Mokum 700 jaar: de Florijn
Op maandag 25 juni 2007 geschreven door Omnivoor
In het begin van 1975 bestond amsterdam 700 jaar, althans daar zijn de meningen nog over verdeeld.
Thans beweert men dat het vorig jaar was (om precies te zijn 13 juni 2006). Voor de viering in 1975
werden diverse evenementen georganiseerd, waaronder Sail Amsterdam 700, en ook werden er voor de gelegenheid souvenirs gemaakt, waaronder glazen, bierviltjes, poortbewijzen, T-shirts, vlaggen en postzegels.
Ik heb nog een pakje bierviltjes in plastic, maar waar ik recent op stuitte in mijn kleine muntenverzameling was een nikkelen Mokum 700 Florijn (zie plaatje). De waarde werd destijds gesteld op twee kwartjes. Met deze Florijn kon je dus daadwerkelijk dingen doen en kopen.
Ik herinner me dat ik er destijds iets van 10 of 12 had gekregen van mijn moeder. Met een klasgenoot (ik zat toen in de tweede klas van het Atheneum) en zijn vader ging ik naar de RAI, een groep grote tentoonstellingshallen in Amsterdam, alwaar er onder andere een indoor kermis was en uiteraard ETEN: patat, poffertjes, oliebollen, noem maar op. Ik kwam thuis met een antieke toeter, die dus niet antiek was, maar wel een lekkere herrie maakte (leuk voor luilak). Op een na had ik alle Florijnen uitgegeven en die ene heb ik dus nog. Ik geloof dat er toen ook een munt van 5 Florijnen was gemaakt, maar die heb ik nooit gezien.
Vlooientheater
Op dinsdag 24 april 2007 geschreven door Joke61
Het zal in de begin jaren zeventig zijn geweest dat ik met mijn vriendin op de Alkmaarse Oktober kermis liep en tussen de draaimolens, botsauto’s en gokautomaten een klein theater met daarop een uithangbord “Vlooientheater” zag staan.
Een theater behorend in de categorie aparte/ludieke attracties zoals bijvoorbeeld ‘Vrouw met de baard’, ‘Sterkste man’, ‘Degenslikker’ en ‘Vuurspuwer’.
Mijn interesse werd bij het zien van dit theater gewekt en samen met mijn vriendin ben ik na het kopen van een entreekaartje het theater binnen gegaan. Rondom een ronde tafel moesten de toeschouwers zich opstellen. De dresseur stond al met zijn vlooien klaar en na een korte uitleg over de vlooien en het dresseren hiervan vertoonde deze kleine beestjes hun kunsten. Wat ik me herinner stelde dit niet veel voor, de vlooien liepen over het strakke koord, lieten een balletje bewegen en maakten sprongen van de ene naar de andere plek. Na afloop van hun optreden zette de dresseur de vlooien op zijn onderarm om hen met zijn bloed te voeden.
“Tjongejongejonge, wat een sprongen, Tjongejongejonge, wat een show” (Cocktail Trio), hebben jullie ook ooit de sprongen van vlooien gezien?
Klik op het filmpje om een stukje van een ‘vlooientheater’ te zien.
De lachbox
Op maandag 5 februari 2007 geschreven door Omnivoor
Ergens gedurende de lagere schooltijd (begin 70-er jaren) kwam er een keer een jongetje van een andere klas op school met een klein zakje met daarin een apparaatje. Als je op het zakje drukte begon er een mannetje een minuut lang te gieren van de lach. Pas op de middelbare school kreeg ik zo’n ding te pakken (gewonnen op de kermis).
Op het fotootje kun je zien dat het een puur mechanisch plastic apparaatje is: een klein plaatje (nu te vergelijken met een kleine single cd (5cm)) wordt aangedreven door een snaar vanaf een klein motortje bovenin. Een letterlijk dikke naald verbonden met een plastic speakertje volgt de groeven en speelt het plaatje van de lachende man af. Met de knop wordt de naald weer aan het begin gezet.
Omnivoor zou Omnivoor niet wezen, als hij het niet eens uit elkaar zou hebben gehaald: ik zag dat het plaatje omgedraaid kon worden en dat er aan de andere kant ook groeven stonden. Op de andere kant stonden tjilpende vogels. Helaas heeft de tand des tijds het motortje helemaal verteerd (roest) en werkt deze lachbox niet meer, maar ik heb er leuke herinneringen aan.
Kermis - De Rotario
Op dinsdag 17 oktober 2006 geschreven door Omnivoor
Begin en midden zeventiger jaren was ik verzot op een spel op de kermis geheten ‘Rotario‘.
Een rondraaiende glazen plaat/spiegel rondom een verlichte opening met een gat in het midden. Voor een kwartje kon je spelen. De schijf draaide zolang je maar wilde, als je je vinger maar op de linker knop hield.
De schijf lag vaak bezaaid met kleine, typische kermiskadootjes. De kleine kadootjes leverden je 1 punt op. De truuk was om de wekkers binnen te halen: die waren 10 punten waard.
Zo verzamelde je je punten, die je dan in de wat ‘betere’ geschenken kon omzetten.
Op een gegeven moment kreeg je in de gaten welke apparaten het beste waren, want de schijf draaide nog door uiteraard, nadat je je vinger van de knop afhaalde. De metalen arm had een breed schuifje en als je de wekker net voor dat schuifje wist te krijgen dan was de kans groot, dat de wekker schuin omhoog naar het midden werd geduwd, hop het gat in. Dit vergde enige oefening, maar op een goed apparaat draaide de schijf nog voor een kwart door, dus kon je inschatten wanneer de vinger van de knop moest.
Lees de rest van dit artikel »
Lego
Op donderdag 15 december 2005 geschreven door Eline
In 1916 begon de Deen Ole Kirk Christiansen een houtbewerkingszaakje. Eerst maakte hij meubelen maar later ging hij ook houten speelgoed maken ander de naam lego, een afkorting voor het Deense "leg godt" dat "speel goed" betekent.
Na de Tweede wereldoorlog ging hij steeds meer plastic gebruiken voor zijn speelgoed en begon hij bouwsteentjes te fabriceren voor een Engelse onderneming, Montini.
In 1957 verbeterde Ole deze steentjes en vroeg er patent op aan. De blokjes waren van zacht plastic en had niet bepaald de naam van hoge kwaliteit te zijn. Na het overlijden van Ole naam zijn zoon de zaak over. Hij ging de bouwsteentjes maken van een harde en betere kwaliteit plastic. Dit is de Lego waar de meesten van ons mee gespeeld zullen hebben en won eind jaren 60 enorm aan populariteit.
Zelf heb ik de oude zachte Lego en de harde Lego gehad, en ook de Montini blokjes, maar die waren niet fijn want die pasten niet op de echte Lego en kleurden ook niet mooi. Ik bouwde er huisjes van en maakte een echt keukentje van Lego met stromend water. Mijn onderbuurvrouw weet dat waarschijnlijk nog wel want het gaf wat lekkage. Ook heb ik eens geprobeerd een hele kermis na te bouwen, met veel fantasie is dat ook gelukt, al moest er wel bij verteld worden wat het was. De topper van Lego was eind jaren 60 de Lego trein, een vriendje van mij had hem, maar ik vond de Märklin trein van mijn vader veel mooier.
Je had losse Lego maar ook grote en kleine bouwpakketten. Je had zelfs hele dorpen en maanwoongemeenschappen, maar het meest gingen de lego autootjes over de toonbank, die had je al vanaf fl. 2,95. Later kreeg je ook nog poppetjes en technisch Lego maar dat is van na "mijn tijd" en daarin was ik ook niet zo geïnteresseerd. Voor de allerkleinste kwam er een grote variant, Lego Duplo.
Lego van nu is haast niet meer te vergelijken met de Lego waar wij mee gespeeld hebben, wat was dat eenvoudig toen, maar wat heb ik er een plezier aangehad!
Speelde jij ook met Lego en wat bouwde je ermee?
Kermis - De Hully Gully
Op dinsdag 4 oktober 2005 geschreven door Sentiment
Een van de veruit populairste attracties op de kermis was voor mij (als puber zijnde) toch wel de Hully Gully. Eigenlijk was het wel de opvolger van de rups, toen ik die te kinderachtig vond werd het deze attractie.
Het was altijd heerlijk om samen met mijn vriendin in die soort vliegende schotel te stappen. Als de kermisjongen de kaartjes op kwam halen en controleerde of de beveiligingsstang wel goed vastzat begon de voorpret al. Op de achtergrond draaide dan de muziek van George McCrae met Rock Your Baby, het ultieme kermisliedje voor mij. Na een paar rustige rondjes ging hij dan schuin omhoog om vervolgens weer gelijk naar beneden te gaan.
Heerlijk vond ik het gevoel om mijn maag zo’n twintig centimeter hoger te voelen dan hij oorspronkelijk zat. Pas als ik na een stuk of vijf ritjes dat gevoel niet meer zo heftig had werd het tijd om een andere attractie op te zoeken.
Vond jij de Hully Gully leuk of werd je er misselijk van?
Luister hier naar een stukje van George McCrae met Rock Your Baby
Kermis - Het Lunapark
Op zaterdag 17 september 2005 geschreven door Sentiment
In het Lunapark was van alles te beleven.
Je begon meestal in een ronddraaiende ton, waar je als je niet goed uitkeek op je snufferd ging. Vervolgens kwamen de dansende bruggen (het duurde wel even voor ik dat doorhad en niet meer door elkaar geshaked werd) gewoon lekker mee dansen dus.
Daarna de lopende band en dat vond ik altijd eng! Er was altijd een medewerker van het Lunapark voor nodig om mij in de rug te ondersteunen en me veilig naar boven te brengen, anders zou ik zo achterover gevallen zijn.
Als laatste kon je kiezen voor een glijbaan of een rollende houten band die je met een rotvaart weer beneden afleverde, en dan weer snel door met je 10-rittenkaart om hetzelfde rondje af te leggen.
Had jij de dansende bruggen en lopende band al snel onder de knie?
Kermis - De Rups
Op maandag 12 september 2005 geschreven door Sentiment
Overal in het land zie je weer ‘de kermis‘ opduiken in deze periode van het jaar. Als klein kind ging je niet verder dan de draai- en zweefmolen, maar ik weet nog als de dag van gisteren dat ik voor het eerst in ‘de rups‘ stapte. In een ronde kring allemaal karretjes achter elkaar die steeds sneller gingen rijden. Je kon met z’n tweeën naast elkaar zitten, en als hij op zijn hardst draaide schoof je naar de binnenkant toe.
Als de rups draaide kwam er op een gegeven moment een kwast boven de karretjes te hangen, degene die de kwast eraf wist te trekken won een gratis ritje in de rups. Maar het spannendste was toch wel als op een gegeven moment het doek over de rups ging waardoor je helemaal in het donker zat. Dit was natuurlijk spannend voor de kinderen, maar zeker zo spannend voor de verliefde stelletjes.