, en altijd schoolziek rond 5-12, maar Piet zal door Sesamstraat of NOB, ergens in de tachtiger/ negentiger jaren ? een mildere rol hebben gekregen, passend bij de democratisering van het kind. En ouders werden zelf Piet door scheiden: de ergste ruzie voor een kind, zoals verwoord op tv.
Mhhhh, nostalgie….Piet wiens zwart gehandschoende hand gevuld met pepernoten verscheen in de opening van de deur, na een bonk. En terwijl iedereen zich op de vloer tussen de tafeltjes en stoeltjes stortte, ging niemand even op de gang kijken waar die Piet was.
Piet had ooit een ketting bij zich om je mee af te stoffen : http://www.oudennieuwarchief.n.....1958-2.jpg
Haha Pieten met bril, brilpieten, ja mee eens, rare eenden in de bijt vroegah. Dat vond ik ook van Baardpieten en later van vrouwelijke Pieten.
De klauterpieten waren al snel naar het dak verdwenen : http://www.oudennieuwarchief.n.....en1979.jpg
Mooie tijden, droomtijden, nu houd ik het bij een lekker stukkie chocola, gevuld speculaas of banket
Zwarte Piet is hier in dorp altijd erg geliefd vanwege de pepernoten. Kinderen roepen ook ‘piet, piet’ en als de zak leeg is hoor je veel gemopper. Helaas worden de kleine gelovigen echt over het hoofd gezien en de pieten hebben het vaak druk met lollig doen met groten.
Maar gelukkig zijn niet alle pieten het zelfde.
“Dat er nou niemand antwoord geeft op de vraag wanneer Piet zijn nieuwe rol heeft gekregen?! Vroeger als de dood, en altijd schoolziek rond 5-12, maar Piet zal door Sesamstraat of NOB, ergens in de tachtiger/ negentiger jaren ?” (Eric Erres)
Ik las laatst een stuk over de landelijke intocht van Sinterklaas, en daar stond in dat de zak eind jaren 60 al ‘verdwenen’ is. Sint heeft toen op tv, voor het oog van heel nederland, demonstratief de zak weg gegooid. Ik denk dat die oude rol van Piet niet van de ene op de andere dag veranderd is. De tv zal daar zeker wel een grote rol in hebben gespeeld.
Ja heel wat jeugd herinneringen zijn er te schrijven over het(h)eerlijke avondje.
Ook bij ons voor het tweede jaar een heel artikel over sint en piet.
1 ding wil ik er wel uithalen, ik was altijd verschrikkelijk bang, wanneer de bewuste avond, was aangekomen zat ik rond 7 uur sávonds onder de tafel, versteend van angst en als ik dan die zwarte of witte hand, achter de deur vandaan zag komen, was mijn nachtmerrie compleet!
Hoezo leuk die traditie?
ik vond het vroeger altijd interessant waneer de zwarte piet en de sint tevoorschijn kwamen meer als een bonk op de deur gebeurde er niet ik ging geregeld op de loer liggen om ze te betrappen maar tevergeefs ik zag ze nooit , en ja tegenwoordig zien de pieten er wat anders uit , en ook vrouwen spelen tegenwoordig piet zo zag ik een keertje bij mn zoon op school een piet met een behoorlijk bos hout voor de deur , tja dan is het niet zo erg als er zo’n piet aan de deur klopt
Van de week had ik een discussie met iemand over de broek van zwarte piet! Vroeger waren het ballonbroeken ver boven de knie en hadden ze maillots onder hun broek aan. Tegenwoordig zijn het kniebroeken met alleen lange kousen, wanneer is DIE ommekeer gekomen?
@Sentiment: die maillots dragen de Pieten nog steeds. M’n zoon gaat net de deur uit, moet op een lagere school gaan ‘Pieten’, zwarte maillot mee.
Inderdaad is de kleding wat veranderd, de cape zie je ook niet meer. Vroeger droegen de Pieten ook van die prachtige witte kragen, tegenwoordig is het een zwart ‘colletje’ met een weggooi witte kraag.
OOk de kleding van de Pieten is aan mode onderhevig
Ja, en bij de C1000 van die zwarte pieten weggooipakjes, nee, vroeger was het inderdaad wel eventjes anders he?
@$teven1970, wat gaat dat hard zeg. Het lijkt wel vorige week dat Kimi werd geboren. Dat ie maar net zo’n fijne jeugd mag krijgen (incl. Sint, Kerst, paashaas etc.) als wij hebben gehad.
Ik vind het jammer dat oude tradities verloren gaan. Zwarte Piet mag best wel een beetje eng en spannend zijn. Natuurlijk niet zo erg als het verhaal van Eirrah met striemen op de billen, dat kan absoluut niet, ik had daar overigens nog nooit van gehoord.
Zwart Piet mag ook best zwart blijven, heeft iets mystieks.
Ik begreep nooit dat mijn ouders, broer en zussen nog in Nederland rondliepen. Hoe kon je zo lang uit handen van Zwarte Piet blijven. Niemand was toch het hele jaar door braaf?
Laten we er alsjeblieft voor waken dat we onze oude tradities niet allemaal te grabbel gooien!
dit ben ik dus….
http://rodekruis-rijssen.hyves.....72/0/u-pk/
Zwarte Piet is zwart dor de roet van de schoorsteen, vandaar ook de roe om de schoorsteen te vegen. Mogen we alsjeblieft na de negerzoenen déze traditie wel behouden?
Thanks Rick67…. Ja het cliche wat je altijd hoort van “ze zijn zó groot” is maar al te waar…
En over ongeveer 2 weken komt de 2e, ergens tussen sinterklaas en kerst waarschijnlijk! Begin nu toch wel zenuwachtig te worden om ‘t feit dat die bevalling nu echt voor de deur staat. Het resultaat is geweldig (als alles goed is) maar die bevalling is verschrikkelijk. Ik zie er erg tegenop heel die ziekenhuiscaroussel, terwijl mijn vrouw ‘gewoon’ de spreekwoordelijke mouwen opstroopt. Ja rick67….tot nu toe heeft ie in ieder geval een heerlijk leventje! 14 januari moet ie al naar kinderdagverblijf. Eerste loslaatfase gaat dus binnenkort in. volgend jaar zal ie het Sinterklaasgebeuren waarschijnlijk beter begrijpen. Nu oogst ik alleen nog t woord PIET.
oja en sinds gisteren zegt ie met prins bernhardaccent: “Whaa-thaa-pajs” (Waterpas).
Z’n eerste drielettergeepwoord haha!
Aan het klussen @$teven1970
?
Haha $teven1970,
Ja, ik las ooit ergens dat jullie je tweede kindje zouden krijgen maar wist niet meer wanneer, durfde het niet te vragen meer, stom he?
Misschien geen Sinterklaas maar een kerstkindje?
Bevallingen zijn geen pretje nee, maar mijn ex-schoonmoeder zei vroeger altijd:
Niet zeuren, ik hep zu allu voif geworpen!!!!
Fijne Sinterklaas $teven en sterkte met alles, we horen het wel weer he?
Heb je trouwens ook wel eens voor zwarte Piet gespeeld????
hai joke/judith:
ja er zijn nogal wat complicaties. Het wordt Of een ingeleide OF een geplende keizersnede. En heel dit traject heeft enorme heftige haken en ogen. dus…blij als we er zonder kleerscheuren uitkomen. en klussen is al gebeurd hehe. Kinderkamer helemaal klaar….al paar maanden!
en ja ik speelde wel es voor zwarte piet ja! heel erg leuk! keertje in de 4e klas werd ik gekozen om t te mogen doen voor de kleinere kids op school; vooral t meppen met die roe op de ramen en dan die reactie vd kinderen…heerlijk. en op latere leeftijd was ik ook altijd Krabbedoelie of Chaque Jour (dè zwartepieten namen van weleer!)
heel goede herinneringen…
@Steven1970: ik heb zelf een geplande keizersnede gehad (Fleur lag dwars…dus geen keuze) en het is mij echt 200% meegevallen, zowel tijdens als na.
Sorry dat het wel erg off topic is….
Met alle respect voor de deelnemers, maar ik haak af in deze topic. E.e.a. heeft m.i. niet zo veel meer te maken met jeugdsentimenten.
Groet Marcel
dutchfranca62:
Bo wil het heeeel graag eerst zelf proberen.Als gynaecoloog zegt dat kans reeel is op natuurlijke manier, dan wil ze die kans 100% grijpen. Keizersnede 1ste keer heeft ze dik jaar van moeten herstellen dus associatie met KS-nasleep is erg negatief. Vandaar. Maar keuze is moeilijk. de 17e weten we meer.
Nogmaals excuses voor t zijspoor v dit topic…
Kerstman wordt door Kimi ook hartelijk PIET genoemd trouwens, maar als je zegt ‘waar is de kerstman’ dan wijst ie ‘m wel aan (in huis staan er 2 nu, besides de boom en andere decoraties)….
nee marcel dat klopt, maar af en toe gaat dat ze wel ’s hè! lijkt me logisch dat dit niks met Sint en piet en het behoud vd naam v negerzoenen te maken heeft, maar als t via de email kon door de naam aan te klikken dan was dàt ‘t traject, maar dat is niet meer dus ontstaat er wel eens een zijspoortje waarvoor de deelnemers zich ook netjes excuseren…
Als ik iedere keer had moeten aangeven dat ik af ging haken omdat de topic een eigen leven ging leiden, dan was ik daar (te) veel mee bezig geweest…
goed, maar ik ga nu m’n roe weer ff invetten voor volgend jaar…
Tegenwoordig hebben we onder OProepen (bovenaan de site) de rubriek Kletskoek, daar mag alles geschreven worden wat niet met de logs te maken heeft
!!