De zandbak
Op zaterdag 6 september 2008 geschreven door Bart 66
De zandbak is toch een plek waar de meeste van ons toch wel hebben gespeeld, de jongens misschien iets meer dan de meisjes.
Op de kleuterschool hadden we een grote zandbak en de meisjes maakte vaak “zachtzand“. Ze mengden het droge zand van de top met het wat dieper gelegen vochtiger zand, het voelde goed aan en zag er mooi uit en dan riepen ze: “zachtzand te koop, zachtzand te koop”.
De jongens zaten meer gaten en tunnels te graven.
Als kind wilde ik graag het grote Tonka grondverzet speelgoed hebben, de grote dumptruck en de shovel, maar ik heb ze nooit gekregen. We hadden wel kleiner speelgoed wat goed was voor in de zandbak. Het nadeel van een zandbak is dat katten hem ook gebruiken.
Hadden jullie ook een zandbak thuis?
30 reacties op “De zandbak”
Laat een reactie achter
Altijd heerlijk in gespeeld, maar ik denk dat wij thuis ’scherpzand’ hadden in een ruime bak; er werd verteld dat je dat elkaar nooit in de ogen mocht gooien. Onze zandbakruimte had ook de zelfgemaakte schommel. De hele ruimte was afgerasterd want mijn broer was nog erg jong en kon wel eens de neiging krijgen naar het kanaal te wandelen of verder. Groot speelgoed hadden we er nooit in, vaak plastic vrachtwagentjes die groter waren dan matchbox, maar veel kleiner dan Tonka. Dat was duur spul!
Als ik de foto bekijk lijkt het onze zandbak van vroeger wel ja, ingegraven in de tuin!
en dan hadden we natuurlijk heerlijk nat zand om te kliederen nadat het weer eens geregend had, overall aan en scheppen maar! De buurtkinderen waren er ook vaak omdat ze van hun eigen ouders de tuin netjes 
moesten houden en bij ons mocht dus alles, ook voetballen……..
Zaten jongens meer in de zandbak dan de meisjes?
Dacht het niet he? Mijn broer en ik zaten er dagelijks in bij mooi weer, maar vroeger was het nog niet afgedekt
Op een gegeven moment moesten we de zelfgemaakte zandbak dichtgooien omdat er steeds padden (kikkertjes, getsiederrie) naar boven kwamen lopen vanuit het zand!
En telkens wanneer ik nu over dat stuk gras loop bij mijn ouders in de tuin voelt die plek nog zwak aan en zacht…..tsja, hier was dus ooit de zandbak waar ik met plezier gespeeld heb!
Wij hadden als kinderen een zandbak achter de bijkeuken, ik herinner me nog wel dat daar soms oorwurmen in zaten en andere enge beestjes.
Soms kregen we door het raampje van de bijkeuken (dat op de zandbak uitkwam) een boterham of een koekje van mijn moeder.
Maar toen ik bijna vier werd zijn we verhuisd en er is geen zandbak meer bij het nieuwe huis gekomen.
Nee we hadden geen zandbak thuis. Dat ging wat moeilijk op drie hoog, maar op het hof achter ons huis(Zaanhof) daar was een publieke zandbak die we wel eens gebruikte. Maar het meest werd de zandbak in de speeltuin gebruikt. Inderdaad kuilen en tunnels maken om met je auto’s in te rijden.
Ik had vroeger een oudtante en zij woonde in Blaricum. Niet alleen haar huis was gigantisch, ook haar tuin en in die tuin had zij een zandbak voor haar neefjes en nichtjes, zelf had ze geen kinderen. Vaak heb ik met mijn zusje in die zandbak gespeeld. Als de zandbak niet in gebruik was ging er een houten deksel overheen en op een keer tilde mijn moeder dat deksel op zodat wij lekker konden spelen, maar ze liet dat deksel meteen weer vallen onder het slaken van een kreet van afschuw omdat de bak krioelde van de kakkerlakken en ander ongedierte. Mijn vader keek geamuseerd toe vanaf het zolderraampje.
Op de kleuterschool was ook een zandbak waar ik met leeftijdgenootjes speelde alleen waren er ook een keer wat oudere kinderen en die dwongen mij zand in mijn mond te stoppen; dat was minder geslaagd.
De zandbak in onze achtertuin was er eentje gemaakt van een houten bekisting. Mijn zus speelde heel veel in de zandbak, maar ik was niet zo’n geduldig typje en hing meer in het bogenklimrek die op het plein voor het huis stond. Daar was overigens ook een zandbak maar daar mochten we niet in spelen vanwege de kattendrollen.
Toen ik vier jaar was is de zandbak in de tuin opgedoekt.
Wel heb ik wat herinneringen aan de zandbak op de kleuterschool, daar was ik meer aan het spitten, hahaha, vandaar dat ik spitten in mijn tuin zo leuk vind, zat er al vroeg in
Nee, wij hadden achter ons huis een veld (en het brak ons hart toen dat hobbelige veld vol kindhoog groen geëgaliseerd werd tot een gazonnetje waar prompt veel minder gespeeld werd), en daar weer achter was een klein pleintje met van die rekjes waar je aan kon koppetjeduikelen (toen nog zonder rubbermatten eronder, als je viel was dat domweg AU), en daar was een Grote! zandbak.
Als we daar speelden, moesten we eerst de kattendrollen wegmieteren in de struiken rond het pleintje, en dan vooral diep, heel diep graven: de onderste laag was vette blauwe klei met een heel specifieke geur, daarboven stond altijd water, en nat zand vermengd met wat van die klei bouwde erg prettig
Het plakte ook enorm aan je kleren en het droogde erg smerig op, dus altijd een preek als we weer thuiskwamen.
Nog steeds als ik nu langs van die kindveilige, doordachte speelplekjes kom, denk ik met weemoed aan de ruigtes van vroeger waar je gewoon zelf je spelletjes bedacht. Gelukkig zie ik hierachter de kids wel braaf in het klimding klauteren, maar ik hoor dat ze nog steeds zelf veel meer verzinnen waarbij ze dat ding niet eens nodig hebben. Ze houden er bovenin overleg en het biedt goed uitzicht om verstopte vriendjes te vinden, dat wel
Thuis ( 4 hoog ) geen zandbak.
Wel op het veldje achter ons en natuurlijk op het schoolplein.
Speelde er graag : tunnels bouwen.
Zo diep graven tot je op “donker” zand kwam.
Vormpjes en zo.
Mijn moeder moest ( vond ze ) mijn haar wel eens in de zoveel tijd met de stofkam behandelen omdat ze bang was voor ongedierte.
Vond ik niet leuk !!!
Nee, wij hadden er thuis geen en ik speelde er trouwens ook niet graag in. Al dat vieze zand tussen mijn vingers en tenen. Ik vond dat niet echt fijn. Mijn grootouders woonden in Egmond aan Zee, maar naar het strand ging ik niet graag.
@Hippo: wat schrijf je keurig “koppetjeduikelen”. In mijn omgeving had iedereen het altijd over “koppeltjeduiken”? En later zeiden mijn kinderen het ook weer. Misschien iets Gronings? Of wij waren gewoon een beetje dom, dat zou ook kunnen natuurlijk.
Voor mij was er geen zandbak trouwens. Ook niet bij de kinderen in de buurt. Wij speelden tussen de tabaksplanten die mijn vader achter het huis verbouwde (ik ben in het eerste oorlogsjaar geboren). Op die leeftijd kon je daar nog ongezien tussen rondlopen.
Nee, een zandbak hadden we thuis niet maar wel vòòr ons huis!We woonden aan de rand van een dorp en vòòr ons lag zo’n hectare grond welke nog bouwrijp moest worden gemaakt.
Wij als jongens deden graag “putten”graven die tot het water zo diep moesten zijn.(ong 1 meter).De politieagent die bij ons in de straat woonde kwam iedere dag langs,en wij moesten dan alle kuilen dicht gooien.Als kind had je natuurlijk niet in de gaten dat er sávonds wel eens mensen in konden vallen als ze hun hond uitlieten.
@Sjoukje, jazeker was het voor ons ook ‘koppeltjeduken’ in het gronings, maar ik was nooit zo’n ster in het duikelen…
Mijn grootvader verbouwde eveneens tot ver na de oorlog tabak in de achtertuin. Hij verkocht die ook, in zijn kapperszaak/tabakshandel. Op die manier was er voor mijn moeder en haar zus als kinderen ook geen zandbak mogelijk.
@Henny Jane: wij zeiden natuurlijk ook koppeltjeduken.
Ik kom uit het Westerkwartier en daar werd ook wel Fries gesproken (o.a. in mijn ouderlijk huis) en de Friezen hadden het over kopkedûkelje. Dat is dus wel goed vanuit het nederlands gezien. Het zal toch niet zo zijn dat de Friezen slimmer zijn dan wij Groningers?
@Sjoukje: Ook wij in het westen doken koppeltje, hoor!
De enige zandbak die ik ken stond bij de kleuterschool. Ooit haalde ik een kiezelsteentje uit het zand en stopte het om onverklaarbare redenen in mijn rechterneusgat. Het duurde úren voordat ie er weer uit was! En ik dacht dat mijn neus steeds dikker en dikker werd!
@Sjoukje: Ook hier in het westen doken we koppeltje, hoor!
De enige zandbak die ik ken stond bij m’n kleuterschool. Ooit haalde ik er een kiezelsteentje uit het zand en die stopte ik om onverklaarbare redenen in mijn rechterneusgat! Vervolgens heb er uren me rondgelopen emn kreeg het idee dat m’n neus dikker en dikker werd!
Een andere zandbak was die van het pakje Biotex, je weet wel van Loeki, Rieki en Wieki…
@Sjoukje: dat zou heel goed kunnen, dat het koppeltjeduiken was, ik weet het niet precies meer. Maar je wist in elk geval wat ik bedoelde
@Hippo: nee hoor, jij had het helemaal goed. Het was niet mijn bedoeling jou te verbeteren.
Wij hadden thuis ook een zandbak, maar mijn vader liet hem afbreken omdat honden en katten uit de omgeving er in rommelden en hun behoefte in deden.
Ik heb er geen herinneringen aan, misschien is hij daarvoor te vroeg afgebroken. (ik was de jongste thuis)
Geloof het of niet, ‘zacht zand’ wordt nog steeds ‘verkocht’ tijdens het speelkwartiertje van menig basisschool…
@ Eveline;Leuk te horen dat er,voor mij,na 37 jaar nog “zachtzand” word “verkocht”.
Wij hadden geen zandbak in de tuin. Ik kan me eigenlijk niet herinneren dat ik in zandbakken gespeeld heb. Op het strand af en toe wel wat gegraven.
Nee wij hadden er ook geen, maar wel zoals iedereen op de kleuterschool…; geen speciale herinnering aan.
Ik zal als klein ventje best weleens in een zandbak gespeeld hebben. Wat me nu ineens te binnen schiet is Biotex met het verhaaltje van de zandbak: ‘zou het echt waar zijn? Zou ik een zandbak voor me verjaardag krijguh?’
Schiet me opeens te binnen dat vroeger over de zandbakken van kleuterscholen een net ging ter voorkoming dat de katten in de zandbak kwamen.
Over de lengte van de zandbak was een u-vormige metalen buis en daaroverheen ging dat net, onder de zanbakrand werd het net met een rubberen lus vastgemaakt aan een metalen ring.
Wanneer ik vroeger (’69) van de gym afkwam (voor Judith63 de gym in het gymlokaal aan het Slimpad) ging ik met een gymgenootje altijd rollebollen over dat net van de zandbak van een kleuterschool die op onze route naar huis lag (voor Judith63
de Basseroet).
Eerst moest je via het net opklimmen richting die u-vormige stang, dan over de stang klimmen en dan dus naar beneden rollebollen.
Regelmatig hadden we de pech dat er zo’n ‘vervelende’ buurtbewoner ons stoorde en weggestuurde. Toen niet leuk, maar achteraf snap ik wel dat doordat rollebollen het net stuk kon gaan.
Bij ons in de buurt was geen zandbak te bekennen.
??:
Ik heb me echt uit moeten leven in de zandbak bij school en bij een nichtje die in een wijk woonde waar wel een speelplaatsje was met een zandbak. Ik was er dan ook niet uit weg te slaan. Niet dat iemand dat geprobeerd heeft, hoor
Hm, heb ook nooit het genot van een zandbak mogen hebben of zelfs eentje in de buurt.
Bij ons alleen de ene op de kleuterschool en zelfs die was eigenlijk alleen maar voor de jongens. Evenals de blokken en de auto’s.
De juf liet het blijkbaar wel toe dat ook de meisjes er gebruik van maakten.
Ja, thuis hadden we ook een zandbakje waar ik regelmatig in speelde, maar bij de kleuterschool was er natuurlijk ook een. Wat het “zachtzand”betreft, dat noemden wij ook wel “suikerzand”.
Wat ik nog mis hier is wat wij deden:
Je maakte een heleboel hard zand, en je had iets stevigs nodig als muur, bv een houten plaat, die rechtop gezet werd.
En dan al het harde zand ertegen aanstampen (als een groot blok, en dan bouwwerken maken, eerst met schep en tenslotte met een zakmes. Hele paleizen of weet ik wat werden er zo gemaakt. (zoals zandbouwwerken op stranden, maar dan op kinder niveau)
Mijn zusjes deden ook mee, al vonden die vooral het versieren met steentjes en bloemen etc leuk, als het bouwen af was.
dit kan alleen in je eigen zandbak thuis, want anders wordt het natuurlijk meteen kapot gemaakt door dat rottige pestjochie. En we waren soms wel dagen bezig met 1 project.
En dom he, nooit 1 foto van gemaakt…. En het waren echt meesterwerken.
Ik denk dat er bij ons pas een zandbak(je) kwam toen het laatste kind van de 7 werd geboren.
Mijn vader gebruikte er een oude zwarte houten voertrog voor. Daar zat een deksel op waardoor het (scherpe) zand veilig schoon bleef, maar soms ook te droog was. Dan kwam de pomp die naast het bakhuus stond goed van pas. Ook makkelijk om na afloop je handen te wassen.
Tja, de waterpomp, even kijken of die al hier ergens beschreven is.