De maretak
Link naar dit artikel Op woensdag 26 december 2007 geschreven door Jo Pinxt
In de hoogstamfruitbomen en populieren in en nabij ons gehucht kom je ze veel tegen. Mensen van boven Sittard denken vaak dat het eksternesten zijn. Maar onze hoofdmeester van klas zes legt uit dat deze struik een parasiet is.
Het zijn de vogels die er voor zorgen dat de Maretak overal in Zuid - Limburg blijft bestaan. Zij eten n.l. de witte bessen en wanneer zij later de zaden op een boomtak uitpoepen ‘zaaien’ ze als het ware een nieuwe struik.
Omdat de zaadjes zo kleverig zijn hechten ze gemakkelijk aan een tak en een plakkerige veertjes aan je poepgaatje is ook niet alles.
Ook d.m.v. de snavel wordt er gezaaid. De vogel veegt zijn snavel over de tak schoon om van het plakkerig spul af te komen.
De Maretak blijft in tegenstelling tot veel andere struiken het hele jaar groen. Dit wordt gezien als een teken van vruchtbaarheid. Benieuwd naar die vruchtbaarheid duik ik in de Winkeler Prins encyclopedie. In het Engels noemen ze de struik ’Mistletoe’ dat heeft te maken met ’mistel’ wat zowel naar mest als naar kleverig verwijst.
Dat de Maretak vooral in Zuid -Limburg, , Luxemburg en frankrijk voor komt heeft te maken met de kalkrijke grond. De boeren in ons gehucht zijn niet kapot van deze profiteur, hij leeft immers van het vruchtensap van de bomen. Met regelmaat wordt de bol met ladder en sikkel onthoofd om vervolgens op de mesthoop te belanden. De boer realiseert zich niet dat hij indirect mee werkt aan de nieuwe kringloop. Immers waar zijn er meer vogels te vinden dan in de omgeving van een mesthoop.
Uit het geschiedenisboek heb ik gelezen waarom deze groene tak nooit bij ons thuis in kerststukjes verwerkt wordt. De struik wordt door ons katholieken gezien als heidens, en de heidenen dichten aan de struik allerlei magische krachten toe. De struik zou naast vruchtbaarheid, ziekten genezen, heksen weg jagen en geluk brengen. Op de korstte en langste dag van het jaar werd hij boven de deur van het woonhuis gehangen om het kwaad te weren. Dit laatste doen wij ook, maar dan met gewijde palmtakken en die moeten ook wel vruchtbaar zijn gelet op ons gezin met tien kinderen.
Het kussen onder de Maretak stamt af van de Kelten. Zij legden onder een Mare struik de wapens neer en sloten voor even vrede met de vijand. Verliefden mochten elkaar onder de maretak eveneens kussen, maar na iedere kus moest de vriend een witte bes van de struik plukken en weggooien, dat was weer voer voor de vogels. Zodra de bessen op waren was het gedaan met zoenen.
Ook ruziënde echtparen konden door elkaar onder de tak bij de deur te kussen het weer bijleggen. Bij een ruzie afgelopen voorjaar tussen moeder en vader ging het fout. Moeder klom naar buiten via het keukenraam. Echter na een tijdje kwam zij via de keukendeur weer naar binnen en daarboven hing een palmtakje. De vrede was weer getekend.
Feed
Trefwoord(en): belgië, frankrijk, Kelten, Luxemburg, Maretak, Mistletoe, Sittard
14 reacties op “De maretak”
Laat een reactie achter
Essentieel voor de toverdrank van Panoramix is Maretak.
Indirect dus ook vrede brengend
‘Kerstmis fijn,
Maretak en Wijn’.
(Bron: Cliff Richard)
Haha Eric E. je was mij net eventjes voor, ik moest ook al aan Asterix en Obelix denken en de kruiden van Panoramix.
Julius Ceasar heeft toch ook een maretak rond bovenop zijn hoofd liggen in de strip???
De mistletoe??? Tsja, leuke herinneringen op dansles met het kerstbal, als je eronder kwam moest je gaan “zoenen”met diegene waarmee je net danste, een jongen wilde zo graag en ik trok hem telkens net weg, zeker met hem wilde ik dat niet, hoe klein ik ben, sterk was ik wel om daaronder vandaan te blijven!
Ik dacht altijd dat kussen onder de mistletoe of maretak een typisch Brits gebruik is/was.
De britten kennen wel aparte gebruiken rond Kerst. Zo maken ze een pudding waarin een ring is verwerkt. Als een jong meisje bij het eten van die pudding die ring tegenkomt mag ze een wens doen of ze gaat binnenkort trouwen.
Vroeger hadden wij ook geen maretak, maar ik weet niet of dat te maken had met het katholieke gezin waar ik uit kwam.
Nu hebben we hem buiten hangen…
Bij het jaarlijks Kerstsoiree (in het Gulden Vlies Alkmaar) van dansschool Verbiest hing altijd een mistletoe.
was daaronder altijd èrg druk met dansende paartjes 
??:
Als je met je danspartner hieronder stond/danste mocht je gekust worden. Ben nooit gekust onder de mistletoe
Ah grappig Joke, jij zat op dansschool Verbiest en ik bij dansschool Jack & Tiny Smit op de Kennemerstraatweg, was toen tegenover restaurant Koekenbier in Alkmaar!
Wij hadden kerstbal gewoon op de dansschool en Nieuwjaarsbal ook en afdansen gebeurde in Het Gulden Vlies!! Mooie tijden en inderdaad vond ik het ook altijd spannend om naar al die zoenende paartjes te koekeloeren onder de mistletoe
Volgens de Dikke van Dale betekent het woord “mare” in het woord maretak “boze geest” en hield het ophangen van een bosje maretakken de boze geesten weg.
Als synoniem van maretak wordt daarin ook het woord “vogellijm” genoemd, niet vreemd in het licht van Jo’s bovenstaande uitweiding over de maretak.
Ach Frank Faber, er is toch een behoorlijk keltische invloed bij het britse? Halloween is ook al zoiets, dat is niet echt amerikaans: iers van oorsprong geloof ik.
Ja idd Henny Jane en wat dacht je van Sinterklaas? Komt uit Spanje wordt de kids wijs gemaakt….nee, komt uit Turkije vandaan en Myra is de plaats waar hij oorspronkelijk vandaan komt….nou ja…..
dans school de mistletoe ,ja zeg mooie tijd om nooit te vergeten
@Judith: wij stopten altijd bij Koekenbier als we naar Texel gingen en daar zijn we heeeeeel wat jaaaaaren geweest toen ik klein was.
Sorry voor de off topic!
ik probeer ieder jaar en mistletoe te kopen voor mij hoort ze echt bij de herfst ,op mijn weblog van december 2007 staat ze wel afgebeeld gr ina
het is mooi geschreven