Alleman
Op zaterdag 5 januari 2008 geschreven door Frank Faber
In 1963 verscheen de film “Alleman” in de bioscoop van de befaamde cineast Bert Haanstra (1916-1997) gefilmd in zwart-wit. De film begint en eindigt met een blik bij het bevolkingsregister in de persoonskaarten om duidelijk te maken dat wij als Nederlanders daar allemaal gelijk zijn.
Alleman werd grotendeels gefilmd met de verborgen camera en Haanstra zei later in een interview dat hij toch de mensen in hun waarde gelaten heeft. Alleman werd van gesproken commentaar voorzien door niemand minder dan Simon Carmiggelt
De film geeft een goed beeld van Nederlanders in het begin van de zestiger jaren en als je de film gezien hebt wordt duidelijk dat er toch veel veranderd is in ruim 40 jaar. Hilarisch is de omkleedscène op het strand van Scheveningen waarin mensen hun best doen hun zwemkleding aan of uit te trekken zonder dat iemand ook maar iets van hun edele delen te zien krijgt.
De beelden van de veemarkt spreken ook voor zichzelf evenals de haringhappende landgenoten. ‘s Zondags ging men massaal ter kerke, katholiek, protestant of gereformeerd; de klokkentoren riep met zijn geklingel de gelovigen ter kerke. De tijd van de verzuiling. Achter elke voordeur creëerde de bewoner zijn eigen wereld en kon hij zichzelf zijn.
Alleman is een film die elke Nederlander eigenlijk gezien zou moeten hebben; het is een milde film met een uitgesproken positieve levensvisie en is een belangrijk geschiedkundig document. Er is een DVD box verkrijgbaar met het complete werk van Haanstra voor de prijs van €70,- en dat is bepaald niet duur!
27 reacties op “Alleman”
Laat een reactie achter
Há...
Bloemrijk,...
Vaag kan ik me het een en ander van deze film herinneren, al word het hierboven beschrevene al lezende weer helderder. Is dat de film waarin je (in het begin) veel spiegelbeelden in het water gefilmd ziet en waarin een kleine jongen zit met watervrees in een zwembad? Een andere film van Bert Haanstra die indruk op me maakte was “Glas”.
Ha, zo heette-die al weer. Prachtige film. Zat volgens mij een stukje over Groningen in waar Haanstra de mensen op de achtergrond liet zien met een tierelierende draaimolen op de voorgrond op 28 augustus (Bommen Berend Dag).
Haanstra was een genie. Was hij niet voorgedragen voor een Oscar?
Geweldig tijdsbeeld ook van de jaren 60 in Nederland. recentelijk heb ik hem per ongeluk op mijn pc gevonden. Stond er plotseling op.
Haanstra is een meester op dit gebeid.
@Paul
Nee dat was volgens mij de film “De Stem van het water”. Ook een mooi staaltje van Nederlandse filmdocumentairemakkerij(3 x woordwaarde)
1 van de beste cineasten van Nederland. De dvd box is al in mijn bezit. Heel jeugdsentimenteel om te zien allemaal. ‘De Fanfare’ van Haanstra is ook al zo,n prachtige film.
Prachtig tijdsbeeld!
Ik heb de film weleens gekeken met de bewoners op mijn werk. Heel herkenbaar voor hen natuurlijk, net als De stem van het water.
@Frank, gereformeerd ìs protestants, al is protestants dan weer niet per se gereformeerd.
Die met die waterspiegelingen en het bange jochie was inderdaad De Stem van het Water. Er is een keer een serie geweest met elke week een film van Bert Haanstra. Een boeiende man was het, althans, zijn werk. Hij vergeleek de mensen en de dieren met elkaar, toen een keer in Artis, dan liet hij mensen zien die iets aten, en gelijk daarop apen die ook iets aten, en hoe de mensen onbespied gezichten gingen trekken tegen de apen. Ik heb wel eens de neiging om voor de spiegel in de lift bij ons, als ik alleen ben, gekke gezichten tegen mezelf te trekken of mijn tong uit te steken tegen mezelf, maar ik ben nogal vlug beneden, dus het duurt altijd maar even. Soms denk ik, net als bij de politie, stel dat dit nu een doorkijkspiegel was, dan zitten ze daar beneden zichzelf een bult te lachen. Ik wordt er altijd een beetje nostalgisch van, van die films van Bert Haanstra, en dan die stem van Simon Carmighelt op de achtergrond. Het is ook een stukje “knus”,de jaren 60. Ik weet wel, als wij als kinderen naar het strand gingen, dan hadden we ons zwempakje al aan, onder onze gewone kleren, en dan waren we uitgekleed en hoefden niet nog eens naakt . Maar wel om een onderbroekje uit of aan te trekken, als je weer naar huis ging. Dan hield ma of pa een handdoek voor je geheime plekje, hoewel er niks te zien was. Tegenwoordig lopen ze allemaal naakt over het strand of de jongetjes zijn niet meer verlegen als ze in bad moeten. Ze komen gewoon spiernaakt naar beneden om iets aan moeder te vragen, ook al zit er een vreemde in de kamer.
Toch kan bloot wel iets hebben.
Maar, we hadden het over de film. Ik zou best die films allemaal nog eens terug willen zien. Maar ja, een DVD box, ik weet wel dat het geen geld is voor zo een document, maar dat is voor mij, met een krap budget, toch iets te hoog gegrepen. Dan maar weer eens afwachten. Ze zetten dingen vaak in de herhaling, maar meestal zoiets niet, jammergenoeg. Bestaan er geen U-tube fragmenten van? En, René, waar heb jij hem gevonden, als hij zo ineens bij jou op de computer stond?
Ha ja, die omkleedscene in Scheveningen, leuk om te zien, trouwens, het gebeurd ook nog wel in deze tijd hoor!
@judith63
Ben jij zo preuts dan?
Gelukkig niet Rene, maar ik ben wel zo wijs om mijn badkleding van tevoren al aan te trekken en voordat ik weer weg ga dat het weer droog is, zo goed???
Natuurlijk had ik voorkennis qua logs en heb eirrah voor zijn verjaardag de DVD-box van Bert Haanstra gegeven (thx voor de tip Frank) ik zag onlangs nog een klein fragmentje van ‘de stem van het water’ waarin een klas onder water moets zwemmen, hartverscheurend om te zien dat een jongetje niet durft en de badmeester blijft pushen. Ik verheug me al op de hele DVD (s)
Wel ja, zit ik zomaar reclame te maken voor de DVD box van Bert H. Maar het is dan ook wel een hele mooie! Ik heb nog niet eens alles gezien hoewel ik de box al sinds de herfst in huis heb. Alleman heb ik wel al gezien, evenals glas en bij de beesten af. Alleman was leuk weer eens gezien te hebben na jaren en mijn geheugen werd een beetje opgefrist. Maar qua DVD’s heb ik echt een grote kijkachterstand en de helaas alweer voorbije Kerstvakantie was niet genoeg om dat in te halen. Net ook weer een DVD box van de TV serie Flodder aangeschaft en dat zijn wel 61 afleveringen. Van de Wrekers heb ik wel alles gezien en nog eens, maaar dat is een verhaal apart.
Ik kende eigenlijk niets van Bert Haanstra, maar zo te lezen heeft hij mooie documentaire achtig films gemaakt. Ik ga ze toch maar eens bekijken en begin bij Alleman.
Elise59, ik weet zeker dat je het mooi zult vinden, gezellig met Frank naast je op de bank extra gezellig
Ja Judith, op ons mooie nieuwe bankstel dat we net voor de Kerst in huis hebben!!
wat leuk Alleman in een box , ik ben op zoek naar Fanfare zit die ook in de kijkdoos ?
goed 2008 voor jullie
elly
Of ik Alleman helemaal gezien heb weet ik niet. Ik ken wel fragmenten van die film en van Haanstra vond ik Glas erg indrukwekkend. Met name de glasblazers die begeleid door toeters in beeld verschijnen en de stagnatie van flessen met het indringend oplezen van het aantal geproduceerde flessen. Voor die film heeft hij een Oscar gewonnen. Veel mensen weten niet dat Haanstra behalve documentaires ook ‘gewone’ films maakte. Zo zijn van hem o.a. Dokter Pulder zaait papavers (met Kees Brusse) en Een pak slaag.
ja hoor ik heb laatst op de digitale zender geschiedenis TV alle films van haanstra zitten bekijken en heb er met volle teugen van zitten genieten.
Wat was er trouwens mis met de verzuiling?
Nederland moest ontzuild worden want dat paste beter in het tijdsbeeld, nou is de totale onzuiling een feit kerken zijn leeg, sportverenigingen worden nog maar mondjes maat bezocht, om maar te zwijgen over de vrouwenverenigingen, toneelverenigingen en muziekverenigingen en fanfares en zie ik tot mijn grote vebazing dat voor allerhanden nieuwe nederlanders allerhande zuilen worden gemaakt bv. moslimscholen , moslimverenigingen, islamitische culturelevereniging enz.
Laat ik bijvoorbaat zeggen dat ik niets heb tegen nieuwe nederlanders maar ik begrijp de denkwijze van de beleidsmakers niet helemaal.
Bring back those days of the buzzy social lifes and the clubs and societies of all kind, al with there own identity and background.
I love the smell of brussel sprouts.
/me verdenkt Frank en een zekere Elise van handelingen die misschien wel thuishoren bij JS maar nog nooit door iemand zijn toegelicht.
Neeeee hoor, Frank is geen viezerik!!
Eirrah…….
: 
: 
: ??? 
@Judith; ik denk dat Eirrah doelt op mijn nieuwe bankstel. Ikzelf dacht aan de DVD box van Haanstra bekijken op mijn bank maar blijkbaar heeft Eirrah een andere mogelijkheid bedacht voor mijn bankstel.
Nou Frank Faber, ga gezellig met Elise Bert Haanstra kijken op je nieuwe bankstel en wat je verder met je bankstel doet gaat een ander tenslotte niets aan he?
groetjes aan Elise59!!!!
Wet iemand of de film : ‘Makkers staakt uw wild geraas’ ook van Haanstra is. Ik heb wel goede herinneringen aan Alleman, De stem van het water, Glas en natuurlijk Fanfare, met een jonge Albert Mol als dirigent .
Mooie beelden uit een nabij verleden.
Ja de strandscène kan ik mij ook nog voor de geest halen. Hele andere beelden dan dat je nu op de stranden ziet, of je wilt of niet.
@coosje, ik heb even gegoogled, Makkers enz. is van Fons Rademakers.
Frank en Elise: een leuk bank-stel!
70 euro is helaas flink boven mijn budget, maar ik ben werkelijk dol hierop. ik zag t ooit op tv en ik was aan de buis gekluisterd.
Prachtige televisie (als t op tv is dan hè)..
Ik had gelukkig het meeste werk van Haansta al opgenomen van de tv en heb ze kort geleden met een dvd-recorder op goede dvd’s gezet zodat ik ze nog jaren kan bekijken.